ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)
 |
||||
| სრული სახელი | საფეხბურთო კლუბი ჩელსი | |||
|---|---|---|---|---|
| მეტსახელი | არისტოკრატები, ლურჯები | |||
| დაარსდა | 10 მარტი, 1905[1] | |||
| სტადიონი | სტემფორდ ბრიჯი ლონდონი, ინგლისი (ტევადობა: 41,837[2]) |
|||
| პრეზიდენტი |  რომან აბრამოვიჩი |
|||
| მწვრთნელი |  რაფაელ ბენიტესი |
|||
| ლიგა | პრემიერ ლიგა | |||
| 2012-13 | მე-3 ადგილი | |||
|
||||
„ჩელსი“ (ინგლ. Chelsea Football Club) — პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი დასავლეთ ლონდონში, ინგლისში. გუნდი დაარსდა 1905 წელს, თამაშობს პრემიერლიგაში და ისტორიის უდიდესი ნაწილი გატარებული აქვს ინგლისის უმაღლეს ლიგაში. ჩელსი ინგლისის ოთხგზის ჩემპიონია, მოგებული აქვს ასოციაციის თასი 7-ჯერ, ლიგის თასი 4-ჯერ; ასევე, უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (2011-12) და თასების მფლობელთა თასი (1970-71, 1997-98). „ჩელსი“ ერთადერთი ლონდონური კლუბია, რომელსაც ჩემპიონთა ლიგა აქვს მოგებული.[3][4]
დაარსების დღიდან „ჩელსი“ თამაშობს „სტემფორდ ბრიჯზე“, რომელიც მდებარეობს ფულემში, დასავლეთ ლონდონში. მიუხედავად სახელწოდებისა, კლუბი კენსინგტონისა და ჩელსის საქალაქო რაიონის ფარგლებს გარეთ მდებაროებს, ჰემერსმითის და ფულემის ლონდონის საქალაქო რაიონში. 2003 წელს „ჩელსი“ იყიდა რუსმა ოლიგარქმა რომან აბრამოვიჩმა.
„ჩელსის“ ტრადიციული საფეხბურთო ფორმა არის სამეფო ლურჯი ფერის მაისურები და ტრუსები და თეთრი გეტრები. მოდერნიზებისა და რებრენდინგის მიზნით კლუბის ლოგო ისტორიის მანძილზე რამდენჯერმე შეიცვალა. მიმდინარე ლოგო არის 1950-იან წლებში შექმნილი ლოგოს მოდიფიცირებული ვერსია, რომელზედაც გამოსახულია ლომი კვერთხით ხელში.[5] ინგლისურ ფეხბურთში, „ჩელსის“ ყველა დროის საშუალო დასწრების მეხუთე მაჩვენებელი აქვს.[6]
სექციების სია |
ისტორია [რედაქტირება]
მთავარი სტატია : საფეხბურთო კლუბ ჩელსის ისტორია.დაარსება და პირველი ნაბიჯები [რედაქტირება]
1896 წელს ჰენრი ავგუსტუს „გას“ მირსმა, ბიზნესმენმა და საფეხბურთო ენთუზიასტმა ძმასთან, ჯოზეფ მირსთან ერთად, დასავლეთ ლონდონში, კერძოდ ფულემში, შეიძინა სტემფორდ-ბრიჯის ათლეტიკური სტადიონი საფეხბურთო მატჩების ჩასატარებლად. თავდაპირველად მირსებმა საშინაო თამაშების ჩატარება საფეხბურთო კლუბ „ფულემს“ შესთავაზეს, თუმცა კლუბის წარმომადგენლებთან იჯარის პირობებზე შეთანხმება ვერ მოხერხდა. მირსები მოგვიანებით განიხილავდნენ სტადიონის მიყიდვის იდეას სარკინიგზო კომპანიისათვის, რომელსაც ქვანახშირის განთავსებისათვის ადგილი ესაჭიროებოდა. საბოლოოდ, ბიზნესმენისა და საფეხბურთო კლუბის პროექტით დაინტერესებული ფრედ პარკერის რჩევით, ძმებმა საკუთარი საფეხბურთო კლუბის დაარსება გადაწყვიტეს.
„ჩელსი“ დაარსდა 1905 წლის 14 მარტს პაბში „The Rising Sun“, დღევანდელი ფულემ-როუდის შესასვლელის პირდაპირ. დაარსებიდან მცირე ხანში გუნდი საფეხბურთი ლიგის წევრი გახდა. კლუბის ადრეული წლები ნაკლებად წარმატებული გამოდგა. ყველაზე ახლოს „ჩელსი“ ტიტულთან 1915 წელს იყო, როდესაც ასოციაციის თასის ფინალში „შეფილდ იუნაიტედთან“ დამარცხდა. კლუბს ჰქონდა რეპუტაცია გუნდისა, რომელიც ცნობილ, ვარსკვლავ ფეხბურთელებს იძენდა და სანახაობრივ ფეხბურთს აჩვენებდა. მიუხედავად ამისა, პირველ და მეორე მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში მისი როლი ინგლისურ ფეხბურთში მცირე იყო.
პირველი მსოფლიო ომიდან საუკუნის შუაწლებამდე [რედაქტირება]
პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ პირველივე წელს 1919-20 წლების სეზონში ჩელსი მესამე ადგილზე გავიდა; ასევე, ასოციაციის თასის ნახევარფინალში გააღწია, სადაც ასტონ ვილასთან დამარცხდა. 1923-24 წლების სეზონის შემდეგ ჩელსი მეორე დივიზიონში დაქვეითდა. რამდენიმე წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ კლუბი უმაღლეს ლიგას 1929-30 წელს დაუბრუნდა, საიდანაც მომდევნო 32 წლის მანძილზე აღარ გავარდნილა. ამ პერიოდში, ყველაზე ახლოს ტიტულის მოგებასთან ჩელსი 1932 წელს იყო: ასოციაციის თასზე კლუბმა წარმატებით დაძლია „ლივერპულისა“ და „შეფილდ უენსდის“ დაბრკოლებები და ნახევარფინალში დაძაბულ დუელში დამარცხდა ნიუკალთან, მომავალ გამარჯვებულთან. შემდგომ წლებში, ჩელსი პირველ დივიზიონში დარჩენისათვის იბრძოდა. 1932-33 და 1933-34 წლებში 2 ქულით, ხოლო 1938-39 სეზონში 1 ქულის სიახლოვეს ასრულებდა სეზონს გასავარდნი ზონიდან. თანდათანობით იზრდებოდა მაყურებელთა დასწრების მაჩვენებელი სტადიონზე. 1935 წლის 12 ოქტომბერს, ლონდონურ დერბის „არსენალის“ წინააღმდეგ დაესწრო 82.905 მაყურებელი.
1945 წლის ოქტომბერში, ახლად დასრულებული მსოფლიო ომის შემდეგ, ინგლისის ფეხბურთის მესვეურებმა კეთილი ჟესტის გამოსახატად მიიწვიეს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი მოსკოვის „დინამო“ ბრიტანულ ტურნეში, სადაც მათ შეხვედრები უნდა გაემართათ რამდენიმე ინგლისურ კლუბთან, მათ შორის „ჩელსისთან“. დაგეგმილი შეხვედრა 1945 წლის 13 ნოემბერს გაიმართა სტემფორდ-ბრიჯზე. შეხვედრა, სადაც მასპინძლები 2-0 იგებდნენ, 3-3 დასრულდა. მატჩს დაახლოებით 100 000 მაყურებელი დაესწრო ეს ითვლება სტემფორდ ბრიჯის აბსოლუტურ რეკორდულ დასწრებად.
ტედ დრეიკი [რედაქტირება]
1952 წელს ჩელსის მთავარ მწვრთნელად ინგლისის ნაკრებისა და ლონდონის არსენალის ყოფილი ცენტრ-ფორვარდი ტედ დრეიკი დაინიშნა. დრეიკმა კლუბის მოდერნიზება განახორციელა. მან შეცვალა კლუბის პენსიონერის ემბლემა ახალი ლოგოთი, დანერგა ვარჯიშის ახალი სისტემები, გააუმჯობესა ჩელსის ახალგაზრდულ აკადემიაში არსებული მდგომარეობა. შედეგად გუნდმა შეძლო პირველი მნიშვნელოვანი წარმატების მიღწევა. 1954-55 წლების სეზონში ჩელსიმ გაიმარჯვა ლიგის ჩემპიონატში და პირველად გახდა ინგლისის ჩემპიონი. იმავე წელს ევროპის მმართველმა საფეხბურთო ორგანიზაციამ უეფამ ჩემპიონთა თასი დააარსა, მაგრამ საფეხბურთო ლიგის და საფეხბურთო ასოციაციის მხრიდან წინააღმდეგობის გამო ჩელსიმ უარი თქვა ტურნირში მონაწილეობაზე. 1960-იან წლებში ტომი დოჰერტის თავკაცობით ჩელსის ახალგაზრდა კოლექტივი რამდენიმეჯერ ახლოს იყო ტიტულის მოპოვებასთან სხვადასხვა ტურნირებში. 1964-65 წლების სეზონში გუნდი სამ ფრონტზე იბრძოდა ჩემპიონობისთვის. საბოოლოო ჯამში ჩელსიმ მხოლოდ ლიგის თასის მოგება მოახერხა, ასოციაციის თასზე და ჩემპიონატში დათმო ბრძოლები. 1970 წელს ჩელსი ასოციაციის თასს დაეუფლა, დაამარცხა რა ფინალში ლიდს იუნაიტედი 2-1. მომდევნო წელს გუნდმა ისტორიაში პირველად შეძლო ევროტურნირის მოგება. 1970-71 წლების სეზონში ჩელსიმ თასების მფლობელთა თასის ფინალში მადრიდის რეალი დაამარცხა ათენში. გვიანი 70-იანი წლები და 80-იანების დასაწყისი ჩელსის ისტორიაში მეტისმეტად ტურბულენტური აღმოჩნდა. მსოფლიოს ეკონომიკური კრიზისის პირობებში სტემფორდ ბრიჯის რეკონსტრუქციის ამბიციური გეგმის განხორციელებამ კლუბის ფინანსური სტაბილურობა შეარყია. ხელმძღვანელობას წამყვანი ფეხბურთელების გაყიდვა მოუხდა და შედეგად ჩელსი უძლიერესთა რიგებიდან გავარდა. გუნდს დეკადის მანძილზე გულშემატკივართა ხულიგნური ქცევების გადაუჭრელი პრობლემაც ჰქონდა. 1982 წელს ჩელსის კრიზისმა პიკს მიაღწია. კლუბი ნომინალურ თანხად £1 კენ ბეითსმა შეიძინა. ამასთან სტემფორდ ბრიჯის ფრიჰოლდი უძრავი ქონების დეველოპერებზე გასხვისდა. შედეგები უარესდებოდა. 1983 წელს ჩელსი გადარჩა მესამე დივიზიონში გავარდნას. 1983-84 სეზონში კლუბმა მოახერხა მეორე დივიზიონის მოგება და უძლიერესთან რიგებში აღზევდა, თუმცა მცირე ხნით. 1988 წელს გუნდი კიდევ ერთხელ დაქვეითდა. ამჯერად მხოლოდ ერთი სეზონით.
დიდი ბრძოლის შემდეგ 1992 წელს ბეითსმა, მას შემდეგ რაც დეველოპერები გაკოტრდნენ ფრიჰოლდის კლუბთან გაერთიანება მოახერხა. პრემიერლიგის პირველ სეზონებში ჩელსის გამოსვლა არადამაჯერებელი იყო. მიუხედავად ამისა 1994 წელს გუნდმა ასოციაციის თასის ფინალში შეძლო თამაში. ჩელსის ისტორიაში ახალი ეპოქა 1996 წელს დადგა, როდესაც მოთამაშე მწვრთნელად რუუდ გულიტი დაინიშნა. გუნდში რამდენიმე მსოფლიო დონის ფეხბურთელი ჩაირიცხა. შედეგად ჩელსიმ 1997 წელს ასოციაცისს თასის მოგება მოახერხა და გუნდმა ინგლისის წამყვან კლუბებში დაიბრუნა ადგილი. გულიტი ჯანლუკა ვიალიმ შეცვალა, რომელმაც ჩელსი 1998 წელს თასების თასზე წარმატებამდე მიიყვანა. ამას გარდა იტალიელის მეთაურობით გუნდმა ლიგის თასი, ევროპის სუპერ თასი და 2000 წელს ასოციაციის თასი მოიგო. ვიალი მცირე ხანში დათხოვნილ იქნა და მის ადგილას ასევე იტალიელი კლუდიო რანიერი დაინიშნა, რომლის აქტივშიც 2002 წლის ასოციაციის თასის ფინალი და 2002-03 სეზონში გუნდის ჩემპიონთა ლიგაზე გაყვანა გახდა. 2003 წლის ივნისში ჩელსი რუსმა მილიარდერმა ოლიგარქმა რომან აბრამოვიჩმა იყიდა £140 მილიონად. ეს იყო იმ დროისათვის ინგლისურ ფეხბურთში უდიდესი გარიგება. £100 მილიონზე მეტი დახარჯა ახალმა მფლობელმა პირველივე სეზონში ტრანსფერებში, თუმცა რანიერი უძლური აღმოჩნდა ტიტულის მოპოვებაში და იტალიელი 2004 წელს ჟოზე მაურინიოთი ჩაანაცვლეს. პორტუგალიელის მეცადინეობით ჩელსი გახდა მეხუთე ინგლისური კლუბი, რომელმაც ზედიზედ შეძლო პრემიერლიგის მოგება 2004-05 და 2005-06 სეზონებში. გარდა ამისა მაურინიომ გუნდს მოაგებინა ასოციაციის თასი 2007 წელს და ლიგის თასები 2005 და 2007 წლებში. 2007 წლის სექტემბერში მაურინიოს ადგილას აბრამოვიჩმა აბრაამ გრანტი დანიშნა, რომელმაც ჩელსის ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გაყვანა შეძლო. შეხვედრა გუნდმა დათმო მანჩესტერ იუნაიტედთან მატჩის შემდგომ თერთმეტმეტრიანების სერიაში. 2008 წლის ზაფხულში ჩელსის მთავარ მწვრთნელად ბრაზილიელი ლუის ფელიპე სკოლარი იქნა მიწვეული. სკოლარიმ მხოლოდ 7 თვე გაატარა ლონდონში და მიუღებელი შედებისათვის გაათავისუფლეს. აბრამოვიჩმა დროებით გუნდი რუსეთის ნაკრების მოქმედ მწვრთნელს გუუს ჰიდინკს ჩააბარა. 2008-09 წლების სეზონზე ჩელსიმ დრამატულად დათმო ბრძოლა ჩემპიონთა ლიგაში ბარსელონასთან. მოიგო ასოცოაციის თასი. ფინალში, ევერტონის 2-1 დამარცხებიდან ორ დღეში ჩელსიმ მთავარ მწვრთნელად მილანის ყოფილი დამრიგებელი კარლო ანჩელოტი დანიშნა. პირველივე სეზონში იტალიელმა მწვრთნელმა გუნდს პრემიერლიგა და ასოციაციის თასი მოაგებინა. 1963 წლის შემდეგ ჩელსი პირველი გუნდი გახდა რომელმაც 100 ზე მეტი გოლის გატანა შეძლო ჩემპიონატში. 2011 წლის 22 მაისს ჩელსიმ მანჩესტერ იუნაიტედთან ჩემპიონთა ლიგაზე გამოვარდნის და უტიტულო სეზონის შემდეგ კარლო ანჩელოტი დაკავებული თანამდებობიდან გაათავისუფლა. იტალიელის ნაცვლად აბრამოვიჩმა პორტუს ახალგაზრდა მწვრთნელი ანდრე ვილაშ-ბოაში დანიშნა.
სტადიონი [რედაქტირება]
„ჩელსი“ საშინაო თამაშებს ატარებს „სტემფორდ ბრიჯზე“, რომელიც ოფიციალურად გაიხსნა 1877 წლის 28 აპრილს. პირველი 28 წლის მანძილზე „სტემფორდ ბრიჯზე“ საფეხბურთო მატჩების გარდა ეწყობოდა შეჯიბრებები მსუბუქ ათლეტიზმში ლონდონის სპორტული კლუბის მიერ. 1904 წელს „სტემფორდ ბრიჯი“ ბიზნესმენმა ძმებმა გას და ჯოზეფ მირსებმა შეიძინეს და ლონდონის საფეხბურთო კლუბს „ფულემს“ თამაშების გამართვა შესთავაზეს. ფულემისგან ძმებმა უარი მიიღეს რის შემდეგაც გადაწყვიტეს საკუთარი კლუბი დაეარსებინათ.[7] ვინაიდან არენა მდებარეობდა ფულემის რაიონში და ამ სახელწოდების კლუბი უკვე არსებობდა, მირსებმა ახლად დაარსებულ კლუბს მეზობელი რაიონის სახელი „ჩელსი“ შეურჩიეს. სტადიონი დააპროექტა არქიტექტორმა არჩიბალდ ლეიტჩმა.[8] ისტორიის მანძილზე არენამ რამდენიმე რეკონსტრუქცია განიცადა. თავდაპირველად ტევადობა 100 000 მაყურებელს შეადგენდა.[7] მნიშვნელოვანი იყო 1930-იან წლებში სამხრეთ ნაწილში ეგრედ წოდებული „შედ ენდის“ (Shed End) აშენება, რომელიც განკუთვნილი იყო განსაკუთრებით ერთგული და აქტიური გულშემატკივრებისთვის.[7] 1970-იან წლებში ხელმძღვანელობამ სტადიონის რეკონსტრუქციის გადაწყვეტილება მიიღო, ტევადობის 50 000-მდე შემცირება დაიგეგმა.[7] პროექტი საკმაოდ დიდ ფინანსებთან იყო დაკავშირებული რისი უზრუნველყოფაც ხელმძღვანელობამ ვერ შეძლო და „ჩელსიმ“ ვალების დასაფარად სტადიონის ტერიტორია დეველოპერულ კომპანიას დაუთმო. მხოლოდ 1992 წელს კენ ბეიტსმა შეძლო უკან გამოესყიდა „სტემფორდ ბრიჯი“.[7] დღევანდელი მდგომარეობით სტადიონის ტევადობა 41,837 მაყურებელს შეადგენს.
„სტემფორდ ბრიჯის“ ოვალური ფორმა მართკუთხა კონფიგურაციით შეიცვალა, ტრიბუნები მაქსიმალურად ახლოს არის მოედანთან. სტადიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს სპორტულ-გასართობი კომპლექსი „ჩელსი ვილიჯი“. იგი მოიცავს ორ ოთხვარსკვლავიან სასტუმროს, ხუთ რესტორანს, საკონფერენციო და საბანკეტო დარბაზებს, ღამის კლუბს, გასართობ ცენტრებს, სპორტულ კლუბს, მიწისქვეშა ავტოპარკინგს. უკანასკნელ წლებში კლუბი აქტიურად განიხილავს სტადიონის გაფართოების გეგმებს, რაც ლონდონის ცენტრის მჭიდროდ განაშენიანების და „სტემფორდ ბრიჯის“ სიახლოვეს ორი სარკინიგზო ხაზის არსებობის გამო საკმაოდ არის შეზღუდული. ჩელსის სავარჯიშო ბაზა მდებარეობს კობემში, სიურეის საგრაფოში. ბაზის მთლიანი რეკონსტრუქცია 2007 წელს განხორციელდა.
შემადგენლობა [რედაქტირება]
- 2013 წლის 5 იანვრისთვის.[9]
|
|
.svg){kind=small}
ტიტულები [რედაქტირება]
- პირველი დივიზიონი/პრემიერლიგა: 4
- 1954–55, 2004–05, 2005–06, 2009–10
- ინგლისის ასოციაციის თასი: 5
- 1970, 1997, 2000, 2007, 2009
- ინგლისის ლიგის თასი: 4
- 1965, 1998, 2005, 2007
- ჩერითი/კომუნითი შილდზი: 4
- 1955, 2000, 2005, 2009
- ჩემპიონთა ლიგა: 1
- 2012
- ევროპის ლიგა: 1
- 2013
- თასების თასი: 2
- 1971, 1998
- უეფას სუპერთასი: 1
- 1998
რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება]
- ოფიციალური საიტი.
- ფან-კლუბი (ქართული).
- ფან-კლუბი (რუსული).
სქოლიო [რედაქტირება]
- ↑ Team History – Introduction. Chelsea F.C. official website.
- ↑ Club Information.
- ↑ “Chelsea etch new name on trophy“, Union of European Football Associations, 19 მაისი, 2012.
- ↑ “Chelsea win breaks London duck“, Union of European Football Associations, 20 მაისი, 2012.
- ↑ “Chelsea centenary crest unveiled“, BBC Sport, British Broadcasting Corporation, 12 ნოემბერი, 2004.
- ↑ All Time League Attendance Records. წაკითხვის თარიღი: 2 July 2012.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 Stadium History – Introduction. Chelsea F.C. official website.
- ↑ Glanvill (2006). Chelsea FC: The Official Biography, 69–71 გვ..
- ↑ პირველი გუნდის შემადგენლობა. საფეხბურთო კლუბი „ჩელსის“ ოფიციალური საიტი. წაკითხვის თარიღი: 31 იანვარი, 2011.
