ასკალონის ბრძოლა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ასკალონის ბრძოლა
პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ნაწილი
Ascalon.jpg
ასკალონის ბრძოლა
თარიღი 12 აგვისტო, 1099
მდებარეობა აშკელონი, ფატიმიდების სახალიფო
შედეგი ჯვაროსნების გამარჯვება
მხარეები
ჯვაროსნები Fatimid Flag.png ფატიმიდების სახალიფო
მეთაურები
Blason Lorraine.svg გოდფრუა ბუიონელი
Blason duche fr Normandie.svg რობერტ II ნორმანდიელი
Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg ტანკრედ ტარანტოელი
[1][2]
Fatimid Flag.png ალ-აფდალ შაჰანშაჰი[3][4]
ძალები
1 200 რაინდი[5]
9 000 ქვეითი[5]
20 000 ჯარისკაცი[5]
დანაკარგები
უცნობია სერიოზული[6]
ვიკისაწყობი Commons-logo.svg ასკალონის ბრძოლა

ასკალონის ბრძოლა — ბრძოლა ჯვაროსნებსა და ფატიმიდების სახალიფოს შორის. გაიმართა 1099 წლის 12 აგვისტოს იერუსალიმის აღებიდან ცოტა ხნის შემდეგ. ასკალონის ბრძოლას ხშირად განიხილავენ, როგორც პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის უკანასკნელ მოქმედებას.[7] ჯვაროსნებმა გოდფრუა ბუიონელის მეთაურობით დაამარცხეს რიცხობრივად აღმატებული მტერი და უზრუნველყვეს იერუსალიმის დაცვა.

წინარე ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იერუსალიმში თავიანთი ლაშქრობისას ჯვაროსნები მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ ფატიმიდებთან, თუმცა სრულყოფილი შეთანხმების მიღწევა ვერ მოხერხდა — ფატიმიდები მზად იყვნენ დაეთმოთ კონტროლი სირიაზე, მაგრამ არა პალესტინაზე, ეს კი მიუღებელი იყო ჯვაროსნებისათვის, რომელთა მიზანსაც იერუსალიმის დაკავება და მაცხოვრის აღდგომის ტაძრის ქრისტიანებისათვის დაბრუნება წარმოადგენდა. 1099 წლის 15 ივლისს ხანგრძლივი ალყის შემდეგ იერუსალიმის აღების შემდეგ ჯვაროსნებმა შეიტყვეს, რომ ფატიმიდების ჯარი მათზე თავდასასხმელად მოემართებოდა.

ჯვაროსნები სწრაფად ამოქმედდნენ. ფატიმიდების ელჩები, რომლებიც ცდილობდნენ ჯვაროსნები იერუსალიმის დათმობაზე დაეყოლიებინათ უარით გაისტუმრეს. გოდფრუა ბუიონელმა კი, რომელმაც მაცხოვრის საფლავის მცველის ტიტული მიიღო, 10 აგვისტოს დარჩენილი ჯვაროსნები ქალაქიდან გაიყვანა და იერუსალიმიდან ერთი დღის სავალზე, ასკალონთან განალაგა.

ბრძოლა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფატიმიდებს მეთაურობდა ვეზირი ალ-აფდალ შაჰანშაჰი, რომლის ჯარიც თურქ-სელჩუკების, არაბების, სპარსელების, სომხების, ქურთებისა და ეთიოპიელებისაგან შედგებოდა. იგი იერუსალიმის ალყაში მოქცევას აპირებდა, თუმცა საალყო მანქანები თან არ ჰქონდა. სავარაუდოდ, მან არ იცოდა, რომ ჯვაროსნები უკვე მოემართებოდნენ მასთან შესახვედრად. 12 აგვისტოს დილით ჯვაროსნებმა მტრის ადგილმდებარეობა შეიტყვეს. ისინი ცხრა ნაწილად გაიყვნენ და ფატიმიდებს თავს დაესხნენ. მოულოდნელობის ეფექტისა და მაჰმადიანთა არმიის ბრძოლისათვის მოუმზადებლობის გამო ხანმოკლე, თუმცა დაძაბული ბრძოლა მტრის რიცხობრივი უპირატესობის მიუხედავად, საბოლოოდ, ჯვაროსნების გამარჯვებით დასრულდა. ჯვაროსანთა დანაკარგი უცნობია, თუმცა ეგვიპტელებმა 10-12 000 ჯარისკაცი დაკარგეს, მათი ბანაკი და საგანძური კი ჯვაროსნებს ჩაუვარდათ ხელში.

ჯვაროსნები ღამით ახალი შეტევისათვის ემზადებოდნენ, თუმცა დილით გაიგეს, რომ ფატიმიდებმა ეგვიპტეში დაიხიეს, ალ-აფდალი კი გემით გაიქცა. მათ თან წაიღეს იმდენი ნადავლი რამდენის წაღებაც შეეძლოთ (ალ-აფდალის პირადი კარვის ჩათვლით) და იერუსალიმში დაბრუნდნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ ასკალონის ბრძოლა ჯვაროსანთა გამარჯვებით დასრულდა, თავად ქალაქი კვლავ მტრის ხელში დარჩა და საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდა მნიშვნელოვან ფორპოსტს მაჰმადიანთათვის იერუსალიმის სამეფოზე თავდასასხმელად.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Albert of Aix, Historia Hierosolymitana
  • Fulcher of Chartres, Historia Hierosolymitana
  • Gesta Francorum
  • Hans E. Mayer, The Crusades. Oxford, 1965.
  • Raymond of Aguilers, Historia francorum qui ceperunt Jerusalem
  • Jonathan Riley-Smith, The First Crusade and the Idea of Crusading. Philadelphia, 1999.
  • Steven Runciman, The First Crusaders, 1095–1131. Cambridge University Press, 1951.
  • Kenneth Setton, ed., A History of the Crusades. Madison, 1969–1989.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Eggenberger, David (1967). An encyclopedia of battles. 
  2. Hildinger, Erik (2001). Warriors of the Steppe: a military history of Central Asia, 500 B.C. to 1700 A.D.. 
  3. Falk, Avner (2010). Franks and Saracens: reality and fantasy in the Crusades. 
  4. Holt, Peter Malcolm (1986). The Age of the Crusades: the Near East from the eleventh century to 1517. 
  5. 5.0 5.1 5.2 Stevenson, William Barron (1907). The Crusaders in the East. 
  6. Fenton, Kirsten A. (2008). Gender, nation and conquest in the works of William of Malmesbury. 
  7. Battle of Ascalon Military.com. წაკითხვის თარიღი: August 13, 2012.