შინაარსზე გადასვლა

სახაროვის პრემია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
სახაროვის პრემია

დაჯილდოების ცერემონია. 2009 წელი, სტრასბური.
ჯილდო50,000[1]
წარადგენსევროპის პარლამენტი
ქვეყანასაფრანგეთი
ადგილმდებარეობასტრასბური
პირველად გადაეცა1988
ბოლოს გადაეცა2021
მიმდინარე მფლობელიალექსეი ნავალნი

ანდრია სახაროვის სახელობის პრემია დაარსდა 1988 წელს ევროპის პარლამენტის მიერ.

ჯილდო გაიცემა ყოველწლიურად შემდეგ სფეროებში წარმატების შემთხვევაში:

ნელსონ მანდელა, სახაროვის პრემიის პირველი მფლობელი ანატოლი მარჩენკოსთან ერთად.
წელი ლაურეატი ეროვნება შენიშვნა სქოლიო
1988 ნელსონ მანდელა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა აპარტეიდის წინააღმდეგ მებრძოლი აქტივისტი და ს. ა. რ.-ის პრეზიდენტი [2]
1988 ანატოლი მარჩენკო (სიკვდილის შემდეგ) სსრკ საბჭოთა დისიდენტი, ავტორი და ადამიანის უფლებების აქტივისტი [2]
1989 ალექსანდრე დუბჩეკი ჩეხოსლოვაკია სლოვაკი პოლიტიკოსი, სცადა რეფორმების გატარება პრაღის გაზაფხულის პერიოდში [2]
1990 აუნ სან სუ ჩი მიანმარი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი, ადამიანის უფლებათა დამცველი და პაციფისტი [3]
1991 ადემ დემაჩი კოსოვო პოლიტიკოსი და პოლიტპატიმარი [2]
1992 მაისის მოედნის მშობლები არგენტინა არგენტინელ მშობელთა ასოციაცია რომელთაც შვილები დაკარგეს ბინძური ომის დროს [3]
1993 Oslobođenje ბოსნია და ჰერცეგოვინა პოპულარული გაზეთი [3]
1994 ტასლიმა ნასრინი ბანგლადეში ფემინისტი [3]
1995 ლეილა ზანა თურქეთი ქურთული წარმოშობის პოლიტიკოსი ქალი, 10 წლით ჩასვეს ციხეში მხოლოდ იმის გამო, რომ თურქეთის პარლამენტში რამდენიმე სიტყვა წარმოსთქვა მშობლიური ენაზე [2]
1996 უეი ჯინშენგი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა ჩინეთის დემოკრატიული მოძრაობის აქტივისტი [3]
1997 სალიმა გეზალი ალჟირი ჟურნალისტი და მწერალი, ქალთა უფლებების, ადამიანთა უფლებებისა და დემოკრატიის აქტივისტი ალჟირში [3]
1998 იბრაჰიმ რუგოვა კოსოვო ალბანელი პოლიტიკოსი, კოსოვოს პირველი პრეზიდენტი [2]
1999 შანანა გუჟმაუ აღმოსავლეთი ტიმორი ყოფილი სამხედრო, აღმოსავლეთ ტიმორის პრეზიდენტი [4]
2000 ¡Basta Ya! ესპანეთი ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს სხვადასხვა პოლიტიკური ორიენტაციის პოლიტიკოსებს ტერორიზმის წინააღმდეგ [5]
2001 ნურიტ პელედ-ელჰანანი ისრაელი მშვიდობის აქტივისტი [2]
2001 ისათ ღაზავი პალესტინა მწერალი, რამდენიმეჯერ დაკავებული იყო პოლიტიკური მოღვაწობის გამო ისრაელის ხელისუფლების მიერ [2]
2001 ზაქარიას კანვენჰო ანგოლა არქიეპისკოპოსი და მშვიდობის აქტივისტი [2]
2002 ოსვალდო პაია კუბა პოლიტიკური აქტივისტი და დისიდენტი [6]
2003 კოფი ანანი (& გაერო) ნობელის პრემიის ლაურეატი და გაეროს მეშვიდე გენერალური მდივანი [2]
2004 ბელარუსის ჟურნალისტთა ასოციაცია ბელარუსი არასამთავრობო ორგანიზაცია [7]
2005 ქალები თეთრებში კუბა ოპოზიციური მოძრაობა, რომელიც შედგებოდა დაპატიმრებულ დისიდენტთა ნათესავებისაგან [8]
2005 რეპორტიორები საზღვრების გარეშე საფრანგეთში დაფუძნებული არასამთავრობო ორგანიზაცია, მხარს უჭერს პრესის თავისუფლებას [8]
2005 ჰაუვა იბრაჰიმი ნიგერია ადამიანის უფლებათა ადვოკატი [8]
2006 ალექსანდრე მილინკევიჩი ბელარუსი ბელარუსის გაერთიანებული დემოკრატიული ძალების ოპოზიციონერი კანდიდატი 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. [9]
2007 სალიჰ მაჰმუდ ოსმანი სუდანი ადამიანის უფლებათა ადვოკატი [3]
2008 ჰუ ცზია ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა აქტივისტი და დისიდენტი [10]
2009 მემორიალი რუსეთი საერთაშორისო სამოქალაქო უფლებების დამცველი საზოგადოება [11]
2010 გილერმო ფარინიასი კუბა ჟურნალისტი და პოლიტიკური დისიდენტი [12]
2011 ასმაა მაჰფუზი
აჰმედ ალ-სენუსი,
რაზან ზაიტუნეჰი,
ალი ფერზატი
მოჰამედ ბუაზიზი (სიკვდილის შემდეგ)
ეგვიპტე
ლიბია
სირია
სირია
ტუნისი
არაბული გაზაფხულის აქტივისტები, ადამიანის უფლებების დამცველები [13]
2012 ნასრინ სოტუდე
ჯაფარ პანაჰი
ირანი ირანელი დისიდენტები [14]
2013 მალალა იუსაფზაი პაკისტანი ქალთა უფლებებისა და განათლების საკითხების აქტივისტი [15]
2014 დენის მუკვეგე კონგოს დრ ჯგუფური გაუპატიურების მსხვერპლთა მკურნალი ექიმი [16]
2015 რაიფ ბადავი საუდის არაბეთი არაბი მწერალი, აქტივისტი და ბლოგერი [17]
2016 ნადია მურადი, ლამია აჯი ბაშარი ერაყი ეზიდი ადამიანის უფლებების დამცველები [18]
2017 ვენესუელის დემოკრატიული ოპოზიცია ვენესუელა დემოკრატიული ოპოზიცია მოიცავს ეროვნულ ასამბლეას (ხულიო ბორხესი) და ყველა პოლიტიკურ პატიმარს: ლეოპოლდო ლოპესი, ანტონიო ლედესმა, დანიელ სებალიოსი, იონ გოიკოეჩეა, ლორენტ სალეხი, ალფრედო რამოსი და ანდრეა გონსალესი. [19]
2018 ოლეგ სენცოვი უკრაინა [20]
2019 ილჰამ ტოჰტი ჩინეთი უიღური ეკონომისტი და ადამიანის უფლებების აქტივისტი [21]
2020 ბელარუსის დემოკრატიული ოპოზიცია ბელარუსი საკოორდინაციო საბჭო [22]
2021 ალექსეი ნავალნი რუსეთი ოპოზიციონერი აქტივისტი [23]
2022 უკრაინელი ხალხი უკრაინა [24]
2023 მაჰსა ამინი და მოძრაობა ქალი, სიცოცხლე, თავისუფლება ირანი [25]
2024 მარია კორინა მაჩადო და ედმუნდო გონსალესი ვენესუელა ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები [26]
2025 მზია ამაღლობელი ანდჟეი პოჩობუტი საქართველო და ბელარუსი პატიმრობაში მყოფი ჟურნალისტები [27]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. Sakharov Prize for Freedom of Speech. European Parliament. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 ივლისი 2009. ციტირების თარიღი: 23 October 2010.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 20 years of the Sakharov Prize: Human rights and reconciliation. ევროპის პარლამენტი (28 October 2008). ციტირების თარიღი: 22 October 2010.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Sakharov Network calls for immediate release of Aung San Suu Kyi, Sakharov Prize laureate 1990. Reporters Without Borders (15 May 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი 2012. ციტირების თარიღი: 23 October 2010.
  4. „Gusmão receives EU Sakharov prize“. BBC News. 15 December 1999. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  5. „Basque group wins peace prize“. BBC News. 26 October 2000. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  6. „Cuban dissident collects EU prize“. BBC News. 17 December 2002. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  7. Europeans Honor Belarusian Association of Journalists. United States Department of State (9 November 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 მაისი 2009. ციტირების თარიღი: 22 October 2010.
  8. 1 2 3 Gibbs, Stephen (14 December 2005). „Cuba 'bars women from prize trip'. BBC News. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  9. „Belarussian takes EU rights award“. BBC News. 26 October 2006. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  10. „China dissident wins rights prize“. BBC News. 17 December 2008. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  11. „Russia rights group wins EU prize“. BBC News. 22 October 2009. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  12. „Cuba dissident Farinas awarded Sakharov Prize by EU“. BBC News. 21 October 2010. ციტირების თარიღი: 21 October 2010.
  13. Sakharov Prize for Freedom of Thought 2011. European Parliament. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 27 October 2011.
  14. Saeed Kamali Dehghan. (26 October 2012) Nasrin Sotoudeh and director Jafar Panahi share top human rights prize. The Guardian. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 ოქტომბერი 2012. ციტირების თარიღი: 26 October 2012.
  15. Jordan, Carol (10 October 2013). „Malala wins Sakharov Prize for freedom of thought“. CNN. ციტირების თარიღი: 10 October 2013.
  16. DR Congo doctor Denis Mukwege wins Sakharov prize. BBC News (21 October 2014). ციტირების თარიღი: 22 October 2014.
  17. Brussels, Associated Press in. Raif Badawi wins Sakharov human rights prize. ციტირების თარიღი: 2015-10-29.
  18. Sakharov prize: Yazidi women win EU freedom prize. BBC News (27 October 2016). ციტირების თარიღი: 27 October 2016.
  19. Parliament awards Sakharov Prize 2017 to Democratic Opposition in Venezuela. ევროპის პარლამენტი (26 октября 2017). ციტირების თარიღი: 31 октября 2017.
  20. Sakharov Prize 2018 goes to Oleg Sentsov
  21. „Ilham Tohti awarded the 2019 Sakharov Prize“. European Parliament. 24 ოქტომბერი 2019. ციტირების თარიღი: 24 ოქტომბერი 2019.
  22. The 2020 Sakharov Prize awarded to the democratic opposition in Belarus
  23. Alexei Navalny awarded the European Parliament's 2021 Sakharov Prize (October 20, 2021). ციტირების თარიღი: October 20, 2021
  24. The Ukrainian people awarded the European Parliament’s 2022 Sakharov Prize (19 October 2022). ციტირების თარიღი: 19 October 2022
  25. Jina Mahsa Amini and Iranian women protest movement win the 2023 Sakharov Prize | News | European Parliament en (19 October 2023). ციტირების თარიღი: 19 October 2023
  26. María Corina Machado and Edmundo González Urrutia awarded 2024 Sakharov Prize en (24 October 2024). ციტირების თარიღი: 24 October 2024
  27. Andrzej Poczobut and Mzia Amaglobeli: laureates of the 2025 Sakharov Prize en (22 October 2025). ციტირების თარიღი: 22 October 2025