მურად II

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება


მურად II
İkinci Murat
II. Murat.jpg
ოსმალეთის მე-6 სულთანი
მმართ. დასაწყისი: 26 მაისი, 1421
მმართ. დასასრული: აგვისტო, 1444
წინამორბედი: მეჰმედ I
მემკვიდრე: მეჰმედ II
ოსმალეთის სულთანი
მმართ. დასაწყისი: სექტემბერი, 1446
მმართ. დასასრული: 3 თებერვალი, 1451
წინამორბედი: მეჰმედ II
მემკვიდრე: მეჰმედ II
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: ივნისი, 1404
დაბ. ადგილი: ამასია, ოსმალეთის იმპერია
გარდ. თარიღი: 3 თებერვალი, 1451
გარდ. ადგილი: ედირნე, ოსმალეთის იმპერია
მეუღლე: იენი ხათუნი
ჰალიმე
ჰიუმა ხათუნი
დესპინა ხათუნი
შვილები: აჰმედი, ალადინი, მეჰმედი, ორჰანი, ჰასანი, აჰმედი
ჰატიჯე, ფატმა, შეჰზადე, ერჰონდუ
დინასტია: ოსმანები
მამა: მეჰმედ I
დედა: ემინე ხათუნი
რელიგია: ისლამი
ხელმოწერა: Tughra of Murad II.JPG

მურად II (ოსმ. مراد ثاني‎ - Murâd-ı sânî , თურქ. İkinci Murat; დ. ივნისი 1401, ამასია — გ. 3 თებერვალი 1451, ედირნე) — ოსმალეთის იმპერიის მეექვსე სულთანი 1421-1444 და 1446-1451 წლებში, მეჰმედ I-ის ვაჟი, რომლისგანაც ტახტი მემკვიდრეობით 1421 წელს მიიღო.

დაიბადა 1404 წლის ივნისში, ქალაქ ამასიაში. მამამისი, მისი დაბადების დროისთვის, ოსმალეთის იმპერიის ტახტისთვის იბრძოდა ძმების წინააღმდეგ. 1410 წელს მურადი მამასთან ერთად დედაქალაქ ედირნეში გადავიდა. როდესაც მეჰმედ I-მა ოფიციალურად მოიპოვა ოსმალეთის სულთნის ტიტული, ახალგაზრდა შეჰზადე მურადი დაინიშნა ამასიის სანჯაყის განმგებლად, რადგან იგი იყო მემკვიდრე შეჰზადე და უნდა მიეღო მმართველობის გამოცდილება. 1421 წელს, როდესაც მურადი 16 წლის იყო, სულთან მეჰმედი გარდაიცვალა და ტახტი მემკვიდრეობით მას ერგო.

მმართველობის დაწყებისთანავე, მან განაახლა ომი ბიზანტიის იმპერიასთან, რომელიც მამამისის დროს შეწყვეტილი იყო. ამას ხელი შეუწყო იმან, რომ მურადისთვის ტახტის მოცილე მუსტაფა ჩელების ბიზანტიის იმპერატორი მხარს უჭერდა. 1422 მან ალყა შემოარტყა კონსტანტინოპოლს. ოსმალებმა ალყა მაშინ მოხსნეს, როდესაც მანუელ II პალეოლოგოსი დაიყოლიეს მათთვის ხარკის გადახდაზე.

მას შემდეგ, რაც მანუელ II-მ აღიარა ოსმალთა მიმართ ვასალური დამოკიდებულება, მურადმა ბალკანეთისაკენ გადაიტანა ყურადღება. 1430 წელს, 5 წლიანი ბრძოლის შემდეგ, ოსმალთა ჯარებმა დაიპყრეს სალონიკი (თანამედროვე თესალონიკი), რომელიც იქამდე ვენეციის კონტროლის ქვეშ იყო. აგრეთვე, ოსმალეთის ჯარი წარმატებით მოქმედებდა უნგრეთ-სერბეთ-ყარამანის ალიანსის წინააღმდეგ, მაგრამ მას შემდეგ რაც ალიანსი გაფართოვდა და მას გერმანიის, პოლონეთისა და ალბანეთის ჯარები შეუერთდნენ, ოსმალებმა დაკარგეს ქალაქი ნიში და სოფია. ოსმალეთის ჯარი განადგურდა იალოვაზსთან გამართულ ბრძოლაშიც, რასაც 1444 წლის 12 ივნისს მოჰყვა ალიანსის ქვეყნებსა და ოსმალეთს შორის ედირნეში ხელშეკრულების დადება. ამ ხელშეკრულების დადების შემდეგ, მურად II თავისი 12 წლის შვილის, მეჰმედის სასარგებლოდ გადადგა.

ევროპის ქვეყნებმა, რომის პაპ ევგენი IV-ის მეთაურობით, მალევე დაარღვიეს დადებული ხელშეკრულება და განაახლეს ომი ოსმალეთის იმპერიასთან. ამიტომ, მურადი იძულებული გახდა სახელმწიფო საქმეებს დაბრუნებოდა. იგი სათავეში ჩაუდგა ოსმალეთის არმიას და 1444 წლის 10 ნოემბერს სასტიკად დაამარცხა ქრისტიანული ძალები ვარნის ბრძოლაში. შედეგად, ოსმალებმა საბოლოოდ დაიკავეს ვარნა. 1446 წლის სექტემბერში მურადი ოფიციალურად დაბრუნდა ტახტზე.

მურადი ფრთხილ პოლიტიკას ატარებდა ანატოლიაში, რადგან იგი უფრთხოდა ომს, რომელიც შესაძლოა ანატოლიისათვის დაწყებულიყო თემურლენგთან. ოსმალებმა მეტი გავლენა მოიპოვეს დასავლეთ ანატოლიის თურქმენ მმართველებზე, მაგრამ ყარამანი, რომელიც იყო დასაყრდენი ბალკანელი მმართველებისათვის და ოსმალთათვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენდა, ჯერ კიდევ რჩებოდა ავტონომიურად.

სულთან მურადის მმართველობის პერიოდში, დიდი ვეზირის პოსტზე დაიწყო ჩანდარლების ოჯახის დომინირება. იანიჩართა კორპუსი უფრო მეტად გაძლიერდა და ევროპაში ცნობილად იქცა. ოსმალეთის ევროპული ნაწილის მმართველებმა, დაიწყეს სულთნისაგან დამოუკიდებელი მოქმედება ბალკანეთში. მურად II გარდაიცვალა 1451 წლის 3 თებერვალს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მეორედ ავიდა მეჰმედ II.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: