ტომბუქტუ

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ტომბუქტუ*
იუნესკოს მსოფლიო
მემკვიდრეობის ძეგლი

Djingareiber cour.jpg
დიდი მეჩეთის კოშკი
ქვეყანა მალის დროშა მალი
ტიპი კულტურული
კრიტერიუმები ii, iv, v
სია იუნესკოს სია
რეგიონი** აფრიკა
კოორდინატები 16°46′33″ ჩ. გ. 3°00′34″ დ. გ. / 16.77583° ჩ. გ. 3.00944° დ. გ. / 16.77583; -3.00944
გაწევრიანების ისტორია
გაწევრიანება 1988  (მე-12 სესია)
ნომერი 119
საფრთხის ქვეშ 1990–2005; 2012-დან -
* იხ. ინგლ. სახელი UNESCO-ს სიაში.
** იუნესკოს მიერ კლასიფიცირებული რეგიონი.

ტიმბუქტუ მდებარეობა მალი

Red pog.png
ტიმბუქტუ
ტიმბუქტუ მალის რუკაზე

ტომბუქტუ, ტიმბუქტუ (Timbouktou, Tombouctou, Tin-Bouktou, Timboutch) — შუა საუკუნეების ქალაქი მალიში, მდინარე ნიგერიდან 13 კმ-ში, მოსახლეობა — 32,414 ად. (2004).

დაარსდა ტუარეგების მიერ დაახ. 1100 წელს ტრანსსაჰარის ქარავნების გასაჩერებლად და მნიშვნელობას იძენს მალის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლისას. მანსა მუსამ აქ აღმართა საკუთარი სასახლე (რომლისგან კვალი დღემდე არ შემორჩენილა), ასევე საკათედრო მეჩეთი დამახასიათებელი კოშკით (გადაკეთებულია). 1353 წელს ქალაქი მოინახულა განთქმულმა მოგზაურმა იბნ ბატუტამ, რომელმაც ვრცელი არწერა დატოვა იმდროინდელი ქალაქის იერსა და ცხოვრებაზე.

XV და XVI საუკუნეებში ტიმბუქტუ ზღაპრულად გამდიდრდა ოქროსა და მარილის ვაჭრობით და უმსხვილეს საქარავნო ვაჭრობის ცენტრად იქცა ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში. ვაჭრებს ფეხდაფეხ მოჰყვნენ არაბი მეცნიერები და მწერლები, რომლებიც საგანმანათლებლო საქმიანობას სანკორის სასწავლებელში ეწეოდნენ. 1433 წელს ტომბუქტუ ტუარეგებმა დაიპყრეს.

2012 წელს იუნესკომ ტომბუქტუს ისლამი წმინდანების მავზოლეუმები საფრთხიშ ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში შეიყვანა[1] მალიში მარტში მომხდარ გადატრიალებასთან დაკავშირებით[2]. აღნიშნულ გადაწყვეტილებას ისლამისტებმა, რომელთაც რადიკალური ისლამისტური მოძრაობა „ანსარ ად-დინი“ უდგას სათავეში მავზოლეუმების დანგრევით უპასუხეს[2]. დანგრეულია შუა საუკუნეების მუსლიმი წმინდანის სიდი მუჰამედის მავზოლეუმი[3]. 2013 წლის იანვრის ბოლოს, ისლამისტმა მეამბოხეებმა ტომბუქტუს ინსტიტუტის ბიბლიოთეკა დაარბიეს, რომელშიც ათასობით ანტიკური ხელნაწერი ინახებოდა[4].

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

იუნესკოს დროშა მსოფლიო მემკვიდრეობა UNESCO, ობიექტი № 119
რუს.ინგლ.ფრ.
Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]