ბიოლოგია

ვიკიპედიიდან

ბიოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ცოცხალ არსებათა აგებულებას, ფუნქციებს, გავრცელებას, წარმოშობას, განვითარებას, კავშირს ერთმანეთთან და არაცოცხალ ბუნებასთან. იგი მოიცავს სიცოცხლის შემსწავლელ მრავალ სხვა მეცნიერებას. ბიოლოგიის კვლევის მთავარი მეთოდებია: დაკვირვება, აღწერა, შედარება და ექსპერიმენტი. კვლევის შედეგები განიხილება ცოცხალ არსებათა ისტორიული ნათესაობისა და განვითარების თვალსაზრისით. ბიოლოგიის მიერ დადგენილ ფაქტებს და კანონზომიერებებს იყენებს მედიცინა, სოფლის მეურნეობა და სხვა დარგები.

სექციების სია 1 ეტიმოლოგია 2 ბიოლოგიურ მეცნიერებათა სისტემა 2.1 ბიოლოგიის დარგები 2.2 მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები 2.3 დაკავშირებული მეცნიერებები 3 ბიოლოგიის ისტორია 4 ბიოლოგიის საერთო ცნებები და ტერმინები 4.1 კვლევის ობიექტები 4.2 ძირითადი ცნებები 5 გამოჩენილი ბიოლოგები 6 ბიოლოგიური დაწესებულებები 7 იხილეთ აგრეთვე 8 ქართული რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება] ეტიმოლოგია

ტერმინი "ბიოლოგია" მიღებულია ბერძნული სიტყვებისაგან: βίος (bios) – "სიცოცხლე" და λόγος (logos) – "მოძღვრება". ეს ტერმინი პირველად 1802 წელს შემოიღეს ფრანგმა მეცნიერმა ჟ.ბ.ლამარკმა და გერმანელმა მეცნიერმა გ.რ.ტრევინარიუსმა.

[რედაქტირება] ბიოლოგიურ მეცნიერებათა სისტემა

[რედაქტირება] ბიოლოგიის დარგები

ანატომია — ბოტანიკა — გენეტიკა — ეკოლოგია — ემბრიოლოგია — ვირუსოლოგია — ზოოლოგია — მიკრობიოლოგია — პალეონტოლოგია — ფიზიოლოგია — ციტოლოგია — ჰისტოლოგია

[რედაქტირება] მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები

ბიოგეოგრაფია — ბიოინჟინერია — ბიონიკა — ბიოკიბერნეტიკა — ბიოტექნოლოგია — ბიოფიზიკა — კოსმოსური ბიოლოგია

[რედაქტირება] დაკავშირებული მეცნიერებები

ანთროპოლოგია — ნიადაგმცოდნეობა

[რედაქტირება] ბიოლოგიის ისტორია

ბიოლოგიური ცოდნის საწყისებს ვხვდებით ძველი ცივილიზაციების მოაზროვნეთა და მკურნალთა თხზულებებში, მათ შორის: ჰიპოკრატესთან, არისტოტელესთან და სხვ. შუა საუკუნეებში ბიოლოგიის განვითარება შეფერხდა, თუმცა უკვე მე–16-17 საუკუნეების მკვლევარებმა დიდძალი მასალა დააგროვეს ორგანიზმების აგებულების შესახებ.

იხ. სრული ტექსტი.

[რედაქტირება] ბიოლოგიის საერთო ცნებები და ტერმინები

[რედაქტირება] კვლევის ობიექტები

ერთუჯრედიანი ორგანიზმი — ვირუსი — მიკროორგანიზმი — მცენარე — ცხოველი

[რედაქტირება] ძირითადი ცნებები

ბიოსფერო — ბუნებრივი შერჩევა — გარემო — გენი — დნმ — ევოლუცია — ეკოსისტემა — ორგანიზმი — რეპროდუქცია — სახეობა — სიცოცხლე — უჯრედი

[რედაქტირება] გამოჩენილი ბიოლოგები

არისტოტელე - ბერნარი, კლოდ - ბიუფონი, ჟორჟ ლუი ლეკლერკ - ბროუნი, რობერტ - გალენი - დარვინი, ჩარლზ - ვეზალიუსი - ვოლფი, კასპარ ფრიდრიხ - კიუვიე, ჟორჟ - ლამარკი, ჟან ბატისტ - ლევენჰუკი, ანტონი ვან - ლინეი, კარლ - ლორენცი, კონრად - მენდელი, გრეგორ - ილია მეჩნიკოვი - პავლოვი, ივან - პასტერი, ლუი - ფრიში, კარლ ფონ - ჰარვეი, უილიამ - ჰუმბოლდტი, ალექსანდერ ფონ

იხ. სრული ნუსხა.

[რედაქტირება] ბიოლოგიური დაწესებულებები

• ბიოლოგიის ინსტიტუტი
• ბიოლოგიური საზოგადოება
• ბიოლოგიურ მეცნიერებათა საერთაშორისო კავშირი

[რედაქტირება] იხილეთ აგრეთვე

• ნობელის პრემიის ლაურეატები

[რედაქტირება] ქართული რესურსები ინტერნეტში

• ახალგაზრდა ბიოლოგთა ასოციაცია
• საქართველოს წითელი წიგნი