ნასაუ

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ნასაუ (მრავალმნიშვნელოვანი).
ქალაქი
ნასაუ
Nassau
სასტუმრო ატლანტისი
სასტუმრო ატლანტისი
ქვეყანა ბაჰამის კუნძულების დროშა ბაჰამის კუნძულები
კოორდინატები 25°04′00″ ჩ. გ. 77°20′00″ დ. გ. / 25.06667° ჩ. გ. 77.33333° დ. გ. / 25.06667; -77.33333
დაარსდა 1695
ფართობი 207 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 10
კლიმატის ტიპი ტროპიკული
მოსახლეობა 248 948 კაცი (2010)
სიმჭიდროვე 1 200 კაცი/კმ²
დროის სარტყელი UTC-5, ზაფხულში UTC-4
სატელეფონო კოდი 242

ნასაუ მდებარეობა ბაჰამის კუნძულები

Red pog.svg

ნასაუბაჰამის კუნძულების დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, ქვეყნის კომერციული, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 248 948 ადამიანს, რაც მთლიანი ბაჰამის კუნძულების მოსახლეობის 70%-ია. ქალაქის ცენტრიდან 16 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს ლინდელ-პინდლინგის საერთაშორისო აეროპორტი რომელიც უდიდესია მთლიან ბაჰამაში. აეროპორტიდან ხორციელდება საერთაშორისო რეისები აშშ-ის ძირითადი ქალაქების, გაერთიანებულ სამეფოსა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების მიმართულებით. დედაქალაქი მდებარეობს კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე, რომელიც ფინანსურ რაიონს წარმოადგენს. ნასაუში მდებარეობს ქვეყნის ასამბლეა და სასამართლო დეპარტამენტები. ისტორიულად, ქალაქი მეკობრეების მთავარ საყრდენად მიიჩნეოდა.[1]

ნასაუ დაარსებულია ესპანელების მიერ 1695 წელს. ქალაქზე უდიდესი გავლენა მოახდინა ჰოლანდიელების და ფრანგების მცირეხნიანმა მმართველობამ. 1776 წელს ნასაუსთან გაიმართა ბრძოლა აშშ-ის ცამეტ კოლონიასა და ბრიტანეთის იმპერიას შორის, ეს ბრძოლა აშშ-ის დამოუკიდებლობის ბრძოლის რიგითი ნაწილია.

ნასაუს ზრდა-განვითარება XVIII საუკუნის ბოლოს დაიწყო, როდესაც ამერიკის რევოლუციური ომის შემდეგ ბაჰამებს მოაწყდა ათასობით ამერიკელი ლოიალისტი და აფრიკელი მონა. მრავალი მათგანი ნასაუში დასახლდა და ბოლოს, რიცხოვნებით ადგილობრივებსაც კი გადააჭარბეს.

ნასაუს მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, იზრდება დასახლების არეალიც. დღეისათვის, ქალაქი დომინანტია მთლიან კუნძულზე, ასევე მის სატელიტ კუნძულ პარადაისზე. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში, ნასაუს გარეუბნები ჯერ სულ ოდნავ იყო დასახლებული.

ბაჰამის დედაქალაქი მოქცეულია ტროპიკულ კლიმატურ სარტელში. ნასაუდან საზღვაო გზებით ხორციელდება დაკავშირება მაიამისთან, კუბასთან და კარიბის ზღვის აუზის სხვა ქვეყნებთან. ქალაქში ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მცირეა და 56,9 მმ-ს შეადგენს.

ისტორია[რედაქტირება]

წარსულში ნასაუს ჩარლზ-ტაუნი ერქვა, რომელიც 1684 წელს ესპანელებმა პირისაგან მიწისა აღგავეს. 1695 წელს ის აღადგინეს და ჰოლანდიელი შტატჰალტერისა და მომავალში ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფის — უილიამ III-ის პატივსაცემად ნასაუ ეწოდა, რომელიც ორან-ნასაუს სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი იყო.[2] 1703 წელს ესპანელთა და ფრანგთა გაერთიანებულმა ძალებმა ნასაუ მცირე ხნით დაიპყრეს.

1713 წლისთვის, მეჩხრად დასახლებული ბაჰამის კუნძულები მეკობრეთა ნამდვილი სამოთხე გახდა მათი მეთაურების — თომას ბაროუსა და ბენჯამინ ჰორნიგოლდისათვის. მათ ნასაუს მეკობრეთა რესპუბლიკა გამოაცხადეს, თავიანთ თავს კი „გუბერნატორებს“ უწოდებდნენ. მათ შეუერთდნენ ჩარლზ უეინი, ჯეკ რეკჰემი და საძრახისი სახელის მქონე ედუარდ ტიჩი, ზედმეტსახელად „შავწვერა“; მათთან იყვნენ ასევე ქალი მეკობრეები — ენ ბონი და მერი რიდი.

1718 წელს ბრიტანელებმა კუნძულების დაბრუნება და სამეფო გუბერნატორად კაპიტან ვუდს როჯერსის დანიშვნა განიზრახეს. მან წარმატებით დაამხო მეკობრეები, მოახდინა სამოქალაქო ადმინისტრაციის რეფორმა და ააღორძინა ვაჭრობა. როჯერსმა გაასუფთავა ნასაუ და აღადგინა ციხესიმაგრე, რომელსაც პირად საკუთრებად იყენებდა. 1720 წელს წარუმატებელი აღმოჩნდა ესპანელების მიერ ნასაუს აღების მცდელობა.

1776 წელს ნასაუს ბრძოლა ამერიკელთა მიერ მისი ოკუპაციით დასრულდა, რამაც მცირე ხანს გასტანა და მხოლოდ ამერიკის რევოლუციური ომის პერიოდი მოიცვა. 1778 წელს, წინა ღამით განხორციელებული შეჭრის შემდეგ, ამერიკელებმა გემებითა, დენთითა და სხვა სამხედრო არსენალითურთ ნასაუ დატოვეს. 1782 წელს ესპანელებმა ნასაუ აიღეს, როდესაც კუბის გენერალ-გუბერნატორი დონ ხუან კახიგალი კუნძულ ნიუ-პროვიდენსს 5000 კაცით დაესხა თავს. მოგვიანებით, კუნძულზე ჩასახლებულმა ამერიკელმა ლოიალისტმა ენდრიუ დევომ 220 კაცითა და 150 მუშკეტერით 600 გაწვრთნილ ჯარისკაცთან დაპირისპირებით სცადა ნასაუს დაპყრობა. 17 აპრილს დევომ ესპანელებს იარაღის დაყრა აიძულა ისე, რომ არ მომხდარა ერთი გასროლაც კი.

1787-1796 წლებში კოლონიას მართავდა გრაფი ჯონ მიურეი.

ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს, ნასაუ კონტრაბანდისტთა პორტად გამოიყენებოდა, როდესაც ისინი სამხრეთ ატლანტიკისაკენ მიცურავდნენ.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

პრინც ჯორჯ ვარფის ნავმისადგომი ნასაუს პორტში
ნასაუსა და კუნძულ პარადაისის თანამგზავრული ხედი

ნასაუ მდებარეობს კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე და გააჩნია საკმაოდ მიმზიდველი ნავმისადგომი, ძველი მსოფლიოსა და კოლონიური არქიტექტურის ფერადოვანი ნარევი და გადატვირთული პორტი. ბაჰამის კუნძულების ტროპიკული კლიმატისა და ბუნების სილამაზის წყალობით, ნასაუ პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.

ნასაუ უშუალოდ პორტს მიღმა არსებულ ტერიტორიაზე განვითარდა. კუნძულ ნიუ-პროვიდენსის ფართობი 200 კმ²-ია, რელიეფი ბრტყელია და ზოგან დასერილია დაბალი ქედებით. კუნძულის ცენტრში რამდენიმე წყალმარჩხი ტბა მდებარეობს.

აშშ-სთან სიახლოვის გამო (მაიამიდან 290 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით), ქალაქი პოპულარული დასასვენებელი ადგილია, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 1963 წელს აშშ-მ კუბაში გამგზავრება აკრძალა. ყველაზე მეტი ტურისტი მოდის კუნძულ პარადაისის სიახლოვეს მდებარე სასტუმრო ატლანტისზე. აღნიშნული მეგა-მოსასვენებელი ადგილი 6 000 ბაჰამელს ასაქმებს და უდიდესი დამსაქმებელია მთავრობის შემდეგ.

კლიმატი[რედაქტირება]

ნასაუს კლიმატი ტროპიკულ-მუსონურია, შედარებით მდგრადი ამინდით მთელი წლის მანძილზე. ზაფხულში ტემპერატურა +32 °C-ს (90 ფარენჰეიტით) აღწევს, ზამთრის თვეებში კი ტემპერატურა 21 - 26 °C (70 - 79 °F)-ია, თუმცა იშვიათად 10 °C (50 °F)-მდე ეცემა.

წლიური ამინდი — ნასაუ
თვე იან თებ მარ აპრ მაი ივნ ივლ აგვ სექ ოქტ ნოე დეკ
საშუალო მაღალი °F 78 78 80 82 85 88 90 90 89 86 82 79
საშუალო დაბალი °F 63 63 64 67 71 74 75 75 75 73 69 65
ნალექი დუიმი 1.9 1.9 2.1 2.7 4.2 8.6 6.3 9.3 6.5 6.4 3.2 2
საშუალო მაღალი °C 25.4 25.5 26.6 27.9 29.7 31.0 32.0 32.1 31.6 29.9 27.8 26.2
საშუალო დაბალი °C 17.3 17.3 17.9 19.6 21.4 23.3 24.0 24.0 23.7 22.5 20.6 18.3
ნალექი მმ 47.2 49.5 54.4 69.3 105.9 218.2 160.8 235.7 164.1 161.8 80.5 49.8
წყარო: მეტეოროლოგიის მსოფლიო ორგანიზაცია (გაერო),[3] ჰონგ-კონგის ობსერვატორია[4] {{{accessdate}}}
ზღვის საშუალო ტემპერატურა
იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი ივნისი ივლისი აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი ნოემბერი დეკემბერი
73 °F

23 °C

73 °F

23 °C

75 °F

24 °C

79 °F

26 °C

81 °F

27 °C

82 °F

28 °C

82 °F

28 °C

82 °F

28 °C

82 °F

28 °C

81 °F

27 °C

79 °F

26 °C

75 °F

24 °C

ურბანული განვითარება[რედაქტირება]

გემები ნასაუს პორტში

XIX საუკუნის მანძილზე ნასაუმ მიიზიდა სოფლის მაცხოვრებლები და ურბანიზებული გახდა. 1950-იანი წლებიდან ზრდამ ქალაქის გარეუბნებში გადაინაცვლა. 1788 წლის ნასაუს შუაგულში, მთავრობის სახლსა და ნავმისადგომს შორის, განლაგებული იყო მხოლოდ შენობათა რამდენიმე კვარტალი, მაგრამ ქალაქი თანდათან გაიზარდა აღმოსავლეთით მალკოლმის პარკის, სამხრეთით ვულფ-როუდის გზისა და დასავლეთით ნასაუ-სტრიტის მიმართულებით. სამხრეთით მდებარე ორი პატარა ქალაქი შავკანიანთა მთავარ სამოსახლოდ იქცა და ჯერ კიდევ 30 წლის წინ ეს არეალი ქალაქის ყველაზე დასახლებული ნაწილი იყო.

თეთრების საცხოვრებელი ძირითადად იყო სანაპიროს გასწვრივ, აღმოსავლეთით ფორტ-მონტაგუმდე, დასავლეთით საუნდერსის პლაჟამდე და ქალაქის განაპირა ქედის გასწვრივ. XX საუკუნეში ქალაქი გაფართოვდა აღმოსავლეთით სასოფლო გზამდე, დასავლეთით კი შარლოტის ციხესიმაგრემდე და მუხების მინდვრამდე. საცხოვრებელი ტერიტორიის განვითარების ეს ნახევარწრე დასახლების მთავარ არეალს წარმოადგენდა მეორე ომის შემდგომ პერიოდამდე და ქალაქის განვითარების განსხვავებული ეტაპის კვალს ტოვებდა; ამ ზონის გარე საზღვარი განუწყვეტელი მშენებლობის არეალის ეფექტიანი ზღვარი იყო. შედარებით მდიდარი მაცხოვრებლები აღმოსავლეთით და დასავლეთით გაფართოებას განაგრძობდნენ.

ბოლო 40 წლის მანძილზე, სამოსახლო არეალის განვითარება განსხვავებულად წარიმართა. იგი ძირითადად შედგებოდა საშუალო შემოსავლების მქონეთათვის გათვლილი გეგმარებითი ქვედანაყოფებისგან. 1960-იანი წლებიდან მთავრობამ დაიწყო დაბალფასიანი სახლების მშენებლობის დაფინანსება ქალაქის გარე ნაწილში — იელოუ-ელდერში, ელიზაბეთ-ესტეიტსა და პაინვუდის ბაღებში.

ქალაქის ცენტრი[რედაქტირება]

ბაჰამის კუნძულების პარლამენტის შენობა

ნასაუს ცენტრი ყვეოლანაირი საქმიანობის კვანძია. მას ყოველდღიურად ათასობით ადამიანი სტუმრობს სავაჭროდ, სასადილოდ, ღირსშესანიშნავი ადგილების დათვალიერებისა თუ ტროპიკული კლიმატით თავშესაქცევად. ცენტრის ყველაზე დატვრითული ნაწილია ბეი-სტრიტის ფართო ქუჩა და ვუდს-როჯერს-უოლკის სასეირნო, რომლებიც პორტიდან მომავალი ქუჩის კვეთასა და უბის პარალელურად მდებარეობს. ეს არეალი ყველა მიმართულებით რამდენიმე კვარტლად იშლება. იგი იწყება უესტ-ბეისთან, ჯუნჯანუს პლაჟის ირგვლივ. აქვე მდებარეობს რამდენიმე სასტუმრო და რესტორანი.

შემდეგი ღირსშესანიშნაობაა ბრიტანული კოლონიური სასტუმრო, რომელიც ბეი-სტრიტის დასასწყიში მდებარეობს. ნასაუს მეკობრეთა მუზეუმის ჯვარედინად მდებარეობს სასტუმრო ბრიტიშ კოლონიალ ჰილტონი. ბეი-სტრიტის სხვა რამდენიმე კვარტალში ჩამწკრივებულია ბუტიკები, რამდენიმე რესტორანი და მაღაზიებს შორის მიმოფანტული რამდენიმე კლუბი.

მიმდებარე არეალში ასევე განლაგებულია ისტორიული ღირსშესანიშნაობები, მათ შორის აუქციონის სახლი და ქრისტეს საკათედრო ტაძარი.

კეიბლ-ბიჩი[რედაქტირება]

კეიბლ-ბიჩი აღიარებულია ნასაუს სასტუმროების რაიონად. ხმელეთის ამ ვიწრო ზოლზე მდებარეობს ხუთი უზარმაზარი სასტუმრო, რომელთაგან ორი ოლ-ინკლუზივ მომსახურებისაა. ეს არეალი ასევე ცნობილია თავიკი კვების ობიექტებით, კრისტალ-პალას კაზინოთი და ოქროს ქვიშებით. რესტორნების უდიდესი ნაწილი ან თავად სასტუმროებშია განთავსებული, ან ქუჩის გასწვრივ. სუსტია ღამის ცხოვრება. ასევე მცირეა სავაჭრო ობიექტები. კეიბლ-ბიჩის კომერციული მომავალი დიდწილადაა დამოკიდებული მოსასვენებელ და სამორინეს პროექტ ბაჰა-მარის განვითარებაზე, რომელსაც 2 000-ზე მეტი სასტუმრო ოთახი ექნება და უდიდესი სათამაშო არეალი იქნება კარიბის ზღვის კუნძულ ნიუ-პროვიდენსის მონაკვეთში. მისი გახსნა 2014 წლის ბოლოსათვის იგეგმება.

ტრანსპორტი[რედაქტირება]

ნასაუს ლინდელ-პინდლინგის საერთაშორისო აეროპორტი

საჰაერო[რედაქტირება]

ლინდელ-პინდლინგის საერთაშორისო აეროპორტი (ძველი სახელი ნასაუს საერთაშორისო აეროპორტი) ნასაუდან 16 კილომეტრში მდებარეობს. 1999 წელს დაიხურა კუნძულ პარადაისზე მდებარე ნიუ-პროვიდენსის აეროპორტი; მოიხსნა ასაფრენ-დასაფრენი ბილიკი და ის კუნძულზე არსებულ გამაჯანსაღებელ ცენტრს შეერწყა.

საწყლოსნო[რედაქტირება]

მიმდებარე კუნძულებთან ნასაუ დაკავშირებულია საბორნე მიმოსვლით. ქალაქის მთავარი პორტია პრინც ჯორჯ ვარფის ნავმისადგომი, რომელიც მრავალ საკრუიზო გემს ემსახურება.

გზები[რედაქტირება]

ნასაუს მიდამოებში ტრანსპორტირებას უზრუნველყოფს იაფფასიანი საზოგადოებრივი ავტობუსები და ტაქსები. უშუალოდ ქალაქსა და აეროპორტთან შესაძლებელია მანქანების დაქირევება.

ნასაუს ძირითადი გზებია:

  • უესტ-ბეი-სტრიტი
  • ისტერნ-როუდი
  • საუთ-უესტ-როუდი
  • ადელაიდ-სტრიტი
  • კარმიჩილ-როუდი
  • პრინს-ჩარლზ-დრაივი
  • ჯონ-კენედი-დრაივი

ნასაუს გზატკეცილებზე მიმოსვლა კონტროლირებადი არაა. ბრიტანეთის მსგავსად, მოძრაობა მარცხნივია, თუმცა ბევრი ავტომობილი აშშ-დანაა იმპორტირებული და მარცხენასაჭიანია.

დემოგრაფია[რედაქტირება]

მოსახლეობის ისტ. რაოდენობა
წელი მოს. ±%
1901 12,500
1931 19,800 +58.4%
1943 29,391 +48.4%
1953 46,125 +56.9%
1963 80,907 +75.4%
1970 101,503 +25.5%
1980 135,437 +33.4%
1990 172,196 +27.1%
2000 202,963 +17.9%
2010 248,948 +22.7%
2011 252,400 +1.4%
2012 255,800 +1.3%
2013 259,300 +1.4%

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ნასაუს მოსახლეობა 248 948 ადამიანს შეადგენს. ქვეყნის დანარჩენ ნაწილთან შედარებით დედაქალაქის მოსახლეობის მაღალი რიცხვი განპირობებულია დანარჩენი კუნძულებიდან იმიგრანტების დიდი რაოდენობით შემოსვლით. ამ ტენდენციის შედეგად ნაკლებგანვითარებული კუნძულების მოსახლეობა მცირდება, ნასაუსი კი იზრდება.

კულტურა[რედაქტირება]

ჯუნკანუ[რედაქტირება]

ქალაქის მთავარი ფესტივალია ჯუნკანუ — ენერგიული, მრავალფერი ქუჩის მსვლელობა, რომელშც მონაწილეობას იღებს ბრჭყვიალა კოსტიუმებში გამოწყობილი, ზარების, დასარტყმელ ინსტრუმენტებისა და სასტვენების აკომპანიმენტით რიტმში მოცეკვავე ხალხი. სახელი „ჯუნკანუ“ ფესტივალს ეწოდა მისი დამფუძნებლის, კონ კანუს პატივსაცემად. დღესასწაული 26 დეკემბრიდან 1 იანვრის ჩათვლით გრძელდება, ღამის 1 საათიდან დილის 10 საათამდე.

სახალხო კულტურაში[რედაქტირება]

ჯუნკანუს ფესტივალის მონაწილე

რამდენიმე ფილმში, ნასაუ წარმოჩენილია მნიშვნელოვან მოქმედების ადგილად, მათ შორისაა ბიტლზის ფილმი მიშველე! და ჯეიმზ ბონდის ფილმები სფერული ელვა (1965), აღარასოდეს თქვა არასოდეს (1983), ასევე ნაწილობრივ კაზინო როიალი (2006). 1981 წელს ქალაქში გადაიღეს ოკეანის სცენა ფილმისთვის მხოლოდ თქვენი თვალებისათვის.[5]

ნასაუ წარმოჩენილია სტენლი მორგანის რომანშ „ტობინი სამოთხეში“. მოქმედება ხდება მთავარი პერსონაჟის რუს ტობინის ნასაუსა და კუნძულ პარადაისზე ვიზიტის ირგვლივ.

ნასაუში ხდება მოქმედება გვიანდელი XX საუკუნისა და XXI საუკუნის რამდენიმე ფილმშიც, მათ შორისაა მზის ჩასვლის შემდეგ, Into the Blue (2005) და Flipper (1996).

2004 წელს ბაჰამის კუნძულების დედაქალაქმა უმასპინძლა შეჯიბრებას World's Strongest Man. 2009 წელს, Atlantis Paradise Island კომპლექსმა უმასპინძლა სილამაზის კონკურს მის სამყაროს.

ნასაუ შეტანილია Gameloft-ის 2010 წლის თამაშ Asphalt 6: Adrenaline-ის გადალახვად დონეში.

ფილმში კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა, პერსონაჟი ელიზაბეთ სუეინი ამბობს, რომ „ერთხელ კაპიტანმა ჯეკ ბეღურამ ნასაუს პორტი ყოველგვარი გასროლის გარეშე აიღო“.

დაძმობილებული ქალაქები[რედაქტირება]

მსოფლიო მასშტაბით ნასაუს ხუთი დაძმობილებული ქალაქი ჰყავს:

გალერეა[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. (1997) Women Pirates and the Politics of the Jolly Roger, 1st, C.P. 1258 Succ. Place du Parc Montreal, Quebec, Canada H2W2R3: Black Rose Books Ltd., გვ. 192. ISBN 1-55164-058-9. 
  2. Marley, David (2005). Historic Cities of the Americas: An Illustrated Encyclopedia. ABC-CLIO, გვ. 6. ISBN 1-57607-027-1. 
  3. Weather Information for Nassau.
  4. "Climatological Information for Nassau, Bahamas" (1961-1990) - Hong Kong Observatory
  5. Movie Locations. BondMovies.com. წაკითხვის თარიღი: 2012-12-10.
  6. Sister Cities Program. Sister Cities Program | City of Detroit. www.detroitmi.gov. წაკითხვის თარიღი: 2012-12-10.
მოძიებულია „http://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ნასაუ&oldid=2663325“-დან