ჰენდრიკ ლორენცი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ჰენდრიკ ლორენცი
ნიდერლ. Hendrik Antoon Lorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
დაბ. თარიღი 18 ივლისი, 1853(1853-07-18)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]
დაბ. ადგილი არნემი[14] [15] [11]
გარდ. თარიღი 4 თებერვალი, 1928(1928-02-04)[14] [2] [3] [4] [5] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] (74 წლის)
გარდ. ადგილი ჰაარლემი[14] [11]
დასაფლავებულია Algemene Begraafplaats Kleverlaan
მოქალაქეობა Flag of the Netherlands.svg ნიდერლანდების სამეფო[8]
საქმიანობა თეორეტიკული ფიზიკა
მუშაობის ადგილი ლეიდენის უნივერსიტეტი[8] , ლეიდენის უნივერსიტეტი[8] და ლეიდენის უნივერსიტეტი[15]
ალმა-მატერი ლეიდენის უნივერსიტეტი
განთქმული მოსწავლეები ადრიან ფოკერი
სამეცნიერო ხარისხი დოქტორის ხარისხი[15]
მეუღლე ალეტა ლორენც-კაიზერი
შვილ(ებ)ი გერტრუდა დე ჰას-ლორენცი
ჯილდოები ნობელის პრემია ფიზიკაში[16] [17], ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, კოპლის მედალი[18] , რუმფორდის მედალი, საპატიო ლეგიონის ორდენი, ფრანკლინის მედალი, სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი[19], Order of Orange-Nassau, ლეიდენის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[20] , Echegaray Medal და საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი

ჰენდრიკ ანტონ ლორენცი (ნიდერლ. Hendrik Antoon Lorentz; დ. 18 ივლისი, 1853, არნემი — გ. 4 თებერვალი, 1928) — ნიდერლანდელი ფიზიკოსი, რომელმაც 1902 წელს მიიღო ნობელის პრემია პიტერ ზეემანთან ერთად ზეემანის ეფექტის აღმოჩენისა და თეორიული ახსნისათვის. მან ასევე გამოიყვანა ლორენცის გარადაქმნების განტოლებები, რომელიც გამოიყენა ალბერტ აინშტაინმა ფარდობითობის თეორიის შექმნაში.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰენრიკ ლორენცი დაიბადა ნიდერლანდის ქალაქ არნემში 1853 წლის 18 ივლისს. 1866-1869 წლებში ის სწავლობდა საჯარო სკოლაში, სადაც ის იყო სანიმუშო მოსწავლე არა მხოლოდ ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში, არამედ ინგლისურში, ფრანგულსა და გერმანულშიც. 1870 წელს მან ჩააბარა გამოცდა კლასიკურ ენებში, რომელიც იყო სავალდებული გამოცდა აბიტურიენტთათვის. ლორენცი სწავლობდა ფიზიკასა და მათემატიკას ლეიდენის უნივერსიტეტში, სადაც ის ძალიან დაინტერესდა ასტრონომიით, რომელიც მისი მასწავლებლის ფრედერიკ კაიზერის დამსახურებაა. ასტრონომიის ძლიერმა სიყვარულმა ლორენცს გადააწყვეტინა გამოსულიყო ფიზიკოსი. ბაკალავრის ხარისხის მიღების შემდეგ ის დაბრუნდა არნემში და 1871 წელს მათემატიკის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა ღამის სკოლაში. თუმცა ის პარალელურად აგრძელებდა სწავლას და 1875 წელს მან მიიღო დოქტორის ხარისხი. მისი თემა იყო „Over de theorie der terugkaatsing en breking van het licht“ (სინათლის არეკვლისა და გარდატეხის თეორიაზე), რომელშიც მან დახვეწა მაქსველის ელექტრომაგნიტური თეორია.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #118780484 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 MacTutor History of Mathematics archive
  4. 4.0 4.1 Biografisch Portaal — 2009.
  5. 5.0 5.1 SNAC — 2010.
  6. Find a Grave — 1996.
  7. 7.0 7.1 KNAW Past Members
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 Leidse Hoogleraren
  9. 9.0 9.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  10. 10.0 10.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  11. 11.0 11.1 11.2 11.3 www.accademiadellescienze.it
  12. 12.0 12.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLZMK, 1999. — 9272 გვრ. — ISBN 978-953-6036-31-8
  13. 13.0 13.1 Annuaire prosopographique : la France savante
  14. 14.0 14.1 14.2 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  15. 15.0 15.1 15.2 Onze HoogleerarenRotterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1898. — გვ. 357. — 363 გვრ.
  16. The Nobel Prize in Physics 1902Nobel Foundation.
  17. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  18. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
  19. List of Royal Society Fellows 1660-2007ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 222.
  20. https://www.universiteitleiden.nl/en/about-us/facts-and-figures/laureates