სელიმ I

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სელიმ I
სელიმ I მრისხანე
Selim I.jpg
ოსმალეთის მე-9 სულთანი
მმართ. დასაწყისი: 1512
მმართ. დასასრული: 1520
წინამორბედი: ბაიაზიდ II
მემკვიდრე: სულეიმან I
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: 10 ოქტომბერი, 1465
დაბ. ადგილი: ამასია, ოსმალეთის იმპერია
გარდ. თარიღი: 22 სექტემბერი, 1520
გარდ. ადგილი: ედირნე, ოსმალეთის იმპერია
მეუღლე: აიშე ჰაფსა სულთანი
ესმეჰან შაჰ სულთანი
ჰარანგენჰან სულთანი
შვილები: სულეიმანი
ორჰანი
ქორქუთი
მუსა
ჰატიჯე
ფატმა
ბეიჰანი
შაჰი
სრული სახელი: სელიმ I მრისხანე იავუზი
დინასტია: ოსმანები
მამა: ბაიაზიდ II
დედა: გულბაჰარ ხათუნი
რელიგია: ისლამი
ხელმოწერა: Tughra of Selim I.JPG

სელიმ I იავუზი (Selim I Yavuz) (დ. 1467/1468 ან 1470/1471 — გ. 20 სექტემბერი 1520, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთანი 1512 წლიდან. განაგრძობდა თავისი წინაპრების დამპყრობლურ პოლიტიკას. შიიზმთან ბრძოლის დევიზით გამოვიდა სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ და ანატოლიაში მოაწყო შიიტების ჟლეტა, 1514 წელს ჩალდირანის ბრძოლაში დაამარცხა შაჰ-ისმაილ I და მიიტაცა დასავლეთ სომხეთი, ქურთისტანი და ზოგიერთი სხვა ტერიტორია. 1515 წელს დაასრულა აღმოსავლეთ ანატოლიისა და სომხეთის დაპყრობა, 1516 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ერაყი, სირია, პალესტინა, 1517 წელს — ეგვიპტე. ამის შემდეგ წმინდა მუსულმანურმა ქალაქებმა მექამ და მედინამ აღიარეს ოსმალეთის სულთნების უზენაესობა. სელიმმა მიითვისა ხალიფას წოდება, რამაც მნიშვნელოვნად აამაღლა ოსმალეთის სულთნების ავტორიტეტი მუსულმანურ სამყაროში. 1519 წელს ჩაახშო ჯელალიების აჯანყება.

ლიტერატურა[რედაქტირება]