ფერენც ლისტი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ფერენც ლისტი

ფერენც (ფრანც) ლისტი (უნგ. Liszt Ferenc, გერმ. Franz Liszt) (დ. 22 ოქტომბერი, 1811 — გ. 31 ივლისი, 1886) — XIX საუკუნის უნგრელი[1][2][3] კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.

9 წლისამ უკვე პირველი კონცერტები გამართა. 1825 წელს პარიზში დადგა პირველი ოპერა „დონ სანჩო“. 1830 წლის ივლისში, დაწერა „რევოლუციური სიმფონია“. 1838—47 ევროპულ ქვეყნებში ტრიუმფალური გასტროლების შემდეგ ლისტი აღიარებული იქნა გენიალურ პიანისტად, რომელმაც გადატრიალება მოახდინა საფორტეპიანო ხელოვნებაში. 1848 წლიდან ცხოვრობდა ვაიმარში. 11 წლის განმავლობაში დადგა 43 ოპერა (მათ შორის მოცარტის, ბეთჰოვენის, ვაგნერის ოპერები). ვაიმარში შექმნა მისი საუკეთესო ნაწარმოებები: „ფაუსტ სიმფონია“ (1857), „ღვთაებრივი კომედია“ (1856), „რა ისმის მთაზე“ (1857), „ტასო“ (1856), „ორფევსი“ (1854), „პრომეთე“ (1855) და მრავალი სხვა. ლისტს დიდი ღვაწლი მიუძღვის უნგრეთის საკომპოზიტორო და საშემსრულებლო სკოლების დაარსებასა და განვითარებაში.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Bory, Robert: Une retraite romantique en Suisse, Liszt et la Comtesse d'Agoult, Lausanne 1930.
  • Burger, Ernst: Franz Liszt, Eine Lebenschronik in Bildern und Dokumenten, München 1986.
  • Ehrhardt, Damien (éd.): Franz Liszt – Musique, médiation, interculturalité

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Walker, New Grove 2
  2. "Franz Liszt". Encyclopædia Britannica. 2008. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/343394/Franz-Liszt წაკითხულია: November 24, 2008. 
  3. "Franz Liszt". Columbia Encyclopedia. http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-Liszt-Fr.html წაკითხულია: November 25, 2008.