|
ქალაქი
დამასკი
دمشق
| დროშა |
 |
|
დამასკი (دمشق ტრანსლიტ: დიმაშკ, ასევე ცნობილი როგორც الشام ash-Shām) — სირიის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი; მსოლფიოში ერთ-ერთი უძველესი მუდმივად დასახლებული ქალაქი. მისი მოსახლეობა ამჟამად შეადგენს 4,5 მილიონს.
პირველი ცნობები დამასკის შესახებ განეკუთვნება ძვ. წ. XVI საუკუნეს, როდესაც დამასკი ეგვიპტის ფარაონებს ემორჩილებოდა. დამასკი მოხსენიებულია ბიბლიაშიც. ძვ. წ. XI–ძვ. წ. X საუკუნეების მიჯნიდან ძვ. წ. 732 წლამდე იყო დამასკის სამეფოს დედაქალაქი, შემდეგ შედიოდა ასურეთის, ახალბაბილონური სამეფოს, აქემენიდების, ალექსანდრე მაკედონელის, სელევკიდების სახელმწიფოებისა და რომის იმპერიის შემადგენლობაში. 635 წელს დაიპყრეს არაბებმა. 661-750 წლებში ომაიანთა სახალიფოს დედაქალაქი იყო. ამ პერიოდში დამასკი მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ადრეული მუსლიმანური კულტურისა და აღმოსავლეთ ქრისტიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. აბასიანთა სახალიფოში დამასკი ამავე სახელწოდების პროვინციის მთავარი ქალაქი იყო. IX საუკუნეში ემორჩილებოდა ტულუნიდებს, ხოლო X–XI საუკუნის შუა წლებში - ფატიმიდებს. XI საუკუნის II ნახევარში - სელჩუკებს, XII-XIII საუკუნეებში - აიუბიდებს. ჯვაროსნებმა სამჯერ (1125, 1129, 1148 წლები) უშედეგოდ სცადეს მისი აღება. 1260 წელს დამასკი მიიტაცეს მამლუქებმა, 1401 წელს აიღო თემურლენგმა. 1516 წლიდან I მსოფლიო ომის დასასრულამდე შედიოდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში. 1920-1943 წლებში იყო საფრანგეთის სამანდატო ტერიტორიის - სირიის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1943 წლიდან სირიის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს დედაქალაქია.
შემორჩენილია ძველი და შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები. ზოგ კვარტალს სელევკიდების (ძვ. წ. 312-64 წწ.) დროინდელი ქუჩების სწორკუთხოვანი დაგეგმარება აქვს. რომის ბატონობის პერიოდიდან შემორჩენილია ქალაქის გალავანი, ჭიშკარი, მონუმენტური თაღის ნანგრევები და მაღალი კორინთული კოლონადით შემკული დამასკის იუპიტერის საკურთხევლის ნაშთი.
შუა საუკუნეების ძეგლთა ძირითადი ჯგუფია ომაიანთა მეჩეთი (705-715 წწ.), ნურ-ალ-დინის ჰოსპიტალი (1154 წლის შემდეგ) და მედრესე ალ-ნურია (1171 წელი), სალაჰ ალ-დინის მავზოლეუმი (XII საუკუნე), ციხესიმაგრის კოშკები და ჭიშკარი (XII-XV სს.), აზემის სასახლე (1749 წელი).
|
|
|
| ცენტრალური აზია |
სამხრეთი აზია |
სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია |
სამხრეთ-დასავლეთი აზია |
|
ასტანა, ყაზახეთი 5
ბიშკეკი, ყირგიზეთი
დუშანბე, ტაჯიკეთი
აშხაბადი, თურქმენეთი
ტაშკენტი, უზბეკეთი
პეკინი, ჩინეთი
ტოკიო, იაპონია
ფხენიანი, ჩრდილოეთი კორეა
სეული, სამხრეთი კორეა
ულან-ბატორი, მონღოლეთი 1
ტაიბეი, ტაივანი
|
|
ნაიფიიდო, მიანმარი
პნომპენი, კამბოჯა
დილი, აღმოსავლეთი ტიმორი
ჯაკარტა, ინდონეზია
ვიენტიანი, ლაოსი
კუალა-ლუმპური, მალაიზია 3
პუტრაჯაია, მალაიზია 4
პორტ-მორსბი, პაპუა-ახალი გვინეა7
მანილა, ფილიპინები
სინგაპური, სინგაპური
ბანგკოკი, ტაილანდი
ჰანოი, ვიეტნამი
|
ერევანი, სომხეთი 6
ბაქო, აზერბაიჯანი 5
მანამა, ბაჰრეინი
ნიქოზია, კვიპროსი 6
კაირო, ეგვიპტე 5
თბილისი, საქართველო 5
ანკარა, თურქეთი 5
თეირანი, ირანი
ბაღდადი, ერაყი
იერუსალიმი, ისრაელი 6
ამანი, იორდანია
ელ-ქუვეითი, ქუვეითი
ბეირუთი, ლიბანი
მასკატი, ომანი
დოჰა, კატარი
ერ-რიადი, საუდის არაბეთი
დამასკი, სირია
აბუ-ზაბი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები
სანა, იემენი
|
|
|
1 ხშირად ცენტრალური აზიის ნაწილად თვლიან. 2 სრული სახელია შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე.
3 ოფიციალური. 4 ადმინისტრაციული. 5 ტრანსკონტინენტული ქვეყანა. 6 მთლიანად სამხრეთ-დასავლეთ აზიაშია, მაგრამ გააჩნია სოციალურ-პოლიტიკური კავშირები ევროპასთან. 7 მთლიანად მელანეზიაშია, მაგრამ გააჩნია სოციალურ-პოლიტიკური კავშირები სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასთან.
|
|
