ირლანდიის ადმინისტრაციული დაყოფა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ირლანდია.

ირლანდია შედგება 4 (ისტორიული) პროვინციისგან, რომლებიც დაყოფილია 32 (ისტორიულ) საგრაფოდ. ოლსტერის 9 საგრაფოდან 6 ეკუთვნის ჩრდილოეთ ირლანდიას და ამავდროულად დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოს.

პროვინციები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ირლანდიის პროვინციები.
რეგიონი მდებარეობა დროშა შენიშვნები
კონაქტი
Cúige Chonnacht
კონის შთამომავლების ქვეყანა
IrelandConnacht.png Flag of Connacht.svg
ლენსტერი
Cúige Laighean
„Laigin-ის (საგვარეულოს) მეხუთე ნაწილი“
IrelandLeinster.png Flag of Leinster.svg
მანსტერი
Cúige Mumhan
კელტების ქალღმერთი მუმა
IrelandMunster.png Flag of Munster.svg
ოლსტერი
Cúige Uladh
IrelandUlster.png Flag of Ulster.svg

ირლანდიის რესპუბლიკაში ქვეყნის მართვაში პროვინციები არ იღებენ მონაწილეობას, მაგრამ სპორტში დიდი მნიშვბელობა აქვთ. ოლსტერი ლიგა რაგბიში მოიცავს პროვინციის ირლანდიურ და ბრიტანულ ნაწილს.

საგრაფოები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ირლანდიის საგრაფოები.
კერი ანტრიმი ლონდონდერი დაუნი არმა ლაუტი ტირონი უექსფორდი დუბლინი უიკლოუ მონაჰანი დონეგალი ფერმანი უოტერფორდი კორკი ლიმერიკი კლერი კარლოუ კილკენი ლიში ტიპერარი მითი კილდერი კავანი ლიტრიმი სლაიგო როსკომონი გოლუეი ლონგფორდი უესტმითი ოფალი მეიო მეიოირლანდიის რუკა, რომელზეც ნაჩვენებია საგრაფოების საზღვრები და მათი დასახელებები. ჩრდილოეთ ირლანდიის საგრაფოები გამოყოფილია ნაცრისფერით.

საგრაფო (ინგლ. County) — ირლანდიის ძირითადი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული — ეს ეხება, როგორც ირლანდიას, აგრეთვე ჩრდილოეთ ირლანდიასაც. ამჟამად ირლანდიის კუნძულზე 32 საგრაფოა, მათნგა 26 შედის ირლანდიის რესპუბლიკაში, ხოლო 6 — ჩრდილოეთ ირლანდიაში.

დუბლინის საგრაფო დაყოფილია ოთხ მაზრად ან ადმინისტრაციულ საგრაფოდ: დან-ლერი-რატდაუნი, ფინგალი, სამხრეთ დუბლინი და თვითონ ქალაქი დუბლინი, რომლებიც არ არიან დამოუკიდებელი საგრაფოები. ამგვარადვე იყოფა ტიპერარის საგრაფო ორ მაზრად ან ადმინისტრაციულ საგრაფოდ: ჩრდილოეთ ტიპერარი და სამხრეთ ტიპერარი.

ირლანდიის რესპუბლიკაში ხუთ ქალაქს აქვს განსაკუთრებული სტატუსი (სიტი). დუბლინს — ქვეყნის დედაქალაქს — აქვს ადმინისტრაციული საგრაფოს სტატუსი, დანარჩენ ოთხს (გოლუეი, კორკი, ლიმერიკი, უოტერფორდი) კი — გაფართოებული უფლებამოსილებანი.

ჩრდილოეთ ირლანდია დაყოფილია 26 ადმინისტრაციულ რაიონად, ხოლო ოლსტერის ექვს საგრაფოს ტრადიციული ხასიათი აქვს.

დასახლებული პუნქტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ირლანდიის დასახლებული პუნქტები რამდენიმე კლასად იყოფა:

  • სიტი (city),
  • ბოროუ (borough),
  • პატარა ქალაქები, ტაუნები (town).
  • აღწერითი ქალაქი (census town)
    • (აღწერითი) დასახლება (unincorporated towns)
    • სოფელი (village)
  • ცალკე გამოყოფენ ქალაქგარე ტერიტორიებს დიდი ქალაქებისთვის და გარეუბნებს სხვა ქალაქებისთვის.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საგრაფოები წარმოიქმნა ანგლო-რომანული ბატონობის პერიოდში, XII საუკუნის შემდეგ.

საგრაფოების სია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გერბი საგრაფო ირლანდიური დასახელება[1] შოტლანდიური დასახელებები საგრაფოს დედაქალაქი ყველაზე დასახლებული ქალაქი პროვინცია

32 „ტრადიციული“ საგრაფო

Antrim arms.svg ანტრიმი Aontroim
(Contae Aontroma)
Anthrim
Antrìm
Entrim
ბალიმენა ბელფასტი ოლსტერი
Armagh arms.svg არმა Ard Mhacha
(Contae Ard Mhacha)
Airmagh არმა კრეიგავონი ოლსტერი
Carlow County Crest.svg კარლოუ Ceatharlach
(Contae Cheatharlach)
კარლოუ კარლოუ ლენსტერი
Cavan crest.svg კავანი An Cabhán
(Contae an Chabháin)
კავანი კავანი ოლსტერი
County Clare Crest.svg კლერი An Clár
(Contae an Chláir)
ენისი ენისი მანსტერი
County Cork.gif კორკი Corcaigh
(Contae Chorcaí)
Coark კორკი კორკი მანსტერი
Donegalcocologo.png დონეგალი Dún na nGall
(Contae Dhún na nGall)
Dinnygal
Dunnygal
ლიფორდი ლეტერკენი ოლსტერი
Down arms.png დაუნი An Dún
(Contae an Dúin)
Doon
Doun
დაუნპატრიკი ბელფასტი ოლსტერი
Dublin crest.svg დუბლინი Áth Cliath
(Contae Átha Cliath)
დუბლინი დუბლინი ლენსტერი
Ferm arms.png ფერმანა Fear Manach
(Contae Fhear Manach)
Fermanay ენისკილენი ენისკილენი ოლსტერი
Logogalwayco.png გოლუეი Gaillimh
(Contae na Gaillimhe)
გოლუეი გოლუეი კონაქტი  
Kerrycocologo.svg კერი Ciarraí
(Contae Chiarraí)
ტრალი ტრალი მანსტერი
KildareCrest.png კილდერი Cill Dara
(Contae Chill Dara)
ნაასი ნიუბრიჯი ლენსტერი
County Kilkenny arms.svg კილკენი Cill Chainnigh
(Contae Chill Chainnigh)
კილკენი კილკენი ლენსტერი
Laoiscocologo.png ლიში Laois
(Contae Laoise)
პორტ-ლიში პორტ-ლიში ლენსტერი
County Leitrim arms.svg ლიტრიმი Liatroim
(Contae Liatroma)
კერიკ-ონ-შენონი კერიკ-ონ-შენონი კონაქტი
ლიმერიკი Luimneach
(Contae Luimnigh)
Lïmerick ლიმერიკი ლიმერიკი მანსტერი
Lderry arms.svg ლონდონდერი[2] Doire
(Contae Dhoire)
Lunnonderrie კოულრაინი დერი ოლსტერი
ლონგფორდი An Longfort
(Contae an Longfoirt)
Langfurd ლონგფორდი ლონგფორდი ლენსტერი
ლაუტი
(Contae Lú)
დანდოლკი დროგედა ლენსტერი
County Mayo coat of arms.png მეიო Maigh Eo
(Contae Mhaigh Eo)
კასლბარი კასლბარი კონაქტი
Meath coa.svg მითი An Mhí
(Contae na Mí)
ნავანი
(ძველად ტრიმი)
ნავანი ლენსტერი
მონაჰანი Muineachán
(Contae Mhuineacháin)
მონაჰანი მონაჰანი ოლსტერი
Offaly crest.svg ოფალი Uíbh Fhailí
(Contae Uíbh Fhailí)
ტულამორი ტულამორი ლენსტერი
Logo-contea-Roscommon.png როსკომონი Ros Comáin
(Contae Ros Comáin)
როსკომონი როსკომონი კონაქტი
Sligococo.png სლაიგო Sligeach
(Contae Shligigh)
სლაიგო სლაიგო კონაქტი
IRL county Tipperary COA.png ტიპერარი Tiobraid Árann
(Contae Thiobraid Árann)
კლონმელი & (ფორმალურად) კაშელი  კლონმელი მანსტერი
Tyrone arms.svg ტირონი Tír Eoghain
(Contae Thír Eoghain)
Owenslann ომა ომა ოლსტერი
უოტერფორდი Port Láirge
(Contae Phort Láirge)
Wattèrford დუნგარვანი
(ძველად უოტერფორდი)
უოტერფორდი მანსტერი
უესტმითი An Iarmhí
(Contae na hIarmhí)
მალინგარი ათლონი ლენსტერი
IRL COA County Wexford 3D.svg უექსფორდი Loch Garman
(Contae Loch Garman)
უექსფორდი უექსფორდი ლენსტერი
Wicklowcocoarms.png უიკლოუ Cill Mhantáin
(Contae Chill Mhantáin)
უიკლოუ ბრეი ლენსტერი

„არაადმინისტრაციული“ საგრაფოები

დან-ლერი-რატდაუნი Dún Laoghaire–Ráth an Dúin დან-ლერი დან-ლერი ლენსტერი
ფინგალი Fine Gall სუორდსი სუორდსი ლენსტერი
ჩრდილოეთ ტიპერარი Tiobraid Árann Thuaidh ნინა ნინა მანსტერი
სამხრეთ-დუბლინი Áth Cliath Theas ტალა ტალა ლენსტერი
სამხრეთ ტიპერარი Tiobraid Árann Theas კლონმელი კლონმელი მანსტერი

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. (1989) Gasaitéar na hÉireann / Gazetteer of Ireland. Dublin: Brainse Logainmneacha na Suirbhéireachta Ordanáis / Placenames Branch of the Ordnance Survey. ISBN 070760076. 
  2. ლონდონდერის ხშირად უწოდებენ დერის