აივარ ჯაიევერი

აივარ ჯაიევერი
	ნორვ. Ivar Giaever
დაბ. თარიღი	5 აპრილი, 1929
დაბ. ადგილი	ბერგენი
გარდ. თარიღი	20 ივნისი, 2025 (96 წლის)
გარდ. ადგილი	სკენექტადი
მოქალაქეობა	ნორვეგია; აშშ
საქმიანობა	ფიზიკოსი, ინჟინერი , მეცნიერი და უნივერსიტეტის პროფესორი
მუშაობის ადგილი	რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი
ალმა-მატერი	რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ნორვეგიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი, Clare Hall და Hamar Cathedral School
ჯილდოები	გუგენჰაიმის სტიპენდია, გუნერუსის მედალი, ნობელის პრემია ფიზიკაში , ოლივერ ბაკლის პრემია ფიზიკაში , ონსაგერის მედალი და Golden Plate Award
	აივარ ჯაიევერი ვიკისაწყობში

აივარ ჯაიევერი (ინგლ. Ivar Giaever; დ. 5 აპრილი, 1929, ბერგენი, ნორვეგია — გ. 20 ივნისი, 2025) — ამერიკელი ფიზიკოსი. ააგო ზეგამტარული გვირაბული დიოდი (1960), აღმოაჩინა არასტაციონარული ჯოუზეფსონის ეფექტი. ბრაიან ჯოუზეფსონსა და ლეო ესაკისთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში 1973 წელს. 1970 წლიდან აგრეთვე მუშაობს ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის დარგში. განავითარა იმუნური რეაქციების აღმოჩენის მეთოდი. 1988 წლიდან არის რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი. 1954 წელს ემიგრირებული იყო კანადაში. 1956 წელს გადასახლდა აშშ-ში.

ლიტერატურა

ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 532.

სქოლიო

1 2 Джайевер Айвар // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>
↑ Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>
↑ Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368'></a>
↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija / A. Vujić — LZMK, 2005.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3511784'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>
↑ Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
↑ NTB Nobelpris-vinner Ivar Giæver er død — 2025.
↑ McClain D. L. Ivar Giaever, Nobel Winner in Quantum Physics, Dies at 96 / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2025. — ISSN 0362-4331
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q9684'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6284490'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11299'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24743245'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2529982'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a>
1 2 3 Národní autority České republiky
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
↑ The Nobel Prize in Physics 1973 — Nobel Foundation.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016'></a>
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959'></a>
↑ Oliver E. Buckley Condensed Matter Physics Prize — American Physical Society.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q466113'></a>
↑ Golden Plate Awardees listed by year — Academy of Achievement.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2842834'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17378135">Джайевер_Айвар_//_[[:ru:Большая_советская_энциклопедия_(третье_издание)|Большая_советская_энциклопедия]]:_[в_30_т.]<span_class="wef_low_priority_links">_—_3-е_изд._—_[[:მოსკოვი|Москва]]:_[[:ru:Большая_российская_энциклопедия_(издательство)|Советская_энциклопедия]],_1969.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a></div>-1] 1 2 Джайевер Айвар // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741">[http://global.britannica.com/biography/Ivar-Giaever_Encyclopædia_Britannica]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-2] Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Brockhaus_Enzyklopädie]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q19446818|F.A._Brockhaus]],_1796.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a></div>-3] Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1239328_citetype_Q35127_citetype_Q615699_citetype_Q18168594"_data-entity-id="Q746368">[[:დიდი_ნორვეგიული_ენციკლოპედია|Store_norske_leksikon]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_1978._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/2464-1480_2464-1480]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a></div>-4] Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699_citetype_Q1239328"_data-entity-id="Q3407324">[[:hr:Opća_i_nacionalna_enciklopedija|Proleksis_enciklopedija]],_[[:hr:Opća_i_nacionalna_enciklopedija|Opća_i_nacionalna_enciklopedija]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:hr:Antun_Vujić|A.&nbsp;Vujić]]_—_[[:hr:Leksikografski_zavod_Miroslav_Krleža|LZMK]],_2005.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3511784"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a></div>-5] Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija / A. Vujić — LZMK, 2005.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3511784'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q107343683">Munzinger_Personen<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a></div>-6] Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

[<i_class="wef_low_priority_links">NTB</i>_[https://www.vg.no/nyheter/i/0VadK6/nobelpris-vinner-ivar-giaever-er-doed_Nobelpris-vinner_Ivar_Giæver_er_død]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2025.</span><div_style="display:none"></div>-7] NTB Nobelpris-vinner Ivar Giæver er død — 2025.

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1110794"_data-entity-id="Q9684"><i_class="wef_low_priority_links">McClain&nbsp;D.&nbsp;L.</i>_[https://www.nytimes.com/2025/07/08/science/ivar-giaever-dead.html_Ivar_Giaever,_Nobel_Winner_in_Quantum_Physics,_Dies_at_96]<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:en:Joseph_Kahn_(journalist)|J.&nbsp;Kahn]]_—_[[:მანჰეტენი|Manhattan]]:_[[:en:The_New_York_Times_Company|New_York_Times_Company]],_[[:en:A._G._Sulzberger|A._G._Sulzberger]],_2025._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/0362-4331_0362-4331]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q9684"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6284490"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11299"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24743245"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2529982"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a></div>-8] McClain D. L. Ivar Giaever, Nobel Winner in Quantum Physics, Dies at 96 / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2025. — ISSN 0362-4331
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q9684'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6284490'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11299'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24743245'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2529982'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q856638_citetype_Q1982918_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q13550863">Národní_autority_České_republiky<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a></div>-9] 1 2 3 Národní autority České republiky
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q23684016">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/summary/_The_Nobel_Prize_in_Physics_1973]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:ნობელის_ფონდი|Nobel_Foundation]].</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a></div>-10] The Nobel Prize in Physics 1973 — Nobel Foundation.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016'></a>

[[https://www.nobelprize.org/uploads/2019/04/prize-amounts-2020.pdf_Table_showing_prize_amounts]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:ნობელის_ფონდი|Nobel_Foundation]],_2019.</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a></div>-11] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959'></a>

[[https://www.aps.org/programs/honors/prizes/buckley.cfm_Oliver_E._Buckley_Condensed_Matter_Physics_Prize]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q466113|American_Physical_Society]].</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q466113"></a></div>-12] Oliver E. Buckley Condensed Matter Physics Prize — American Physical Society.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q466113'></a>

[[https://achievement.org/our-history/golden-plate-awards/all-honorees/_Golden_Plate_Awardees_listed_by_year]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q2842834|Academy_of_Achievement]].</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2842834"></a></div>-13] Golden Plate Awardees listed by year — Academy of Achievement.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2842834'></a>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]