ზემო ხანდაკი
| სოფელი | |
|---|---|
|
ზემო ხანდაკი | |
| ქვეყანა |
 საქართველო |
| მხარე | შიდა ქართლის მხარე |
| მუნიციპალიტეტი | კასპის მუნიციპალიტეტი |
| თემი | ზემო ხანდაკი |
| კოორდინატები | 41°54′09″ ჩ. გ. 44°18′51″ ა. გ. / 41.90250° ჩ. გ. 44.31417° ა. გ. |
| რწმუნებული | გია იანვარაშვილი |
| ცენტრის სიმაღლე | 610 მ |
| ოფიციალური ენა | ქართული ენა |
| მოსახლეობა | 1561[1] კაცი (2014) |
| ეროვნული შემადგენლობა |
ქართველები 98,1 % აზერბაიჯანელები 0,9 % ოსები 0,4 %[2] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+4 |
| სატელეფონო კოდი | +995 |
.svg)    | |
ზემო ხანდაკი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კასპის მუნიციპალიტეტში (შიდა ქართლის მხარე), ზემო ხანდაკის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო ხანდაკი, კალოუბანი).
მდებარეობს მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 610 მ-ზე, კასპიდან 20 კმ-ის და მეტეხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 11 კმ-ის დაშორებით.
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სოფელი „ხანდაკის“ სახელწოდებით ცნობილია XV საუკუნიდან. გვიანდელ შუა საუკუნეებში შედიოდა საციციანოში. ზემო ხანდაკი ეწოდა კავთურის ხეობის თანამოსახელე სოფლისგან (ახლანდ. ქვემო ხანდაკი) განსასხვავებლად.
პირველი ტრაქტორი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1925 წელს სოფელში შეიქმნა ამხანაგობა „ახალი ცხოვრება“. ამ საქმეს სათავეში ჩაუდგა სოფლის მკვიდრი მიხეილ გოგიბედაშვილი. ამხანაგობის წევრებმა გადაწყვიტეს მიწის დასამუშავებელი მანქანის შეძენა.ცნობილი მეცნიერის კონსტანტინე ამირეჯიბის დახმარებით მათ შეძლეს ბანკიდან სახელმწიფო კრედიტის მიღება და უცხოური „ჰოლტის“ მარკის ტრაქტორის შეძენა. ტრაქტორი სოფელ ზემო ხანდაკში ჩამოიყვანა ინსტრუქტორ-მექანიკოსმა ივანე ლუკიანოვმა. მისი თანაშემწე იყო სერგო კელაპტრიშვილი, შემდგომში ერთ-ერთი პირველი ქართველი ტრაქტორისტი. ეს მოვლენა დიდი ზეიმით აღნიშნეს ზემო ხანდაკისა და მისი მეზობელი სოფლების მეტეხის, ახალქალაქისა და სხვათა მცხოვრებლებმა.[3]
კულტურული მემკვიდრეობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ზემო ხანდაკიდან 1 კმ-ზე, სოფ. ხოვლისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, მთის ფერდობზე შემონახულია წმინდა თევდორეს სახელობის XIV–XVI საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია. სოფლის მახლობლად კიდევ ერთი გვიანდელი ფეოდალური ხანის სამების პატარა ეკლესია დგას, სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე — XVII–XVIII საუკუნეების კალობანის ეკლესია, სოფლის შუაში კი — XIX საუკუნის წმ. გიორგის ეკლესია.[3]
სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური მასალა, სავარაუდოდ მეტალურგიული საწარმოს ნაშთები.[3]
დემოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1561 ადამიანი.
| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
|---|---|---|---|
| 2002[4] | 1862 | 917 | 945 |
| 2014[1] |  1561 |
800 | 761 |
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 353.
- ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 512.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
- ↑ Ethnic composition of Georgia 2014
- ↑ 3.0 3.1 3.2 კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 160-161.
- ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
| |||||||||||||
