ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

ინგლისი
მეტსახელი(ები)	The Three Lions (სამი ლომი)
ასოციაცია	ფეხბურთის ასოციაცია
კონფედერაცია	უეფა
მწვრთვნელი	როი ჰოჯსონი
კაპიტანი	ჯონ ტერი
შინაური სტადიონი	უემბლი
ფიფა-ს კოდები	ENG
მაქს. დარტყმა	პიტერ შილტონი (125)
წამყვანი მეგოლე	ბობი ჩარლტონი (49)
პირველი საერთაშორისო
შოტლანდია 0 - 0 ინგლისი (პატრიკი, შოტლანდია; 30 ნოემბერი, 1872)
უდიდესი გამარჯვება
ირლანდია 0 - 13 ინგლისი (ბელფასტი, ჩრდ. ირლანდია; 18 თებერვალი, 1882)
უდიდესი დამარცხება
უნგრეთი 7 - 1 ინგლისი (ბუდაპეშტი, უნგრეთი; 23 მაისი, 1954)
მსოფლიო ჩემპიონატი
გამოჩენა	12 (პირველად 1950)
საუკეთესო შედეგი	გამარჯვებული, 1966
ევროპის ჩემპიონატი
გამოჩენა	7 (პირველად 1968)
საუკეთესო შედეგი	მესამე ადგილი, 1968, ნახევარფინალი 1996

ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — წარმოადგენს ინგლისს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ფეხბურთის ასოციაცია. მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიოში ცნობილი ნაკრებების უმეტესობა სუვერენულ სახელმწიფოებს წარმოადგენენ, გაერთიანებულ სამეფოს ოთხი წარმომადგენელი ჰყავს საერთაშორისო არენაზე.

ინგლისი იმ შვიდ ნაკრებთაგანია, რომელსაც მოგებული აქვს მსოფლიო ჩემპიონატი. ეს მოხდა 1966 წელს, როცა ინგლისი მასპინძლობდა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპს. მათ ფინალური მატჩის დამატებით დროში 4–2 დაამარცხეს დასავლეთ გერმანიის ნაკრები. ინგლისს, საფრანგეთის მსგავსად მხოლოდ ერთხელ აქვს მოგებული მსოფლიო პირველობა.მას შემდეგ ინგლისელტა საუკეთესო გამოსვლა იყო 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე,სადაც მათ ნახევარფინალში პენალტებით წააგეს გერმანიასთან. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ინგლისი მაინც დარჩა მსოფლიო მასშტაბით სახელგანთქმულ გუნდად, რომელიც ფიფასა და ELo–ს რეიტინგის ათეულიდან იშვიათადაა ჩამოქვეითებული. ინგლისმა ასევე გააღწია 1968 და 1996 წლის ევროპის ჩემპიონატების ნახევარფინალში. ბრიტანულ გუნდებს შორის ინგლისი ყველაზე წარმატებული ნაკრებია 54 მოგებით, 1984 წლის ევროპის ჩემპიონატიდან მოხსნამდე.

ტრადიციულად, ინგლისელთა უდიდესი მეტოქეა შოტლანდია, რომელთანაც 1870 წელს პირველი საერთაშორისო მატჩი ჩაატარა. შოტლანდიასთან რეგულარული შეხვედრები 80–იანი წლიების ბოლოს დასრულდა, სხვა მეტოქეები კი უფრო ცნობილი გუნდები გახდნენ. განსაკუთრებული შემთხვევებით იყო აღსავსე არგენტინასთან და გერმანიასთან მატჩები. ინგლისის ნაკრების საშინაო სტადიონი არის უემბლი.

ისტორია

ინგლისის ნაკრები მსოფლიოში ყველაზე ძველი ნაკრებია, რომელიც ჩამოყალიბდა შოტლანდიასთან ერთად. ინგლისსა და შოტლანდიას შორის გაცნობითი ხასიათის მატჩი გაიმართა 1870 წლის 5 მარტს, რომელიც ფეხბურთის ასოციაციის მიერ იყო ორგანიზებული, ხოლო შემდეგი შეხვედრა, 1872 წლის 30 ნოემბერს, შოტლანდიის ნაკრების წარმომადგენელთა ორგანიზებით გაიმართა. ცალ–ცალკე დაკომპლექტებულ ამ ორი ნაკრებისთვის ეს მატჩი, შოტლანდიის ჰემილტონ ქრესსენტის სტადიონზე, იყო პირველი ოფიციალური შეხვედრა. აქ უფრო მეტი სამუშაო იქნა გაწეული, ვიდრე წინა, 1870 წლის თამაშზე. მომდევნო 40 წლის მანძილზე ინგლისელი ფეხბურთელები ექსკლუზიურად მხოლოდ მშობლიურ გუნდებთან :შოტლანდიასთან, ირლანდიასთან და უელსთან თამაშობდნენ. ეს მატჩები 1883–1984 წლებში ბრიტანეთის შიდა ჩემპიონატის ეგიდით იმართებოდა.

ლონდონის უემბლის სტადიონის გახსნამდე ინგლისის ნაკრებს არ ჰქონდა მუდმივი სამასპინძლო მოედანი. 1906 წელს ინგლისი ფიფაში გაწევრიანდა, ხოლო 1908 წელს ბრიტანეთს გასცდა. ამ ორი ნაკრებს(ინგლისსა და შოტლანდიას) შორის დაძაბული ურთიერთობის გამო, 1928 წელს ბრიტანელები ფიფადან გამოაძევეს, 1946 წელს კი ხელახლა გაწევრიანდნენ. შედეგად ინგლისს მონაწილეობა არ მიუღია 1950 წლის მსოფლიო ჩემპიონატამდე, აქ კი ამერიკის შეერთებული შტატების ნაკრებთან 1–0 წააგეს და პირველ რაუნდში გასვლის შანსი დაკარგეს.

ისტორიაში ინგლისმა პირველი საშინაო წაგება 1949 წლის 21 სექტემბერს, ლივერპულის გუდისონ პარკზე, გაერთიანებული სამეფოს არაწევრ ირლანდიასთან იგემა – 2:0, ხოლო 1953 წელს უნგრეთთან 6–3 წაგება იყო ინგლისის პირველი წაგება გაერთიანებული სამეფოს არაწევრთან უკვე უემბლის სტადიონზე. განმეორებითი მატჩი ბუდაპეშტში შედგა, სადაც უნგრელებმა 7–1 დაამარცხეს მეტოქე. ეს შეხვედრა კი ინგლისის ნაკრების ისტორიაში უდიდეს მარცხად მიიჩნევა. ინგლისელთაგან ერთადერთი გოლი ივორ ბროუდისმა გაიტანა. თამაშის შემდეგ შეცბუნებულმა ინგლისელმა ნახევარმცველმა სიდ ოუენმა განაცხადა: "ეს იყო უცხოპლანეტელებივით თამაში".

1954 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე სიდ ოუენმა ორი გოლი გაიტანა და პირველი ინგლისელი ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე ორი გოლის გატანა მოახერხა: ბროუდმა და ნეტ ლოფთჰაუზმა, ერთად ბელგიასთან სანახაობრივ ფრეში გაიტანეს ორ–ორი გოლი. მეოთხედფინალში გასულმა ინგლისმა პირველად წააგო ურუგვაისთან და ასპარეზობას გამოეთიშა. ინგლისმა მხოლოდ ერთხელ მოახერხა სხვა ქვეყანაში მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალში გასვლა.

მიუხედავად იმისა, რომ ნაკრების მწვრთნელად უოლტერ ვინთერბოთომი დაინიშნა, 1963 წელს ელფ რამსის დანიშვნამდე გუნდი კვლავ კომიტეტმა ჩაიბარა. რამსის ხელმძღვანელობით ინგლისმა ყველაზე დიდ წარმატებას მიაღწია – 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში დამატებით დროში დაამარცხა დასავლეთ გერმანიის ნაკრები–4:2, ჯოფ ჰარსთმა კი ჰეთ–თრიკი შეასრულა. ეს ტურნირი ინგლისში გაიმართა. თუმცა ერთი წლის შემდეგ ინგლისელებმა თავიანთ მოსისხლე მტერ შოტლანდიასთან უემბლიზე ანგარიშით 3:2 წააგეს. ინგლისის ეროვნული ნაკრები 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატზე გავიდა როგორც მოქმედი ჩემპიონი, სადაც მეოთხედფინალში გააღწია, მაგრამ დასავლეთ–გერმანელებთან მარცხი იწვნია. იგებდა რა 2:0–ს, საბოლოოდ დამატებით დროში 3:2 დამარცხდა. 1974 და 1978 წლებში ინგლისი მსოფლიო ჩემპიონატების მიღმა დარჩა, 1982 წელს რონ გრინვუდის გაწვრთნილი ინგლისის ნაკრები თორმეტწლიანი პაუზის შემდეგ 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატზე გავიდა და ასპარეზობას მეორე რაუნდიდან წაგების გარეშე გამოეთიშა. ბობი რობსონის ხელში ინგლისის ეროვნული გუნდი უკეთესად გამოიყურებოდა, რადგანაც 1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში გავიდა, ოთხი წლის შემდეგ კი მე–4 ადგილი დაიკავა. ეს იყო ერთადერთი პერიოდი, როცა ინგლისმა უცხო ქვეყანაში მსოფლიო ჩემპიონატზე მეოთხედფინალიდან გააღწია.

1990-იან წლებში ინგლისის ნაკრებმა ოთხი მთავარი მწვრთნელი გამოიცვალა, ოთხივე ძალიან მოკლე ხნით. ბობი რობსონი გრეჰემ ტეილორმა შეცვალა, მაგრამ 1994 წლის შესარჩევი ციკლის კრახით დასრულების შემდეგ დატოვა დაკავებული თანამდებობა. 1996 წლის ევროპის ჩემპიონატი ინგლისში გაიმართა, შესარჩევ ციკლში ნაკრებს ტერი ვენეიბლზი გაუძღვა და ინგლისს ევროპის ჩემპიონატებზე საუკეთესო შედეგი - ნახევარფინალი აჩვენებინა. მაგრამ თანამდებობა დატოვა ფინანსურ მაქინაციებში მხილების გამო, ხოლო მისმა შემცვლელმა გლენ ჰოდლიმაც მალე დატოვა პოსტი არასაფეხბურთო მიზეზების გამო. ეს მოხდა 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც ინგლისელები მერვედფინალიდან გამოეთიშნენ ასპარეზობას. ჰადლის წასვლის შემდეგ ნაკრები კევინ კიგანმა ჩაიბარა, მაგრამ მანაც წინამორბედების ბედი გაიზიარა 2000 წლის ევროპის ჩემპიონატზე არასასურველი შედეგის გამო.

2001-2006 წლებში ინგლისის ნაკრები სვეენ გორან ერიქსონმა ჩაიბარა. იგი პირველი უცხოელი მწვრთნელი იყო. მისი პირადი ცხოვრების გამოპრესასთან მომხდარი უთანხმოების გამო ერიქსონი მაინც ინგლისელი ფანების ფავორიტი იყო.ინგლისმა კარგად ითამაშა ორივე მსოფლიო ჩემპიონატზე და ევრო-2004-ზე,2006 წლის მუნდიალის დროს კი FIFA-ს რეიტინგში მე-4 ადგილი ეკავა. 2006 წელს კი მისი ორწლიანი კონტრაქტი ინგლისის ფეხბურთის ასოციაციასთან,რომელიც მოიცავდა ასევე ევრო 2008-ს, მსოფლიო ჩემპიონატზე ნაჩვენები შედეგის გამო შეწყდა.

მის ნაცვლად კი სტივ მაკლარენი დაინიშნა.მისი ხანა ნაკლები წარმატებით გამოირჩა-ინგლისის ნაკრები ევროპის ჩემპიონატის მიღმა დარჩა.იგი 2007 წლის 22 ნოემბერს თანამდებობიდან გადააყენეს და ნაკრების არსებობის მანძილზე ყველაზე ხანმოკლე მწვრთნელად დარჩა.მაკლარენი ფაბიო კაპელომ ჩაანაცვლა. იტალიელი სპეციალისტი სვენ გორან ერიქსონის შენდეგ მეორე უცხოელი მწვრთნელი გახდა.მან პირველი თამაში 2008 წლის 6 თებერვალს შვეიცარიის ნაკრებთან ჩაატარა,რომელიც ინგლისელებმა 2-1 მოიგეს. კაპელომ შემდგომშიც მიაღწია წარმატებას - 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ჯგუფში 10-იდან 9 თამაში მოიგო და ვადაზე ადრე მოიპოვა დასკვნით ეტაპზე თამაშის უფლება. ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე გუნდმა მერვედფინალამდე მიაღწია, სადაც გერმანიის ნაკრებთან დამარცხდა ანგარიშით 1-4. კაპელოს ინგლისმა 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლება მოიპოვა. მიუხედავად ამისა, 2012 წლის დასაწყისში კაპელო დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა.

სტადიონი

არსებობის მანძილზე პირველი 50 წლის მანძილზე ინგლისის ნაკრები საშინაო თამაშებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით ატარებდა.საფეხბურთო კლუბების სტადიონებზე გადასვლამდე ინგლისელები კრიკეტის მოედნებზე თამაშობდნენ.ინგლისმა უემბლის სტადიონზე პირველი მატჩი 1924 წელს, შოტლანდიასთან გამართა, მომდევნო 27 წლის მანძილზე ეს სტადიონი მხოლოდ შოტლანდიელთა წინააღმდეგ თამაშისთვის გამოიყენებოდა.

უემბლის სტადიონი მდებარეობს ბრენტის რაიონში, ლონდონში, ეკუთვნის ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციას.იგი პირველ რიგში გამოიყენება ინგლისის ეროვნული ნაკრების თამაშებისთვის და ინგლისის თასის ფინალებისთვის.

მედია მაუწყებლობა

ინგლისის ნაკრების ოფიციალურ საშინაო და გასვლით ამხანაგურ მატჩებს უჩვენებს ტელეკომპანია ITV,ხოლო ოფიციალურ გასვლით და საშინაო ამხანაგურებს–სეტანტა სპორტსი უჩვენებდა 2009 წლის ივნისში დახურვამდე.ამ მიზეზით ხალხმა ინტერნეტით ნახა 2009 წლის 10 ოქტომბერს თავიანთი გუნდის მატჩი უკრაინასთან.ეს იყო პირველი ფაქტი როცა,ინგლისელმა ხალხმა ასე უყურა თავისი გუნდის თამაშს.ინგლისში ტელეკომპანიები იხდიან 250 000 დან 300 000–მდე ევროს,მაყურებელი კი 500 000 კაცს შეადგენს.ყველა მატჩი თავისი კომენტარებით გადაიცემა BBC-რადიოზე.

ავსტრალიაში კი ინგლისელი ლომების მატჩების ტრანსლაციას სეტანტა სპორტს ავსტრალია აწარმოებს.

ფერები

ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ტრადიციული ფერებია თეთრი მაისური,მუქი–ლურჯი შორტები და თეთრი წინდები.2001 წლიდან გუნდს პერიოდულად აცვია თეთრი შორტები.

ინგლისელთა ტრადიციული გასვლითი ფერებია წითელი მაისური,თეთრი შორტები და წითელი წინდები.თუმცა ინგლისელები არაბრიტანულ გუნდთან თამაშამდე გასვლით ფორმას არ იყენებდნენ.1945–52 წლებში ინგლისელების გასვლითი ფორმა ლურჯი იყო.1996 წელს შეიცვალა და გახდა რუხი მაისური,შორტები და წინდები.ეს ფორმა მათ გერმანელებთან,ბულგარელებთან და ქართველებთან მატჩებში ეცვათ.მაგრამ ტრადიციიდან გადახვევა არაპოპულარული იყო და მას შემდეგ ინგლისის ნაკრები ისევ წითელ ფორმას დაუბრუნდა.ამ ფორმას ხანდახან საშინაო მატჩებშიც იყენებენ.

2009 წლის 28 მარტს სლოვაკებთან მატჩში შედგა ახალი ფორმის პრეზენტაცია–უმბროს რეტრო სტილი,რომელიც მთლიანად თეთრ მაისურზეა.ამ ახალმა ფორმამ ჩაანაცვლა ტრადიციული მუქი ლურჯი შორტები,თუმცა უკრაინელებთან 1–0 წაგებულ შეხვედრაში ინგლისელებს მუქი ლურჯი შორტები ეცვათ.

მესამე ფორმა

ინგლისის ნაკრებს იშვიათად აცვია მესამე ფორმა.1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჩეხოსლოვაკის ნაკრების წინააღმდეგ ინგლისელთა მესმაე ფორმა იყო ღია ლურჯი მაისური,შორტები და წინდები.

1973 წელს ჩეხოსლოვაკიის,პოლონეთის და იტალიის ნაკრებების წინააღმდეგ ინგლისელებმა გამიყენეს ბრაზილიელების მაგავსი ყვითელ–ლურჯი ფორმა.

1986–1992 წლებში იყო ღია ლურჯი მესამე ფორმა,მაგრამ ფეცბურთელები მას ძალიან ისვიათად იყენებდნენ.

რაც შეეხება იმ მესამე ფორმას რაც აცვიათ ხოლმე დროგამოშვებით ინგლისელებს,მისი დიზაინერია დევიდ ბლანჩი.

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო – UEFA ჯგუფი 6

ადგილი	გუნდი	თ	მ	ფ	წ	გბ	გბ	სხ	ქ
1	ინგლისი	10	9	0	1	34	6	28	27
2	უკრაინა	10	6	3	1	21	6	15	21
3	ხორვატია	10	6	2	2	19	13	6	20
4	ბელარუსი	10	4	1	5	19	14	5	13
5	ყაზახეთი	10	2	0	8	11	29		6
6	ანდორა	10	0	0	10	3	39		0

საკვალიფიკაციო ეტაპზე ინგლისი ეროვნულმა ნაკრებმა მოიგო 10–დან 9 თამაში,წააგო უკრაინასთან და ორჯერ დაამარცხა ევრო 2008–დან გამომგდებელო ხორვატია

2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი

12 ივნისი 2010 20:30
	ინგლისი	1 – 1	ამერიკის შეერთებული შტატები	როიალ ბექოფენ სთეიდიუმი, რუშტენბურგი მაყურებელი: 38 646 მსაჯი: კარლოს ეუხელიო სიმონი, ბრაზილია
	სტივენ ჯერარდი 4.		კლინტ დემპსი 40.

---

18 ივნისი 2010 20:30
	ინგლისი	0 – 0	ალჟირი	კეიპ ტაუნ სთედიუმი, კეიპ ტაუნი მაყურებელი: 68 100 მსაჯი: რავშან ირმატოვი, უზბეკეთი

---

23 ივნისი 2010 16:00
	სლოვენია	0 – 1	ინგლისი	ნელსონ მანდელა სთედიუმი, პორტ-ელიზაბეთი მაყურებელი: 36 893 მსაჯი: ვოლფგანგ შტარკი,გერმანია
			ჯერმეინ დეფო 23.

---

27 ივნისი 2010 16:00
	ინგლისი	1 – 4	გერმანია	ფრი სტეიტ სთედიუმი, ბლუმფონტეინი მაყურებელი: 40 510 მსაჯი: ხორხე ლარიონდა,ურუგვაი
	მეთიუ აფსონი 37.		მიროსლავ კლოზე 20; ლუკას პოდოლსკი 32; თომას მიულერი 67;70.

ამხანაგური მატჩები

მეტოქე	სტადიონი	თარიღი	ანგარიში
შვეიცარია	უემბლი, ლონდონი	6 თებერვალი 2008	2–1
საფრანგეთი	სტად დე ფრანსი,პარიზი	26 მარტი 2008	0–1
ამერიკის შეერთებული შტატები	უემბლი,ლონდონი	28 მაისი 2008	2–0
ტრინიდადი და ტობაგო	ჰესლი კროუფორდ სთედიუმი, პორტ სპეინი	1 ივნისი 2008	3–0
ჩეხეთი	უემბლი,ლონდონი	20 აგვისტო 2008	2–2
გერმანია	ოლიმპია შტადიონი, ბერლინი	19 ნოემბერი 2008	2–1
ესპანეთი	რამონ სანჩეს პისხუანი, სევილია	11 თებერვალი 2009	0–2
სლოვაკეთი	უემბლი, ლონდონი	28 მარტი 2009	4–0
ჰოლანდია	ამსტერდამ არენა, ამსტერდამი	12 აგვისტო 2009	2–2
სოლვენია	უემბლი, ლონდონი	5 სექტემბერი 2009	2–1
ბრაზილია	ხალიფა ინტერნაიშენელი, დოჰა	14 ნოემბერი 2009	0–1
ეგვიპტე	უემბლი, ლონდონი	3 მარტი 2010

ამჟამინდელი შემადგენლობა

ბრაზილიასთან ამხანაგური თამაშისთვის,2009 წლის 14 ნოემბერი.

სახელი	დაბ.თარიღი	კლუბი	თამაში (გოლი)	დებიუტი
მეკარეები
რობერტ გრინი	18 იანვარი 1980 (1980-01-18)	ვესტ ჰემ იუნაიტედი	13 (0)	v კოლუმბია, 31 მაისი 2005
ბენ ფოსტერი	3 აპრილი 1983 (1983-04-03)	მანჩესტერ იუნაიტედი	9 (0)	v ესპანეთი, 7 თებერვალი 2007
ჯო ჰარტი	19 აპრილი 1987 (1987-04-19)	ბირმინგემ სიტი	6 (0)	v ტრინიდადი და ტობაგო, 1 ივნისი 2008
მცველები
ჯონ ტერი	7 დეკემბერი 1980 (1980-12-07)	ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)	63 (8)	v სერბია-ჩერნოგორია, 3 ივნისი 2003
უეინ ბრიჯი	5 აგვისტო 1980 (1980-08-05)	მანჩესტერ სიტი	41 (1)	v ჰოლანდია, 13 თებერვალი 2002
ვეს ბრაუნი	13 ოქტომბერი 1979 (1979-10-13)	მანჩესტერ იუნაიტედი	27 (4)	v უნგრეთი, 28 აპრილი 1999
მეთიუ ეფსონი	18 აპრილი 1979 (1979-04-18)	ვესტ ჰემ იუნაიტედი	23 (2)	v სამხრეთ აფრიკა, 22 მაისი 2003
ჯოლეონ ლესკოტი	16 აგვისტო 1982 (1982-08-16)	მანჩესტერ სიტი	14 (2)	v ესტონეთი, 13ოქტომბერი 2007
სტეფან უორნოკი	12 დეკემბერი 1981 (1981-12-12)	ასტონ ვილა	6 (1)	v ტრინიდადი და ტობაგო, 1 ივნისი 2008
გარი ქეილი	19 დეკემბერი 1985 (1985-12-19)	ბოლტონ ვონდერერსი	0 (0)	N/A
ნახევარმცველები
გარეთ ბერი	23 თებერვალი 1981 (1981-02-23)	მანჩესტერ სიტი	40 (4)	v უკრაინა, 31 მაისი 2000
შონ რაით ფილიპსი	25 ოქტომბერი 1981 (1981-10-25)	მანჩესტერ სიტი	34 (10)	v უკრაინა, 18 აგვისტო 2004
მაიკლ კერიკი	28 ივლისი 1981 (1981-07-28)	მანჩესტერ იუნაიტედი	25 (3)	v მექსიკა, 25 May 2001
ჯერმეინ ჯენასი	18 თებერვალი 1983 (1983-02-18)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	26 (5)	v ავსტრალია, 12თებერვალი 2003
ეშლი იანგი	9 ივლისი 1985 (1985-07-09)	ასტონ ვილა	12 (4)	v ავსტრია, 16 ნოემბერი 2007
ჯეიმს მილნერი	4 იანვარი 1986 (1986-01-04)	ასტონ ვილა	11 (2)	v ჰოლანდია, 12 აგვისტო 2009
ტომ ჰადელსთოუნი	28 დეკემბერი 1986 (1986-12-28)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	6 (1)	v ბრაზილია, 14 ნოემბერი 2009
თავდამსხმელები
უეინ რუნი	24 ოქტომბერი 1985 (1985-10-24)	მანჩესტერ იუნაიტედი	57 (25)	v ავსტრალია, 12 თებერვალი 2003
ჯერმეინ დეფო	7 ოქტომბერი 1982 (1982-10-07)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	43 (17)	v შვედეთი, 31 მარტი 2004
პიტერ კრაუჩი	30 იანვარი 1981 (1981-01-30)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	41 (18)	v კოლუმბია, 31 მაისი 2005
დარენ ბენტი	6 თებერვალი 1984 (1984-02-06)	სანდერლენდი	5 (0)	v ურუგვაი, 1 მარტი 2006

ბოლო დროს გამოძახებულები

გამოძახებულები ბოლო 1 წლის მანძილზე.

სახელი	დაბ.თარიღი	კლუბი	თამაში (გოლი)	დებიუტი	ბოლოს ითამაშა
მეკარეები
დევიდ ჯეიმსი	1 აგვისტო 1970 (1970-08-01)	პორტსმუთი	49 (0)	v მექსიკა, 29 მარტი 1997	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
პოლ რობინსონი	15 ოქტომბერი 1979 (1979-10-15)	ბლექბერნ როვერსი	41 (0)	v ავსტრალია, 12 თებერვალი 2003	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
სკოტ კარსონი	3 სექტემბერი 1985 (1985-09-03)	ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი	3 (0)	v ავსტრია, 16 ნოემბერი 2007	v გერმანია, ნოემბერი 19, 2008
მცველები
გლენ ჯონსონი	23 აგვისტო 1984 (1984-08-23)	ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)	20 (0)	v დანია, 18 ნოემბერი 2003	v ბრაზილია, ნოემბერი 14, 2009
ეშლი კოული	20 დეკემბერი 1980 (1980-12-20)	ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)	77 (0)	v ალბანეთი, 28 მარტი 2001	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
რიო ფერდინანდი	7 ნოემბერი 1978 (1978-11-07)	მანჩესტერ იუნაიტედი	76 (3)	v კამერუნი, 15 ნოემბერი 1997	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
გარი ნევილი	18 თებერვალი 1975 (1975-02-18)	მანჩესტერ იუნაიტედი	85 (0)	v უკრაინა, 3 ივნისი 1995	v ანდორა, ვნისი 10, 2009
ლედლი კინგი	12 ოქტომბერი 1980 (1980-10-12)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	19 (1)	v იტალია, მარტი 2002	v უკრაინა, აპრილი 1, 2009
ფილ ჯაგეიკა	17 აგვისტო 1982 (1982-08-17)	ევერტონი	3 (0)	v ტრინიდადი და ტობაგო, 1 ივნისი 2008	v უკრაინა, აპრილი 1, 2009
ლეიტონ ბეინზი	11 დეკემბერი 1984 (1984-12-11)	ევერტონი	0 (0)	N/A	v უკრაინა, აპრილი 1, 2009
ლუკ იანგი	19 ივლისი 1979 (1979-07-19)	ასტონ ვილა	7 (0)	v ამერიკის შეერთებული შტატები, 28 მაისი 2005	v ესპანეთი, თებერვალი 11, 2009
ნახევარმცველები
დევიდ ბექჰემი	2 მაისი 1975 (1975-05-02)	მილანი (საფეხბურთო კლუბი)	115 (17)	v მოლდოვა, 1 სექტემბერი 1996	v ბრაზილია, ნოემბერი 14, 2009
ფრენკ ლამპარდი	20 ივნისი 1978 (1978-06-20)	ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)	76 (20)	v ბელგია, 10 ოქტომბერი 1999	v ბრაზილია, ნოემბერი 14, 2009
სტივენ ჯერარდი	30 მაისი 1980 (1980-05-30)	ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)	77 (16)	v უკრაინა, 31 მაისი 2000	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
აარონ ლენონი	16 აპრილი 1987 (1987-04-16)	ტოტენჰემ ჰოთსფური	15 (0)	v იამაიკა, 2 ივნისი 2006	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
თეო უოლკოტი	16 მარტი 1989 (1989-03-16)	არსენალი (საფეხბურთო კლუბი)	8 (3)	v უნგრეთი, 30 მაისი 2006	v ჰოლანდია, აგვისტო 12, 2009
სტიუარტ დაუნინგი	22 ივლისი 1984 (1984-07-22)	ასტონ ვილა	23 (0)	v ჰოლანდია, 9 თებერვალი 2005	v უკრაინა, აპრილი 1, 2009
თავდამსხმელები
ემილ ჰესკი	11 იანვარი 1978 (1978-01-11)	ასტონ ვილა	57 (7)	v უნგრეთი, 28 აპრილი 1999	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009
გაბრიელ აგბონლაჰორი	13 ოქტომბერი 1986 (1986-10-13)	ასტონ ვილა	3 (0)	v გერმანია, 19 ნოემბერი 2008	v უკრაინა, ოქტომბერი 10, 2009

წინა ნაკრებები

მსოფლიო ჩემპიონატებზე

• 1950 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1954 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1958 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1962 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი
• 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდი

ევროპის ჩემპიონატებზე

• 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 1988 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 1992 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 1996 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 2000 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი
• 2004 წლის ევროპის ჩემპიონატის გუნდი

ყველა დროის შედეგები

მეტოქე	თამაში	მოგება	ფრე	წაგება	გატ.გოლი	გაშ.გოლი	სხვაობა
ალბანეთი	4	4	0	0	12	1	+11
ანდორა	4	4	0	0	16	0	+16
არგენტინა	14	6	6	2	21	15	+6
ავსტრალია	6	3	2	1	6	5	+1
ავსტრია	18	10	4	4	58	27	+31
აზერბაიჯანი	2	2	0	0	3	0	+3
ბელარუსი	2	2	0	0	6	1	+5
ბელგია	20	14	5	1	69	25	+44
ბოჰემია	1	1	0	0	4	0	+4
ბრაზილია	23	3	9	11	19	31	-12
ბულგარეთი	8	4	4	0	9	2	+7
დსთ	1	0	1	0	2	2	+0
კამერუნი	4	3	1	0	9	4	+5
კანადა	1	1	0	0	1	0	+1
ჩილე	5	2	2	1	4	3	+1
ჩინეთი	1	1	0	0	3	0	+3
კოლუმბია	5	3	2	0	10	3	+7
ხორვატია	7	4	1	2	18	10	+8
კვიპროსი	2	2	0	0	6	0	+6
ჩეხეთი	2	1	1	0	4	2	+2
ჩეხოსლოვაკია	12	7	3	2	25	15	+10
დანია	17	10	4	3	33	18	+15
ეკვადორი	2	2	0	0	3	0	+3
ეგვიპტე	2	2	0	0	5	0	+5
ესტონეთი	2	2	0	0	6	0	+6
ფინეთი	11	9	2	0	36	7	+29
საფრანგეთი	27	16	4	7	65	33	+32
საქართველო	2	2	0	0	4	0	+4
გერმანია	11	5	2	4	23	15	+8
გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა	4	3	1	0	7	3	+4
დასავლეთი გერმანია	16	7	3	6	24	19	+5
საბერძნეთი	9	7	2	0	23	3	+20
ჰონგკონგი	1	1	0	0	1	0	+1
უნგრეთი	21	14	2	5	54	29	+25
ისლანდია	2	1	1	0	7	2	+5
ჩრდილოეთი ირლანდია	98	75	16	7	323	81	+242
ირლანდია	14	5	7	2	19	12	+7
ისრაელი	4	2	2	0	5	1	+6
იტალია	22	7	6	9	28	26	+2
იამაიკა	1	1	0	0	6	0	+6
იაპონია	2	1	1	0	3	2	+1
ყაზახეთი	2	2	0	0	9	1	+8
სამხრეთი კორეა	1	0	1	0	1	1	+0
ქუვეითი	1	1	0	0	1	0	+1
ლიხტენშტაინი	2	2	0	0	4	0	+4
ლუქსემბურგი	9	9	0	0	47	3	+44
მაკედონია	4	2	2	0	5	3	+2
მალაიზია	1	1	0	0	4	2	+2
მალტა	3	3	0	0	8	1	+7
მექსიკა	8	5	1	2	20	3	+17
მოლდოვა	2	2	0	0	7	0	+7
მაროკო	2	1	1	0	1	0	+1
ნიდერლანდი	18	5	9	4	26	21	+5
ახალი ზელანდია	2	2	0	0	3	0	+3
ნიგერია	2	1	1	0	1	0	+1
ნორვეგია	10	5	3	2	26	7	+19
პარაგვაი	3	3	0	0	8	0	+8
პერუ	2	1	0	1	5	4	+1
პოლონეთი	17	10	6	1	27	10	+17
პორტუგალია	22	9	10	3	45	25	+20
Europe 1st XI	1	1	0	0	3	0	+3
World 1st XI	2	1	1	0	6	5	+1
რუმინეთი	11	2	6	3	10	10	+0
რუსეთი	2	1	0	1	4	2	+2
სან-მარინო	2	2	0	0	13	1	+12
საუდის არაბეთი	2	0	2	0	1	1	+0
შოტლანდია	110	45	24	41	192	169	+23
სერბეთი და ჩერნოგორია	1	1	0	0	2	1	+1
სლოვაკეთი	3	3	0	0	8	2	+6
სლოვენია	1	1	0	0	2	1	+1
სამხრეთ აფრიკა	2	2	0	0	4	2	+2
ესპანეთი	22	11	3	8	38	24	+14
შვედეთი	21	6	9	6	32	26	+6
შვეიცარია	20	13	4	3	47	16	+31
ტრინიდადი და ტობაგო	2	2	0	0	5	0	+5
ტუნისი	2	1	1	0	3	1	+2
თურქეთი	10	8	2	0	31	0	+31
აშშ	9	7	0	2	35	8	+27
სსრკ	11	5	3	3	19	13	+6
უკრაინა	4	3	0	1	7	2	+5
ურუგვაი	10	3	3	4	10	13	-3
უელსი	99	64	21	14	242	90	+152
იუგოსლავია	14	5	5	4	23	20	+3
ჯამში	877	498	211	168	1964	884	+1080

შეჯიბრებათა ისტორია

ოქროსფერი აღნიშნავს ინგლისის ჩემპიონობას,ხოლო წითელი ჩარჩო მასპინძლობას.

შედეგები მსოფლიო ჩემპიონატებზე

წელი	რაუნდი	პოზიცია	თ	მ	ფ	წ	გტ	გშ
1930	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1934	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1938	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1950	8	3	1	0	2	2	2
1954	მეოთხედფინალი	6	3	1	1	1	8	8
1958	პირველი ჯგუფური ეტაპი	11	4	0	3	1	4	5
1962	8	4	1	1	2	5	6
1966	ჩემპიონი	1	6	5	1	0	11	3
1970	მეოთხედფინალი	8	4	2	0	2	4	4
1974	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1978	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1982	მეორე ჰგუფური ეტაპი	6	5	3	2	0	6	1
1986	მეოთხედფინალი	8	5	2	1	2	7	3
1990	მეოთხე ადგილი	4	7	3	3	1	8	6
1994	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
1998	მეთექვსმეტედფინალი	9	4	2	1	1	7	4
2002	მეოთხედფინალი	6	5	2	2	1	6	3
2006	მეოთხედფინალი	7	5	3	2	0	6	2
2010	გავიდა	-	-	-	-	-	-	-
სულ	13/19	1 ტიტული	55	25	17	13	74	47

შედეგები ევროპის ჩემპიონატებზე

წელი	რაუნდი	თ	მ	ფ	წ	გტ	გშ
1960	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
1964	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
1968	მესამე ადგილი	2	1	0	1	2	1
1972	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
1976	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
1980	პირველი რაუნდი	3	1	1	1	3	3
1984	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
1988	პირველი რაუნდი	3	0	0	3	2	7
1992	პირველი რაუნდი	3	0	2	1	1	2
1996	ნახევარფინალი	5	2	3	0	8	3
2000	პირველი რაუნდი	3	1	0	2	5	6
2004	მეოთხედფინალი	4	2	1	1	10	6
2008	ვერ გავიდა	-	-	-	-	-	-
სულ	7/13	23	7	7	9	31	28

ტიტულები

მთავარი გუნდი

• მსოფლიო ჩემპიონატი

• გამარჯვებული (1): 1966
• მეოთხე ადგილი (1): 1990

• ევროპის ჩემპიონატი

• მესამე ადგილი (1): 1968

• ბრიტანეთის შიდა ჩემპიონატი

• გამარჯვებული (54)

• ოლიმპიური თამაშები

• ოქროს მედალი (2): 1908, 1912

მცირე ტურნირები

წელი	რაუნდი	პოზიცია	თ	მ	ფ	წ	გტ	გშ
ეროვნებათა თასი 1964	ჯგუფური ეტაპი	3rd	3	0	1	2	2	7
1976 ა.შ.შ.–ს ორასწლოვანი ტურნირი	ჯგუფური ეტაპი	2nd	3	2	0	1	6	4
1985 Rous Cup	1 მატჩი	მე–2	1	0	0	1	0	1
მეხიკოს თასი 1985	ჯგუფურ ეტაპი	მე–3	2	0	0	2	1	3
1985 აცტეკა 2000 ტურნირი	ჯგუფური ეტაპი	მე–2	2	1	0	1	3	1
როუსის თასი 1986	ჩემპიონი 1 მატჩი	პირველი	1	1	0	0	2	1
როუსის თასი 1987	ჯგუფური ეტაპი	მე–2	2	0	2	0	1	1
როუსის თასი 1988	ჩემპიონი ჯგუფური ეტაპი	პირველი	2	1	1	0	2	1
როუსის თასი 1989	ჩემპიონი ჯგუფური ეტაპი	პირველი	2	1	1	0	2	0
ინგლისის ჩელენჯ თასი 1991	ჩემპიონი ჯგუფური ეტაპი	პირველი	2	1	1	0	5	3
ა.შ.შ–ს თასი 1993	ჯგუფური ეტაპი	მე–4	3	0	1	2	2	5
უმბროს თასი 1995	ჯგუფური ეტაპი	მე–2	3	1	1	1	6	7
საფრანგეთის ტურნირი 1997	ჩემპიონი ჯგუფური ეტაპი	პირველი	3	2	0	1	3	1
მეფე ჰასან II–ს საერთაშორისო თასი 1998	ჯგუფური ეტაპი	მე–2	2	1	1	0	1	0
საფეხბურთო ასოციაციის ზაფხულის ტურნირი 2004	ჩემპიონი ჯგუფური ეტაპი	პირველი	2	1	1	0	7	2
სულ		6 ტიტული	55	25	17	13	74	47

ფეხბურთელები

ცნობილი ფეხბურთელები

• ტონი ადამსი 1987–2000
• ვივ ანდერსონი 1978–1988
• ჯიმი არმფილდი 1959–1966
• ალან ბოლი 1965–1975
• გორდონ ბენქზი 1963–1972
• ჯონ ბერნზი 1983–1995
• პიტერ ბირდსლი 1986–1996
• კოლინ ბელი 1968–1975
• სტივ ბლუმერი 1895–1907
• ბობი ჩარლტონი 1958–1970
• ჯეკ ჩარლტონი 1965–1970
• დიქსი დინი 1927–1932
• დუნკან ედვარდსი 1955–1957
• ტომ ფინი 1946–1958
• პოლ გასკოინი 1988–1998
• გარი გლიტერი 1970–1996
• ჯიმი გრივსი 1959–1967
• ჯონი ჰეინზი 1954–1962
• გლენ ჰოდლი 1979–1988
• ემლინ ჰაგლზი 1969–1980
• როჯერ ჰანტი 1962–1969
• ჯოფ ჰარსტი 1966–1972
• კევინ კიგანი 1972–1982
• ლოიდ გროსმენი 1987–1990
• ტომი ლოუტონი 1938–1948
• გარი ლინეკერი 1984–1992
• ნეტ ლოფტჰაუზი 1950–1958
• ვილფ მენიონი 1946–1951
• სტენლი მეთიუზი 1934–1957
• ჯეკ მილბერნი 1948–1955
• ბობი მური 1962–1973
• რობერტ ენკე 2009–2009
• სტენ მორტენსენი 1947–1953
• მარტინ პიტერსი 1966–1974
• ბრაიან რობსონი 1980–1991
• პოლ სქოულზი 1997–2004
• ალან შირერი 1992–2000
• პიტერ შილტონი 1970–1990
• ნობი სთილზი 1965–1970
• რეი უილსონი 1960–1968
• ბილ რაითი 1946–1959
• იან რაითი 1991–1998

ბომბარდირები

#	ფეხბურთელი	პერიოდი	გოლი (თამაში)
1	ბობი ჩარლტონი	1958 - 1970	49 (106)
2	გარი ლინეკერი	1984 - 1992	48 (80)
3	ჯიმი გრივსი	1959 - 1967	44 (57)
4	მაიკლ ოუენი	1998 -	40 (89)
5	ტომ ფინი	1946 - 1958	30 (76)
=	ნეტ ლოფთაუსი	1950 - 1958	30 (33)
=	ალან შირერი	1992 - 2000	30 (63)
8	ვივიენ ვუდვორდი	1903 - 1911	29 (23)
9	სტივ ბლუმერი	1895 - 1907	28 (23)
10	დევიდ პლატი	1989 - 1996	27 (62)

ფეხბურთელების მიერ ჩატარებული თამაშების რაოდენობა

#	ფეხბურთელი	პერიოდი	თამაში	გოლი
1	პიტერ შილტონი	1970 - 1990	125	0
2	დევიდ ბექჰემი	1996 -	115	17
3	ბობი მური	1962 - 1973	108	2
4	ბობი ჩარლტონი	1958 - 1970	106	49
5	ბილი რაითი	1946 - 1959	105	3
6	ბრაიან რობსონი	1980 - 1991	90	26
7	მაიკლ ოუენი	1998 -	89	40
8	კენი სანსომი	1979 - 1988	86	1
9	გარი ნევილი	1995 -	85	0
10	რეი ვილკინსი	1976 - 1986	84	3

მწვრთნელები

• ვალტერ ვინთაბოთომი 1946–1962
• სერ ალფ რამსი 1963–1974
• ჯო მერსერი 1974
• დონ რევი 1974–1977
• რონ გრინვუდი 1977–1982
• სერ ბობი რობსონი 1982–1990
• გრეჰემ ტეილორი 1990–1993
• ტერი ვენეიბლზი 1994–1996
• გლენ ჰოდლი 1996–1999
• ჰოვარდ ვილკინსონი 1999 & 2000 (two stints)
• კევინ კიგანი 1999–2000
• პიტერ ტეილორი 2000
• სვენ გორან ერიქსონი 2001–2006
• სტივ მაკლარენი 2006–2007
• ფაბიო კაპელო 2007–2012
• როი ჰოჯსონი 2012–

რესურსები ინტერნეტში

• ფეხბურთის ასოციაცია

ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონები

ბრაზილია • იტალია • გერმანია • ურუგვაი • არგენტინა • ინგლისი • საფრანგეთი • ესპანეთი