ნიჰონიუმი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნიჰონიუმი
113 Nh
[286]
5f14 6d10 7s2 7p1
ნიჰონიუმი, 113Nh
ზოგადი თვისებები
ელემენტის ფერი თეთრი ან რუხი ფერის
ატომური მასის ნომერი სტაბილური იზოტოპის: [286]

ნიჰონიუმი პერიოდულ სისტემაში
წყალბადი ჰელიუმი
ლითიუმი ბერილიუმი ბორი ნახშირბადი აზოტი ჟანგბადი ფთორი ნეონი
ნატრიუმი მაგნიუმი ალუმინი სიცილიუმი ფოსფორი გოგირდი ქლორი არგონი
კალიუმი კალციუმი სკანდიუმი ტიტანი ვანადიუმი ქრომი მანგანუმი რკინა კობალტი ნიკელი სპილენძი თუთია გალიუმი გერმანიუმი დარიშხანი სელენიუმი ბრომი კრიპტონი
რუბიდიუმი სტრონციუმი იტრიუმი ცირკონიუმი ნიობიუმი მოლიბდენი ტექნეციუმი რუთენიუმი როდიუმი პალადიუმი ვერცხლი კადმიუმი ინდიუმი კალა სტიბიუმი ტელური იოდი ქსენონი
ცეზიუმი ბარიუმი ლანთანი ცერიუმი პრაზეოდიმიუმი ნეოდიმიუმი პრომეთიუმი სამარიუმი ევროპიუმი გადოლინიუმი ტერბიუმი დისპროზიუმი ჰოლმიუმი ერბიუმი თულიუმი იტერბიუმი ლუტეციუმი ჰაფნიუმი ტანტალი ვოლფრამი რენიუმი ოსმიუმი ირიდიუმი პლატინა ოქრო ვერცხლისწყალი თალიუმი ტყვია ბისმუტი პოლონიუმი ასტატი რადონი
ფრანციუმი რადიუმი აქტინიუმი თორიუმი პროტაქტინიუმი ურანი (ელემენტი) ნეპტუნიუმი პლუტონიუმი ამერიციუმი კიურიუმი ბერკელიუმი კალიფორნიუმი აინშტაინიუმი ფერმიუმი მენდელევიუმი ნობელიუმი ლოურენსიუმი რეზერფორდიუმი დუბნიუმი სიბორგიუმი ბორიუმი ჰასიუმი მეიტნერიუმი დარმშტადტიუმი რენტგენიუმი კოპერნიციუმი ნიჰონიუმი ფლეროვიუმი მოსკოვიუმი ლივერმორიუმი ტენესიუმი ოგანესონი
Tl

Nh

(Uhs)
კოპერნიციუმინიჰონიუმიფლეროვიუმი
ატომური ნომერი (Z) 113
ჯგუფი 13
პერიოდი პერიოდი 7
ბლოკი p-ბლოკი
ელექტრონული კონფიგურაცია [Rn] 5f14 6d10 7s2 7p1
ელექტრონი გარსზე 2, 8, 18, 32, 32, 18, 3
ელემენტის ატომის სქემა
Electron shell 113 Nihonium.svg
ფიზიკური თვისებები
აგრეგეგატული მდგომ. ნსპ-ში მყარი სხეული
სიმკვრივე (ო.ტ.) 23–24 გ/სმ3
ატომის თვისებები
ჟანგვის ხარისხი 0, (+3), (+4), (+5), +6
ელექტროდული პოტენციალი
იონიზაციის ენერგია
  • 1: 757 კჯ/მოლ
  • 2: 1733 კჯ/მოლ
  • 3: 2484 კჯ/მოლ
ატომის რადიუსი ემპირიული: 132 პმ
კოვალენტური რადიუსი (rcov) 143 პმ
სხვა თვისებები
ბუნებაში მიიღება სინთეზაციით
მესრის სტრუქტურა ჰექსაგონალური
Cubic-body-centered.svg
მაგნეტიზმი პარამაგნეტიკი
CAS ნომერი 54038-81-2
ისტორია
აღმოჩენილია Lawrence Berkeley National Laboratory (1974)
სახელი დაარქვა Glenn T. Seaborg
ნიჰონიუმის მთავარი იზოტოპები
იზო­ტოპი გავრცე­ლება­დობა ნახევ.
დაშლა
(t1/2)
რადიო.
დაშლა
პრო­დუქტი
265Sg syn 8.9 s α 261Rf
265mSg syn 16.2 s α 261mRf
267Sg syn 1.4 min 17% α 263Rf
83% SF
269Sg syn 14 min[1] α 265Rf
271Sg syn 31 s 73% α 267Rf
27% SF

ნიჰონიუმი (ლათ. Nihonium; ქიმიური სიმბოლო — ), უნუნტრიუმი (ლათ. Ununtrium; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-თალიუმი (Eka-thalium) — დიმიტრი მენდელეევის პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის მეცამეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მესამე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის) ქიმიური ელემენტი. ატომური ნომერი — 113. ნიჰონიუმი სინთეთიკური ელემენტია (მისი მიღება შესაძლებელია ლაბორატორიაში, თუმცა ბუნებაში მზა სახით არ მოიპოვება) და რადიოაქტიურია. ელემენტის ნახევრად დაშლის პერიოდია 20 წამი. ნიჰონიუმს მარტივად ელემენტ 113-ის სახელითაც მოიხსენიებენ. როგორც ცნობილია ელემენტი 2003 წელს რუსეთში ქალაქ დუბნაში აღმოაჩინეს. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა.[2]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Utyonkov, V. K.; Brewer, N. T.; Oganessian, Yu. Ts.; Rykaczewski, K. P.; Abdullin, F. Sh.; Dimitriev, S. N.; Grzywacz, R. K.; Itkis, M. G.; Miernik, K.; Polyakov, A. N.; Roberto, J. B.; Sagaidak, R. N.; Shirokovsky, I. V.; Shumeiko, M. V.; Tsyganov, Yu. S.; Voinov, A. A.; Subbotin, V. G.; Sukhov, A. M.; Karpov, A. V.; Popeko, A. G.; Sabel'nikov, A. V.; Svirikhin, A. I.; Vostokin, G. K.; Hamilton, J. H.; Kovrinzhykh, N. D.; Schlattauer, L.; Stoyer, M. A.; Gan, Z.; Huang, W. X.; Ma, L. (30 January 2018). „Neutron-deficient superheavy nuclei obtained in the 240Pu+48Ca reaction“. Physical Review C. 97 (14320): 014320. Bibcode:2018PhRvC..97a4320U. doi:10.1103/PhysRevC.97.014320.
  2. IUPAC. (2015) ელემენტ 113, 115, 117 და118ის აღმოჩენა და აღიარება. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-31. ციტირების თარიღი: 2016-01-04.