მამია IV გურიელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ მამია.
მამია IV გურიელი
გურიის მთავარი
მმართ. დასაწყისი: 1726, 1758, 1771
მმართ. დასასრული: 1756, 1765, 1776
წინამორბედი: გიორგი IV გურიელი (1726), გიორგი V გურიელი (1758), გიორგი V გურიელი (1765)
მემკვიდრე: გიორგი V გურიელი (1756), გიორგი V გურიელი (1765), გიორგი V გურიელი (1776)
გარდ. თარიღი: 1784
მეუღლე: როდამი
დინასტია: გურიელები
მამა: გიორგი IV გურიელი

მამია IV გურიელი (გ. 1784), გურიის მთავარი 1726-1756, 1758-1765, 1771-1776 წლებში, გიორგი IV გურიელის ძე.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1732 წელს დაუმოყვრდა იმერეთის მეფე ალექსანდრე V-ს, ცოლად მოიყვანა მისი ქალიშვილი როდამი. როდამს მზითვად ალექსანდრე V-მ გაატანა საჯავახოს მხარე.[1] გურიელმა ალექსანდრეს მხარი დაუჭირა ჩიხორთან თავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში, სადაც მეფემ გაიმარჯვა. მამია IV გურიელმა, მიუხედავად ოსმალთა მოძალებისა, აკრძალა ტყვის სყიდვა და 1748 წელს სამხედრო დახმარება სთხოვა ერეკლე II-ს. ერეკლესთან დიპლომატიურ მოლაპარაკებებზე გაგზავნილი ჰყავდა მისი ბიძა, შემოქმედელი ეპისკოპოსი ნიკოლოზი.

1752 წელს მხარი დაუჭირა სოლომონ I-ის საწინააღმდეგო აჯანყებას. 1756 ოსმალთა დახმარებით გამარჯვებულმა სოლომონმა მამია IV გურიელი გადააყენა და მთავრად მისი ძმა გიორგი V გურიელი დასვა.[2] მამია IV გურიელი ერეკლე II-ს ეახლა, მისი შუამდგომლობითა და ახალციხის ფაშის დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. მომდევნო ხანაში მამია IV გურიელი ოსმალეთის წინააღმდეგ მებრძოლი სოლომონ I-ის მხარეზე გამოდიოდა. მონაწილეობდა 1759 წლის საეკლესიო კრებაში, 1757 წელს ხრესილის ბრძოლაში. 1765 წელს ჰასან-ფაშამ გადააყენა და მთავრად გიორგი V გურიელი დასვა.

1770 წლის 3 ოქტომბერს სოლომონმა ბათუმიდან თურქების დასახმარებლად წამოსულ ჯარს გზა გადაუჭრა გურიაში, დაამარცხა და უკან განდევნა, ამასთანავე გადააყენა თურქული ორიენტაციის გიორგი V გურიელი და კვლავ მისი ძმა მამია IV გურიელი გაამთავრა.[3]1770-იან წლებში როდამის გარდაცვალების შემდეგ სოლომონ I-მა საჯავახო კვლავ წაართვა გურიელს და უკან დაიბრუნა. მამია გურიელი ბოლომდე მეფის მორჩილი მაინც არ იყო, ამიტომ 1775 წელს სოლომონი ორჯერ შეესია გურიას. სოლომონმა მამიას ვაჟი დავითი ქუთაისში გაიწვია აღსაზრდელად, მაგრამ დააბრმავა და გურიაში შეჭრა გადაწყვიტა, მაგრამ მას წინ აღუდგნენ ნიკოლოზ შემოქმედელი და მაქსიმე ჯუმათელი. ასეთ პირობებში 1776 წელს მამია უკვე საბოლოოდ ტახტიდან გადააყენა გიორგი V გურიელმა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 219 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417
  2. ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალ-პოლიტიკური ისტორიიდან, თბ., 1973
  3. მ. რეხვიაშვილი, იმერეთის სამეფო 1462-1810, თბ., 1989