შინაარსზე გადასვლა

ვერნერ ჰაიზენბერგი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ვერნერ ჰაიზენბერგი
გერმ. Werner Karl Heisenberg
დაბ. თარიღი 5 დეკემბერი, 1901(1901-12-05)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15]
დაბ. ადგილი ვიურცბურგი, ბავარიის სამეფო, გერმანიის იმპერია[16]
გარდ. თარიღი 1 თებერვალი, 1976(1976-02-01)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [14] [15] (74 წლის)
გარდ. ადგილი მიუნხენი, ბავარია, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა[2]
დასაფლავებულია მიუნხენის ვალდფრიდჰოფის სასაფლაო[17]
მოქალაქეობა  გერმანიის იმპერია
 ვაიმარის რესპუბლიკა
 მესამე რაიხი
 გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა
საქმიანობა ფიზიკოს-თეორეტიკოსი
მუშაობის ადგილი გიოტინგენის უნივერსიტეტი, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტი, ლაიფციგის უნივერსიტეტი, ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი, სენტ-ენდრიუს უნივერსიტეტი, ლუდვიგ მაქსიმილიანის მიუნხენის უნივერსიტეტი, Max Planck Institute for Physics[2] და German nuclear program during World War II[2]
ალმა-მატერი ლუდვიგ მაქსიმილიანის მიუნხენის უნივერსიტეტი[2] და Maximiliansgymnasium München[2]
განთქმული მოსწავლეები Erich Bagge
მეუღლე Elisabeth Heisenberg[18]
მამა August Heisenberg[18]
დედა Annie Heisenberg[18]
შვილ(ებ)ი Jochen Heisenberg[18] , Martin Heisenberg[18] [19] , Anna Maria Hirsch-Heisenberg[18] , Wolfgang Heisenberg[18] , Christine Mann[18] , Barbara Heisenberg[18] და Verena Heisenberg[18]
ჯილდოები ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, ბავარიული ორდენი დამსახურებისთვის, ნილს ბორის საერთაშორისო ოქროს მედალი, Great Cross with Star and Sash of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany, ნობელის პრემია ფიზიკაში[20] [21] , მაქს პლანკის მედალი, მატეუჩის მედალი, ზიგმუნდ ფროიდის პრემია[22] , გერმანული კვლევების დიდების დარბაზი, ზაგრების უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, კარსლსრუეს ტექნოლოგიების ინსტიტუტის საპატიო დოქტორი, სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი[23] , ალფონსო X ბრძენის ორდენის დიდი ჯვარი, ორდენი „დამსახურებისათვის“, Romano Guardini award და honorary golden medal of the state capital Munich
ხელმოწერა

ვერნერ კარლ ჰაიზენბერგი (გერმ. Werner Heisenberg; დ.5 დეკემბერი, 1901, ვიურცბურგი — გ. 1 თებერვალი, 1976,მიუნხენი) — გერმანელი ფიზიკოსი, კვანტური მექანიკის ერთ-ერთი შემქმნელი. 1923 დაამთავრა მიუნხენის უნივერსიტეტი, სადაც ისმენდა ა. ზომერფელდის ლექციებს. 1923-1927 იყო მ. ბორნის ასისტენტი, 1927-1941 - ლაიფციგისა და ბერლინის უნივერსიტეტების პროფესორი, 1941-იდან - მაქს პლანკის ინსტიტუტის პროფესორი და დირექტორი ბერლინსა და გეტინგენში, ხოლო 1955-იდან - მიუნხენში.

1925 ნ. ბორთან ერთად დაამუშავა ე. წ. მატრიცული მექანიკა (კვანტური მექანიკის პირველი ვარიანტი), რომელმაც შასაძლებელი გახადა ჰელიუმის ატომის მახასიათებლების კვანტურ-მექანიკური გამოთვლა. 1927 ჩამოაყალიბა განუზღვრელობის პრინციპი. კვანტური მექანიკის საკითხებზე შექმნილი შრომებისათვის მიენიჭა ნობელის პრემია (1932). დაამუშავა ფერომაგნეტიკების სპონტანური დამაგნიტებისა და გაცვლითი ურთიერთქმედების თეორია. შრომები აქვს ატომბირთვის თეორიის, რელატივისტური კვანტური მექანიკისა და ველის ერთიანი თეორიის საკითხებზე.

ლიტერატურა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
  3. 1 2 Beyler R. Encyclopædia Britannica
  4. 1 2 SNAC — 2010.
  5. 1 2 Nationalencyklopedin — 1999.
  6. 1 2 Discogs — 2000.
  7. 1 2 KNAW Past Members
  8. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
  9. 1 2 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.
  10. 1 2 Internet Philosophy Ontology project
  11. 1 2 Babelio — 2007.
  12. 1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.
  13. ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ.
  14. 1 2 abART
  15. 1 2 Munzinger Personen
  16. ↑ Гейзенберг Вернер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  17. ↑ Find a Grave — 1996.
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Kindred Britain
  19. ↑ Geni.com — 2006.
  20. ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1932/
  21. ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  22. ↑ https://www.deutscheakademie.de/en/awards/sigmund-freud-preis
  23. ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 165.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ვერნერ_ჰაიზენბერგი&oldid=4808507“-დან