გრიგორიანული კალენდარი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

გრიგორიანული კალენდარი, გრიგოლის კალენდარი — ახალი სტილი, წელთაღრიცხვის სისტემა, რომელიც შემოიღეს 1582 წელს რომის პაპის გრიგოლ XIII-ის დროს (აქედანაა სახელწოდება).

გრიგორიანული კალენდრის სტრუქტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გრიგორიანულ კალენდარში წლის ხანგრძლივობა 365,2425 დღეს (365 წელს, 5 საათს, 49 წუთსა და 12 წამს) შეადგენს. ჩვეულებრივი წელიწადი შედგენა — 365, ნაკიანი კი — 366 დღისგან.

შედარებისათვის, იულიუსის კალენდრის წლის ხანგრძლივობა 365,25 დღეა, ხოლო ტროპიკული წელიწადის — 365.24217 დღე.

სხვაობა იულიუსის კალენდარსა და ტროპიკულ კალენდრებს შორის 11 წუთი და 13.9 წამია, ხოლო გრიგორიანულ კალენდარსა და ტროპიკულს შორის — 25,9 წამი.

გრიგორიანული კალენდარი იულიუსის კალენდარი
ხანგრძლივობა 365 დღე, 5 საათი, 49 წუთი და 12 წამი (365,2425 დღე) 365 დღე, 6 საათი (365,25 წელი)
ტროპიკული წელი 365 დღე, 5 საათი, 48 წუთი და 46,1 წამი (365,24217 დღე) 365 დღე, 5 საათი, 48 წუთი და 46,1 წამი (365,24217 დღე)
სხვაობა 25,9 წამი (0.00033 დღე) 11 წუთი და 13.9 წამი (0,00783 დღე)

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1582 წლის 5 ოქტომბერს რომის პაპმა გრილოლის დროს იულიუსის კალენდარს მიამატა 10 დღე და გამოცხადდა 15 ოქტომბრად. თუ XVI საუკუნის გასულს განსხვავება იულიუსისა და გრიგოროლის კალენდრებს შორის იყო 10 დღე, 1900 წლიდან განსხვავება გმოიხატება 13 დღით. პირველად იგი შემოიღეს XVI საუკუნის 80-იან წლებში იტალიაში, ესპანეთში, პორტუგალიაში. პოლონეთში, საფრანგეთში, უნგრეთსა და ევროპის ზოგიერთ სხვა სახელმწიფოში, უფრო გვიან — გერმანიაში (XVII-XVIII სს.), ინგლისში (XVIII ს.), იაპონიაში (XIX ს.). 1752 წლის 2 სექტემბერს დიდი ბრიტანეთი გრიგორიანულ კალენდარზე გადავიდა, თითქმის ორი საუკუნით გვიან ვიდრე დასავლეთ ევროპის დიდი ნაწილი.

რევოლუციის წინადროინდელ რუსეთში ახალი სტილი არ იყო შემოღებული. იგი შემოიღეს ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ 1918 წლის 24 იანვრის დეკრეტით. ამ დროისათვის იულიუსის კალენდარი 13 დღე-ღამე „ჩამორჩებოდა“, ამიტომ 1 თებერვალი 14 თებერვლად გამოცხადდა. კვირის დღეები ორივე კალენდარში ერთი-მეორეს ემთხვევა. ამჟამად მსოფლიოს ყველა განვითარებულ სახელმწიფოში გრიგორიანულ კალენდარს იყენებენ.

კალენდრის შეცვლა საქართველოში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საქართველოში ახალი სტილი შემოიღეს დიდი ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის შემდეგ, 1918 წლიდან, 25 იანვრის დეკრეტით, რომელსაც ხელს აწერდა ვ. ლენინი. დეკრეტის ძალით 1 თებერვალი 14 თებერვლად გამოვხადდა, რადგანაც იმ დროისათვის მიღებული კალენდარსა და ტროპიკულ წელიწადებზე დამყარებულ აღრიცხვას შორის განსხვავებამ 13 დღე-ღამეს მიაღწია.

ცნობილია, რომ ოქტომბრის რევოლუცია 1917 წლის 25 ოქტომბერს მოხდა, მაგრამ საბჭოთა პერიოდში ის 7 ნოემბერს იდღესასწაულებოდა, იმიტომ რომ ძველი სტლით 25 ოქტომბერი, ახალი სტილით ეს დღე 7 ნოემბერია.

ამრიგად საქართველოში ახალი სტილი შემოიღეს 1918 წელს: ძველი სტილით 18 აპრილი გამოცხადდა ახალი სტილით 1 მაისად[1].

ახალი სტილის საკითხი ქართულ მართლამადიდებლურ ეკლესიაში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1917 წელს მოხდა რევოლუცია. საკანონმდებლო ორგანოებში დაისვა კალენდრის საკითხიც. 1918 წლის 14 აპრილს საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქს კირიონს მოუვიდა ტელეფონოგრამა: „აპრილის 13 მიღებულ იქმნა კანონი ამიერკავკასიის რესპუბლიკებში ახალი დროთა აღრიცხვის შესახებ; აპრილის 18 უნდა ცნობილ იქმნას მაისის პირველად. აღდგომა იდღესასწაულება მაისის 5 (ძვ. სტ. 22 აპრილს). ამის მიხედვით მოძრავი დღესასწაულები წაიწევიან წინ 13 დღით. ინებეთ სათანადო განკარგულება“. ტელეფონოგრამა მოსმენილ იქმნა საკათალიკოზო საბჭოში.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]