გუსარი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დასახლებული პუნქტი
გუსარი
აზერ. Qusar
Montage of Qusar 2019.jpg
გერბი
Qusarcity.png

ქვეყანა აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
კოორდინატები 41°25′19″ ჩ. გ. 48°25′17″ ა. გ. / 41.42194° ჩ. გ. 48.42139° ა. გ. / 41.42194; 48.42139
ცენტრის სიმაღლე 667±1 მეტრი
ოფიციალური ენა აზერბაიჯანული ენა
მოსახლეობა 14,230 (1989)[1]
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
საფოსტო ინდექსი AZ 3800
ოფიციალური საიტი http://qusar-ih.gov.az
გუსარი — აზერბაიჯანი
გუსარი

გუსარი (აზერ. Qusar, ლეზ. Кцlар) — ქალაქი აზერბაიჯანში და გუსარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დიდი კავკასიონის მთისწინეთში, ხუდათის სარკინიგზო სადგურიდან სამხრეთ-დასავლეთით 35 კილომეტრში, დედაქალაქ ბაქოდან 180 კილომეტრში.

მოსახლეობა და რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გუსარი თავისი ისტორიის განმავლობაში საცხოვრებელი ადგილი იყო რუსებისთვის, ებრაელებისთვის, ლეზგებისთვისა და აზერბაიჯანელებისათვის. როდესაც ირანის სამხედრო ლიდერმა ნადირ შაჰ ავშარმა 1731 წელს გუსარი დაიპყრო აქ დარჩენილი ებრაელები ისლამზე გადაიყვანა[2]. ებრაელთა ძირითადმა ნაწილმა კი XVIII საუკუნის ბოლოს გუსარი დატოვა, ხოლო XIX საუკუნის დასაწყისში ისინი ყუბაში დასახლდნენ .[2]

კავკასიის სტატისტიკური კომიტეტის მიერ შედგენილი დასახლებების ჩამონათვალის მიხედვით (1859-დან 1864 წლამდე არსებული ინფორმაციის თანახმად), გუსარში იყო მართლმადიდებლური და რომაულ-კათოლიკური ეკლესია. ამავე ინფორმაციის თანახმად, ოფიციალური სოფელი გუსარი მდებარეობდა ამ ტერიოტორიიდან შორს, სადაც ცხოვრობდნენ თათრები და ლეზგები, რომლებიც სუნიტი მუსულმანები იყვნენ.[3]

1897 წლის აღწერის შედეგებმა აჩვენა, რომ გუსარის მოსახლეობა 1595 ადამიანს შეადგენდა, რომელთაგანაც 936 მართლმადიდებელი იყო, 361 მუსლიმი და 211 ებრაელი [4] . 1910, 1912, 1915 და 1916 წლების „კავკასიური კალენდრის“ თანახმად, მისი მოსახლეობა ძირითადათ რუსებისგან შედგება. 1910 წლის ასევე „კავკასიური კალენდრის“ თანახმად, გუსარში 1908 წელს 1044 ადამიანი ცხოვრობდა, 1912 წელს 1047 ადამიანი , ხოლო 1915 და 1916 წლებში კი 1203 ადამიანი.[5] [6] [7] [8]

1921 წელს აზერბაიჯანის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობის 32,1%-ს შეადგენდნენ რუსები , 28,3%-ს ლეზგები, 27,6%-ს აზერბაიჯანელები, 4,1%-ს ებრაელები, 3,6%-ს სპარსელები, ხოლო 2,0%-ს მმთიელი ებრაელები.[9]

1936 წელს, მოსახლეობა 3.4 ათას ადამიანს შეადგენდა [10] , ხოლო 1959 წლის აღწერის მონაცემებით კი 7 366 ადამიანს [11] .

ქალაქის 1979 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქ გუსარის მოსახლეობა იყო 12 225 ადამიანი იყო [12] , ხოლო 1989 წელს მიაღწია 14 230 ადამიანს [13] . 1970-80-იან წლებში, აქ მცხოვრებ ებრაელთა უმეტესი ნაწილი ისრაელში გაემგზავრა.[2]

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ყველაზე მაღალი ტემპერატურა რაც დაფიქსირებულია შეადგენდა +39 ° C-ს ( დაფიქსირდა 2014 წელს), ხოლო მინიმალური ტემპერატურა კი −31° C -ს შეადგენდა (დაფიქსირდა 1943 წელს). საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 498 მმ-ს ტოლია. როგორც წესი, რეგიონში პირველი თოვლი მოდის ოქტომბრის ბოლოდან ნოემბრის დასაწყისამდე პერიოდში. საშუალო თვიური ტემპერატურა ძალიან ახლოს არის ისეთი ქალაქებთან, როგორებიცაა: ვენა, ლიუბლიანა და ბუდაპეშტი.

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ქალაქში მდებარეობს საკონსერვო, რძის და ასფალტის ქარხნები.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. მოსახლეობის 1989 წლის სრულიად საკავშირო აღწერა
  2. 2.0 2.1 2.2 Российская еврейская энциклопедия. — Российская академия естественных наук. — Т. 5. — С. 248.
  3. Списки населённых мест Российской империи. По Кавказскому краю. Т. LXV. Бакинская губерния. — Тифлис, 1870. — С. 60.
  4. Населённые места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г. — СПб., 1905. — С. 24.
  5. Кавказский календарь на 1910 год. Ч. 1. — Тифлис. — С. 302.
  6. Кавказский календарь на 1912 год. Отдел статистический. — Тифлис. — С. 175.
  7. Кавказский календарь на 1915 год. Отдел статистический. — Тифлис. — С. 148.
  8. Кавказский календарь на 1916 год. Отдел статистический. — Тифлис. — С. 24.
  9. Закавказье. Советские республики: Азербайджан, Армения, Грузия, Абхазия, Аджаристан, Юго-Осетия, Наг.Карабах, Нахичевань. Статистико-экономический сборник. — Изд. Высшего Экономического Совета ЗСФСР, 1925. — С. 152—153.
  10. Большая Советская Энциклопедия. — 1-е изд. — М., 1937. — Т. 35. — С. 567.
  11. Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. // Демоскоп Weekly.
  12. Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly.
  13. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. / Институт демографии Государственного университета — Высшей школы экономики // Демоскоп Weekly. Дата обращения 22 сентября 2010. Архивировано 4 февраля 2012 года.