ქვიშხეთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
სოფელი
ქვიშხეთი
Village Kvishkheti.jpg
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე შიდა ქართლი
მუნიციპალიტეტი ხაშური
თემი ქვიშხეთი
კოორდინატები 41°58′14″ ჩ. გ. 43°29′50″ ა. გ. / 41.97056° ჩ. გ. 43.49722° ა. გ. / 41.97056; 43.49722
ცენტრის სიმაღლე 730
მოსახლეობა 1699[1] კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები 98%[2]
რელიგიური შემადგენლობა მართლმადიდებლები
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +995
საფოსტო ინდექსი 5706
ქვიშხეთი — საქართველო
ქვიშხეთი

ქვიშხეთისოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთზე. ქვიშხეთის თემის ცენტრი (სოფლები: ბეღლეთი, ბულბულისციხე, მონასტერი, რუსაანთუბანი, სავანისუბანი, სათივე, სარმანიშვილისკარი, ტაშისკარი, ტეზერი, ყიფიანთუბანი). ზღვის დონიდან 730 მეტრი, ხაშურიდან 10 კილომეტრი. სოფელში დგას: აღდგომის ეკლესია, კოშკი, მთაწმინდის ეკლესია, ფერისცვალების ეკლესია, წმინდა გიორგის ეკლესია და წმინდა ელიას ეკლესია. სოფელში არის ქვიშხეთის დიმიტრი ყიფიანის სახლ-მუზეუმი.

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 699 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
2002[2] 2 209 1 026 1 183
2014[1] Decrease2.svg 1 699 814 885

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ქვიშხეთი ქართლის სააბაშიოს ცენტრია. აქ აბაშიძეები XVI საუკუნის 20-იანი წლებიდან მკვიდრდებიან, მაშინ, როდესაც არადეთის წყალს აქეთ მდებარე ტერიტორია (ალი, სურამი, ახალდაბა და სხვა) იმერეთის სამეფოს ხელში გადავიდა. აღნიშნული ტერიტორია 1527 წელს ლუარსაბ I-მა გადასცა იმერეთის მეფეს - ბაგრატ III-ს ქართლის სამეფო ტახტზე ასვლაში გაწეული დახმარებისათვის. 1711 წელს ქართლის მეფე იესემ უძეოდ გარდაცვლილი პაატა აბაშიძის მამული - ქართლის სააბაშიო ქვიშხეთითურთ უბოძა ვახუშტი აბაშიძეს. ქვიშხეთმა და მისმა რეგიონმა დიდი აოხრებები განიცადა ქართლში ყიზილბაშობის პერიოდში 1735-1744 წლებში. განსაკუთრებით, მძიმე იყო 1742-1745 წლები, როცა ქართლში ყიზილბაშების წინაღმდეგ მიმდინარეობდა აჯანყება გივი ამილახორის ხელმძღვანელობით. 1744 წელს ქვიშხეთში აბაშიძის ქალზე იქორწინა ერეკლე მეფემ. 1748 წელს ლეკები ,,მიადგნენ აბაშიძის ქვიშხეთის ციხეს, აიღეს ისიც და წამოიღეს უთვალავი ტყვე ანუ საქონელი ურიცხვი" თეიმურაზ II-ის ზემო ქართლის მორიგე ლაშქრის 1756 წლის დავთრის მიხედვით, ქვიშხეთიდან სავალდებულოდ ითვლებოდა აბაშიძეების მიერ ლაშქარში გლეხების გაყვანა - ცხენოსანი თ(9), ქვეითი ვ(6). იქმნა ჯამი (ეი)(15). XIX საუკუნის 40-იანი წლებიდან ქვიშხეთში მკვიდრდებიან სუმბათაშვილები. ქვიშხეთის მოსახლეობა მთლიანად ქართულია. გაზაფხულზე თოვლის დნობითა და წვიმების შედაგად ადიდებულ მდინარე შოლას, რომელიც ქვიშხეთში ჩამოედინება, ქვიშა და ხეები ჩამოჰქონდაო, ასე ხსნის სახელწოდებას ხალხური ტრადიცია.[3]

ტოპონიმები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • გიგიტაშვილების უბანი — უბანი სოფელში.
  • გოდაბრელიძის მიწა — სათესი სოფლის სამხრეთით.
  • დიდგულების წყარო — წყარო სოფელში.
  • თავკოკოლა — ადგილი სოფლის დასავლეთით.(ადგილობრივები სამქვასაც უწოდებენ)
  • კოშკის უბანი — უბანი სოფელში.
  • ლეკის გზა — გზა სოფლის დასავლეთით, იგივე აბაშიძეების გზა.
  • მჭედლიშვილების უბანი — უბანი სოფელში.
  • მიხეილის წყარო — წყარო სოფელში.
  • ნახვეტრები — სახნავ-სათესი სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
  • საბუდარები — ადგილი სოფლის დასავლეთით.
  • ცუცქირიძეების წყარო — წყარო სოფელში.
  • ჭალის უბანი — უბანი სოფელში.
  • გომარლების უბანი — სოფლის შესასვლელი.
  • გიგიტაშვილების წყარო — წყარო სოფელში.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]