ჩინგიზ-ყაენი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ჩინგიზ-ყაენი
Чингис Хаан
YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg
მონღოლთა იმპერიის 1-ლი ყაენი
მმართ. დასაწყისი: 1206
მმართ. დასასრული: 18 აგვისტო, 1227
წინამორბედი:
მემკვიდრე: უგედეი-ყაენი
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: სავარ. 1155 ან 1162
დაბ. ადგილი: დელიუნ-ბოლდოკის ხეობა, მდ. ონონის სათავესთან
გარდ. თარიღი: 18 აგვისტო, 1227
მეუღლე: ბორტე, ხულანი,
ესუგენი, ესუი
შვილები: ბიჭები: ჯუჩი, ჩაღათა-ხანი, უგედეი, ტოლუი, ქიულ-ხანი, ხარაჩარი, ჩახური, ხარხადი.
გოგოები: ხოჯინ-ბეგი, ცეცეიხენი, ალანგაა, თემულენი, ალდუნი.
სრული სახელი:
Cinggis qagan.svg
ჩინგიზ ყაენი
მონღ. Чингис хаан
ძვ.მონღ. (მარჯვნივ)
დინასტია: ბორჯიგინები
მამა: იესუგეი
დედა: ოელუნი

ჩინგიზ-ყაენი, ჩინგის ყაენი, ჩინგისხანი (მონღ. Чингис Хаан [ʧiŋgɪs χaːŋ]), დაბადების სახელი თემუჩინი (დ. 1162? — გ. 18 აგვისტო, 1227) — მონღოლი პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერი (ყაენი). მან მოახერხა დაქუცმაცებული მონღოლი ტომების გაერთიანება მსოფლიოს დასაპყრობად.

ჩინგისხანი (დაბადების სახელი თემუჩინი) წარმატებული სამხედრო სტრატეგი იყო. მის მიერ შექმნილი მონღოლთა იმპერია, მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი იყო, რომელიც კაცობრიობის ისტორიაში შექმნილა. მართალია, მის იმპერიას დიდი ხანი არ უარსებია (Екэ Монгол Улус, 1206-1368), მაგრამ ცხადია, ეს იმპერია თითქმის ნახევარ მსოფლიოს მოიცავდა, მისი ლიდერი კი ერთ-ერთი საუკეთესო სამხედრო სტრატეგოსი იყო. ამაზე მეტყველებს მისი სამხედრო წარმატებები. ჩინგიზ-ყაენს უდიდესი წვლილი მიუძღვის მონღოლთა იმპერიის შექმნაში. იგი 1227 წლის 18 აგვისტოს გარდაიცვალა. მის გარდაცვალებას მალევე მოჰყვა მისი იმპერიის დაშლა (მონღოლთა იმპერიამ არსებობა შეწყვიტა 1368 წელს).

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]