შინაარსზე გადასვლა

ირანის ოსტანები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან ოსტანი (ირანი))
ირანი

ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა:
ირანის
პოლიტიკა და მთავრობა

სხვა ქვეყნები · ატლასი
 პოლიტიკის პორტალი

ირანი დაყოფილია 31 ოსტანად. ოსტანი (სპარს. استان ostān, მრავლ. استان‌ها‎ ostānhā — ოლქი, პროვინცია) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ირანში. ოსტანებად დაყოფა შემოიღეს 1937 წელს. ოსტანის სათავეში დგას ოსტანდარი (გენერალ-გუბერნატორი). ოსტანი იყოფა რამდენიმე რაიონად — შაჰრესტანად. თითოეული ოსტანი მართული პროვინციის ცენტრით, რომელიც, როგორც წესი, პროვინციის უდიდესი ქალაქია და რომელსაც სპარსულად უწოდებენ პროვინციის დედაქალაქს (სპარს.: مرکز მარქაზი). პროვინციულ მმართველობას სათავეში უდგას გენერალ-გუბერნატორი[1] (სპარს. استاندار ostāndār), რომელსაც ნიშნავს შინაგან საქმეთა მინისტრი, რაც, თავის მხრივ, მინისტრთა კაბინეტის დასამტკიცებელია.

ისტორია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1950 წლამდე ირანი იყოფოდა თორმეტ პროვინციად: არდალანი, აზერბაიჯანი, ბელუჩესტანი, ფარსი, გილანი, არაქ-ე აჯამი, ხორასანი, ხუზესტანი, კერმანი, ლარესტანი, ლორესტანი და მაზანდარანი.[2] 1950 წელს ირანის რეორგანიზაცია მოხდა, რომლის მიხედვით ჩამოყალიბდა ათი ძირითადი პროვინცია საკუთარი დაქვემდებარებული გუბერნიებით: გილანი, მაზანდარანი, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანი, დასავლეთი აზერბაიჯანი, კერმანშაჰი, ხუზესტანი, ფარსი, კერმანი, ხორასანი, ისპაჰანი.[2] 1960-დან 1981-მდე გუბერნიებს სათითაოდ მიენიჭა პროვინციის სტატუსი. მას შემდეგ რამდენიმე ახალი პროვინციაც შეიქმნა. ყველაზე ბოლო იყო 2004 წელს, როდესაც პროვინცია ხორასანი გაიყო სამი ახალ პროვინციად.[3]

ინფორმაცია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ოსტნები ადმინისტრაციული
ცენტრი		 ფართობი[4] მოსახლეობა[5] სიმჭიდროვე
(მოსახლეობა/კმ²)		 შაჰრესტანები შენიშვნები რუკა
ალბორზიქარაჯი5,833კმ²2,712,40047072010 წელს თეირანის ოსტანს გამოეყო. ირანის ყველაზე პატარა ოსტანია ფართობის მიხედვით
არდებილიარდებილი17,800 კმ²1,257,62470.7 მცხოვრები კვადრატულ კილომეტრზე.91933 წლამდე , იყო აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის პროვინცია.[6]
აღმოსავლეთი აზერბაიჯანითავრიზი45,650 კმ²3,620,18376.719
ბუშირიბუშირი22,743 კმ²887,11535.991977 წლამდე პროვინციას ერქვა ქჰელიჯ-ფარსი (სპარსული გულიფი).[7]
გილანირეშტი14,042 კმ²2,410,523171.716
გულისტანიგორგანი20,195 კმ²1,637,06381.1111997 წლის 31 მაისს გამოეყო მაზანდარნის პროვინციას .[7]
დასავლეთი აზერბაიჯანიურმია37,437 კმ²2,949,42678.814ფეჰლევიდების დინასტიის მმართველობის დროს ქალაქ ურმიას ჰქონდა რეზაიჰის სახელი.[8]
ზენჯანიზენჯანი21,773 კმ²970,94644.671986 წელს გამოეყო გილანის პროვინციას . [7]
თეირანი თეირანი18,814 კმ²13,530,742645.8131986 წელს გამოეყო მარკაზის პროვინციას.
იაზდიიაზდი129,285 კმ²992,3187.4101986 წელს გამოეყო ქერმანის პროვინციას. 2002 წელს შეუერთდა ტებესის შაჰრისტანი.
ილამიილამი20,133 კმ²545,09327.17გამოეყო ქერმენშაჰის პროვინციას.[7]
ისპაჰანიისპაჰანი107,029 კმ²4,590,59541.6211986 წელს გამოეყო მარკაზის პროვინციას .[7]
ლურისტანიხორამაბადი28,294 კმ²1,758,62862.29გამოეყო ხუზესტანის პროვინციას.[7]
მაზანდარანისარი23,701 კმ²2,940,831118.915
მარკაზიარაქი29,130 კმ²1,361,39446.710გამოეყო მაზანდარნის პროვინციას .[7]
სამხრეთი ხორასანიბირჯანდი69,555 კმ²640,2187.342004 წლის 29 სექტემბერს, ხორესანი გაიყო სამ პროვინციად[3]
სემნანისემნანი97,491 კმ²590,5126.04გამოეყო მაზანდარნის პროვინციას.[7]
სისტანი და ბელუჯისტანი ზაჰედანი181,785 კმ²2,410,07612.681986 წელს შეიქმნა.[7]
ფარსიშირაზი122,608 კმ²4,385,86935.823
ქერმანიქერმანი18,0836 კმ²2,660,92713.514
ქირმანშაჰიქირმანშაჰი24,998 კმ²1,938,06077.5131950 და 1979 წლებში, გაერთიანებული იყო ქერმენშაჰის პროვინციაში .[7]
ქოჰგილუე და ბოიერაჰმედიიასუჯი15,504 კმ²695,09944.852004 წელს გამოეყო ხუზისტანის პროვინციას.[7]
ქურთისტანისანანდაჯი29,137 კმ²1,574,11854.09გამოეყო გილანის პროვინციას.[7]
ყაზვინიყაზვინი15,549 კმ²1,166,86175.051996 წლის 31 დეკემბერს პროვინციაში შეიქმნა ყაზვინის და ტეკესტანის შაჰრისტანები.[7]
ყუმიყუმი11,526 კმ²1,064,45692.411995 წლამდე ყუმი იყო თეირანის პროვინციის შაჰრისტანი.[7]
ჩახარ-მახალი და ბახთიარიაშხრე-კორდი16,332 კმ²842,00251.661973 წლამდე გაერთიანებული იყო ისპაჰანის პროვინციაში.[9]
ჩრდილოეთ ხორასანიბოჯნურდი28,434 კმ²820,91827.762004 წლის 29 სექტემბერს, ხორესანი გაიყო სამ პროვინციად
ხორასან-რეზავიმეშჰედი144,681 კმ²5,620,77036.0192004 წლის 29 სექტემბერს, ხორესანი გაიყო სამ პროვინციად.[3]
ხუზისტანიაჰვაზი64,055 კმ²4,345,60767.818
ჰამადანიჰამადანი19,368 კმ²1,790,770918გამოეყო ქერმენშაჰის პროვინციას.[7]
ჰორმაზაგანიბენდერ-აბასი70,669 კმ²1,410,667 კმ²18.611გამოეყო ქერმენის პროვინციას.[7]
ირანი (ქვეყანა)თეირანი1,628 554 კმ² 71,767,41344.0324

ირანის პროვინციების სია და მათი შედარება სხვადასხვა ქვეყნის მოსახლეობასთან

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
სია პროვინცია მოსახლეობა ქვეყანასთან შედარება
1 თეირანი 13,281,858 ეკვადორის დროშა ეკვადორი
2 ხორასან-რეზავი 5,515,980 დანიის დროშა დანია
3 ისპაჰანი 4,499,327 ნორვეგიის დროშა ნორვეგია
4 ფარსი 4,220,721 ხორვატიის დროშა ხორვატია
5 ხუზისტანი 4,192,598 საქართველოს დროშა საქართველო
6 აღმოსავლეთი აზერბაიჯანი 3,527,267 ლიეტუვის დროშა ლიეტუვა
7 მაზანდარანი 2,893,087 ქუვეითის დროშა ქუვეითი
8 დასავლეთი აზერბაიჯანი 2,831,779 ქუვეითის დროშა ქუვეითი
9 ქერმანი 2,584,834 ომანის დროშა ომანი
10 გილანი 2,381,063 ლატვიის დროშა ლატვია
11 სისტანი და ბელუჯისტანი 2,349,049 ლატვიის დროშა ლატვია
12 ქირმანშაჰი 1,842,457 ბოტსვანის დროშა ბოტსვანა
13 ლურისტანი 1,689,650 გამბიის დროშა გამბია
14 ჰამადანი 1,674,595 გვინეა-ბისაუს დროშა გვინეა-ბისაუ
15 გულისტანი 1,593,055 ესტონეთის დროშა ესტონეთი
16 ქურთისტანი 1,416,334 ტრინიდადი და ტობაგოს დროშა ტრინიდადი და ტობაგო
17 ჰორმაზაგანი 1,365,377 გაბონის დროშა გაბონი
18 მარკაზი 1,326,826 გაბონის დროშა გაბონი
19 არდაბილი 1,209,968 მავრიტანიის დროშა მავრიტანია
20 ყაზვინი 1,127,734 აღმოსავლეთ ტიმორის დროშა აღმოსავლეთი ტიმორი
21 ყუმი 1,036,714 შვეიცარიის დროშა შვეიცარია
22 იაზდი 958,323 კატარის დროშა კატარი
23 ზენჯანი 942,818 კატარის დროშა კატარი
24 ბუშირი 866,490 ფიჯის დროშა ფიჯი
25 ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი 843,784 ჯიბუტის დროშა ჯიბუტი
26 ჩრდილოეთ ხორასანი 791,930 კვიპროსის დროშა კვიპროსი
27 ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი 621,428 ბჰუტანის დროშა ბუტანი
28 სამხრეთი ხორასანი 600,568 კომორის კუნძულების კავშირის დროშა კომორის კუნძულები
29 სემნანი 589,512 კაბო-ვერდეს დროშა კაბო-ვერდე
30 იაზდი 530,464 სოლომონის კუნძულების დროშა სოლომონის კუნძულები


ირანის ისტორიული პროვინციები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იხილეთ აგრეთვე

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. ↑ IRNA, Online Edition. "Paris for further cultural cooperation with Iran". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-23. ციტირების თარიღი: 2007-10-21.
  2. 1 2 Gwillim Law, Statoids website. "Provinces of Iran". ციტირების თარიღი: 2006-04-30.
  3. 1 2 3 Online edition, Al-Jazeera Satellite Network. "Iran breaks up largest province". ციტირების თარიღი: 2006-04-30.
  4. ↑ Statistical Centre, Government of Iran. "General Characteristics of Ostans according to their administrative divisions at the end of 1383 (2005 CE)". ციტირების თარიღი: 2006-04-30.
  5. ↑ Statistical Centre, Government of Iran. "Population estimation by urban and rural areas, 2005". ციტირების თარიღი: 2006-04-30.
  6. ↑ Chamber Society, Iranian. "Ardabil Province". ციტირების თარიღი: 2008-07-23.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 "Changes in Iranian subdivision". ციტირების თარიღი: 2008-07-24.
  8. ↑ "ურმია". ციტირების თარიღი: 2008-07-23.
  9. ↑ Chahar Mahaal and Bakhtiari Province, Ostandarie. "Chahar Mahaal and Bakhtiari Province". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-22. ციტირების თარიღი: 2008-07-23.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ირანის_ოსტანები&oldid=4943099“-დან