გერმანელები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
გერმანელები
Famousgermans3.jpg
პირველი რიგი
მარტინ ლუთერილუდვიგ ვან ბეთჰოვენიოტო ფონ ბისმარკიიმანუელ კანტი
მეორე რიგი
მაქს პლანკიიდა ნოდაკიანგელა მერკელიკლაუდია შიფერი
საერთო მოსახლეობა

90,0 მილიონი

რეგიონები მნიშვნელოვანი მოსახლეობით
ენები
გერმანული
რელიგიები
კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი
გერმანულენოვანი სივრცე ევროპაში

ხალხი, ინდოევროპული ენათა ოჯახის გერმანული ჯგუფის წარმომადგენლები (გერმანულად Deutsche), გერმანიის ძირითადი მოსახლენი (80,6 მლნ). სულ მსოფლიოში ეთნიკურ გერმანელთა რიცხვი 90,0 მლნ-ს შეადგენს, მათ შორის მნიშვნელოვანი დიასპორებია: აშშ-ში 5.1 მლნ, კანადაში 1.2 მლნ, რუსეთის ფედერაციაში 843 ათ., ბრაზილიაში 700 ათ., ყაზახეთში 958 ათ. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ატლანტურ-ბალტიურ შტოს. გერმანული ეთნოსის საფუძველი ძველგერმანული ტომებია - ფრანკები, საქსები, ბავარები, ალემანები და სხვა.

გერმანულენოვანი სამყარო[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : გერმანულენოვანი სამყარო.

გერმანულენოვანი სამყაროს სრულად, ან ნაწილობრივ შეადგენს შემდეგი სახელმწოფოები, ან სახელმწიფოთა რეგიონები; ავსტრია, შვეიცარია, ლიხტენშტაინი, ბელგია, ლუქსემბურგი, სამხრეთი ტიროლი.

ენა და ეროვნება[რედაქტირება]

გერმანელი ხალხის მშობლიური ენა არის გერმანული. გერმანული ენა არის მშობლიური ენა ავსტრიის, შვეიცარიის და ლიხტენშტაინის მოქალაქეთათვის, მაგრამ ამ ქვეყნების მოქალაქენი სამართლებრივად არ ითვლებიან გერმანელებად, რამეთუ მათ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მოქალაქეობა არ გააჩნიათ.

გერმანელები, როგორც ეთნოსი[რედაქტირება]

გერმანელი ერის კონცეფციის მნიშვნელოვან საფუძველს წარმოადგენს გერმანელთა კულტურული ერთობის იდეა, რომელიც დაახლ. XIX საუკუნის დასაწყისიდან დამკვიდრდა. ეს ეროვნული იდეოლოგია ეყრდნობა და მნიშვნელოვანწილად დავალებულია იოჰან გოტფრიდ ჰერდერისა და იოჰან გოტლიბ ფიხტეს ნააზრევზე. გერმანელი ნაცია იტალიელი ერის გვერდით ერთ-ერთი პირველია, რომელთა წიაღშიც შეიქმნა კულტურულ და ეთნიკურ ერთობაზე კონციპირებული ერის, ნაციის იდეა და წარმატებით განხორციელდა.

ორი ქრისტიანული აღმსარებლობა[რედაქტირება]

გერმანელები ქრისტიანული სარწმუნოების აღმსარებელი ხალხია. გერმანიაში მშვიდობიანად თანაარსებობს ქრისტიანული რელიგიის ორი მიმდინარეობა პროტესტანტიზმი (ძირითადად ლუთერანები) და კათოლიციზმი.

ეთნოგენეზი[რედაქტირება]

გერმანელთა ეთნიკურ-კულტურული ერთობის იდეა XVIII-XIX საუკუნეებში გაჩნდა სარწმუნოებრივად, ეთნიკურად და კულტურულად არაერთგვაროვან გერმანიაში, თუმცა ტერმინი გერმანელი („დოიჩი“) გაცილებით ძველია.

ეტიმოლოგია[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : დოიჩი.

ეტიმოლოგიურად სიტყვა „გერმანელი“, ანუ გერმანული სახელქმევით „დიოჩ“-ი მომდინარეობს ძველზემოგერმანული ფორმა „დიუტისკ“-ისაგან (diutisc), არსებობს ამ ეთნონიმის მეორე, ზედსართაული ფორმაც, – „თეოდისკ“-ი (theodisk), რომელიც VIII საუკუნის საშუალო ლათინურ ტექსტშია შემონახული.

სიტყვა „დოიჩი“ X საუკუნიდან იწყებს დამკვიდრებას.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]