არაბული გაზაფხული

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
არაბული გაზაფხული

  ხელისუფლება არაერთხელ ჩამოაგდეს
  მთავრობა დაემხო
  სამოქალაქო ომი
  საპროტესტო აქციები და სამთავრობო ცვლილებები
  დიდი საპროტესტო აქციები
  მცირე საპროტესტო აქციები
  არაბული სამყარო გარეთ განვითარებული საპროტესტო აქციები
ადგილმდებარეობა ჩრდილოეთი აფრიკა,
ახლო აღმოსავლეთი
თარიღი დეკემბერი, 2010მიმდინარე
მახასიათებლები დემონსტრაციები, შეტაკებები, არეულობები, თვითდაწვა.
გარდაცვლილი/ები 61,080+

არაბული სამყაროს საპროტესო აქციები, უკეთ ცნობილი როგორც არაბული გაზაფხული (მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში გამოიყენებენ ასევე ტერმინს პანარაბული რევოლუცია[1][2]) — 2010-2011 წლების მასობრივი სახალხო მოძრაობა არაბულ სამყაროში, ჩრდილოეთ აფრიკაში და ახლო აღმოსავლეთში.

მღელვარება თავდაპირველად დაიწყო ტუნისში, შემდეგ მოიცვა: ეგვიპტე, ალჟირი, იორდანია, იემენი, ბაჰრეინი და ლიბია. მცირე ინციდენტებით აღინიშნა მავრიტანიაში, საუდის არაბეთში, ომანში, სუდანში, სირიაში, ერაყში, მაროკოში, ჯიბუტში. [3][4][5][6][7][8][9].

მიმოხილვა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აქციების დასაწყისი ქვეყანა აქციების დასასრული პროტესტის სახე შედეგი დაღუპულთა რაოდენობა
17 დეკემბერი 2010 ტუნისის დროშა ტუნისი თვითდაწვა
მასობრივი დემონსტრაციები; საერთოეროვნული პროტესტი;
ხელისუფლების დამხობა
პრეზიდენტი ბენ ალი და მისი ოჯახი ქვეყნიდან გაიქცნენ (14 იანვარი 2011)
338
28 დეკემბერი 2010 ალჟირის დროშა ალჟირი მასობრივი დემონსტრაციები პრეზიდენტმა განაცხადა საგანგებო მდგომარეობის გაუქმების შესახებ (3 თებერვალი 2011)[10] 8[11]
15 თებერვალი 2011 ლიბიის დროშა ლიბია 23 ოქტომბერი 2011 პროტესტი კორუფციისა და ცუდი საცხოვრებელი პირობების წინააღმდეგ მუამარ კადაფის ხელისუფლების დამხობა 9,400–20,000[12]
14 იანვარი 2011 იორდანიის დროშა იორდანია მიმდინარე მცირე საპროტესტო აქციები მეფე აბდალა II-მ დაითხოვა მთავრობა (1 თებერვალი 2011) 3[13]
17 იანვარი 2011 მავრიტანიის დროშა მავრიტანია 17 იანვარი 2011 თვითდაწვა 1
17 იანვარი 2011 სუდანის დროშა სუდანი მცირე საპროტესტო აქციები 200+[14]
17 იანვარი 2011 ომანის დროშა ომანი 17 იანვარი 2011 საპროტესტო აქციები 2-6[15][16][17]
18 იანვარი 2011 იემენის დროშა იემენი უთანხმოება პრეზიდენტსა და მთავრობას შორის[18]
მასობრივი დემონსტრაციები[19][20]
პრეზიდენტმა განაცხადა, არ მიიღებს მონაწილეობას მომავალ არჩევნებში (2 თებერვალი 2011)[21] 2,000[22]
21 იანვარი 2011 საუდის არაბეთის დროშა საუდის არაბეთი 29 იანვარი 2011 თვითდაწვა[23]
დემონსტრაციები[24]
4
25 იანვარი 2011 ეგვიპტის დროშა ეგვიპტე მასობრივი პროტესტი და მრელვარება მთავრობის შეცვლა (29 იანვარი 2011)
ჰოსნი მუბარაქი გადადგა თანამდებობიდან (11 თებერვალი 2011)[25]
846[26]
26 იანვარი 2011 სირიის დროშა სირია თვითდაწვა სირიის სამოქალაქო ომი 1
30 იანვარი 2011 მაროკოს დროშა მაროკო თვითდაწვა 0
1 თებერვალი 2011 ჯიბუტის დროშა ჯიბუტი 1 თებერვალი 2011 მცირე მშვიდობიანი საპროტესტო აქცია 2[27]
4 თებერვალი, 2011 ბაჰრეინის დროშა ბაჰრეინი პროტესტები, უწესრიგობა მეფე ჰამადმა განაცხადა, რომ სახელმწიფო გადაუხდის 1000 დინარს ყველა ოჯახს (11 თებერვალი) 120[28]
10 თებერვალი 2011 ერაყის დროშა ერაყი დემონსტრაციები ერაყის კრიზისი 35
14 თებერვალი 2011 ირანის დროშა ირანი პროტესტი, არეულობა 2
19 თებერვალი 2011 ქუვეითის დროშა ქუვეითი დასრულდა 2012 წლის დეკემბერში გადადგა პრემიერ-მინისტრი ნასარ ალ-საბაჰი 0[29]
სულ დაღუპული: 61,080+

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Aa. Vv. (2011), The New Arab Revolt: What Happened, What It Means, and What Comes Next, Council on Foreign Relations, Foreign Affairs, Maggio-Giugno.
  • Abaza, M. (2011), Revolutionary Moments in Tahrir Square, American University of Cairo, 7 May 2011, www.isa-sociology.org.
  • Abdih, Y. (2011), Arab Spring: Closing the Jobs Gap. High youth unemloyment contributes to widespread unrest in the Middle East Finance & Development, in Finance & Development
  • Beinin, J. – Vairel, F. (2011), (a cura di), Social Movements, Mobilization, and Contestation in the Middle East and North Africa, Stanford, CA, Stanford University press.
  • Cohen, R. (2011), A Republic Called Tahrir, in New York Times.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. РБК: ეგვიპტე „მილიონების მარშის“ მოლოდინში
  2. რადიო Эхо Москвы, სანქტ-პეტერბურგი: მღელვარება ალჟირში და იემენში. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები საუბრობენ „პანარაბულ“ რევოლუციაზე.
  3. Thousands in Yemen Protest Against the Government
  4. Posted by multiple January 26, 2011. Protest spreads in the Middle East - The Big Picture. Boston.com. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  5. Mauritanie: mécontent du régime, un homme s'immole par le feu à Nouakchott - Flash actualité - Monde - 17/01/2011. leParisien.fr (2011-01-17). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  6. BBC News - Man dies after setting himself on fire in Saudi Arabia. Bbc.co.uk (2011-01-23). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  7. PressTV - Sudan opposition leader arrested. Presstv.ir (2011-01-19). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  8. Matthew Cassel. (2011-01-27) Lebanon convulses on 'Day of Rage' - Features. Al Jazeera English. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  9. afrol News - Morocco King on holiday as people consider revolt. Afrol.com. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  10. Algeria to lift emergency powers'. Al-Jazeera (2011-02-03). წაკითხვის თარიღი: 2011-02-03.
  11. Krause, Flavia. “Obama Poised to Step Up Criticism of Mubarak If Crackdown Is Intensified“, Bloomberg, 27 January 2011. წაკითხვის თარიღი: 28 October 2011. 
  12. Ian Black. “Libyan revolution casualties lower than expected, says new government“, Guardian, 8 January 2013. წაკითხვის თარიღი: 2 October 2013. 
  13. Region – World – Ahram Online. English.ahram.org.eg. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 29 May 2013. წაკითხვის თარიღი: 30 May 2013.
  14. UN rights monitor condemns deadly Sudan crackdown. Daily News Egypt (4 October 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 October 2014.
  15. Surk, Barbara. “Police in Oman fire tear gas, rubber bullets at protesters seeking political reform; 1 killed“, Google News. წაკითხვის თარიღი: 27 February 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 3 March 2011. 
  16. Deaths in Oman protests. Al Jazeera (27 February 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2 December 2011. წაკითხვის თარიღი: 27 February 2011.
  17. Oman clashes: Two killed during protests in Gulf state“, BBC News, 8 February 2011. წაკითხვის თარიღი: 27 February 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 27 February 2011. 
  18. Bryan, Angie. “Yemeni tribal leader: for Saleh, Saudi involvement in Sa'ada comes not a moment too soon“, WikiLeaks, 2009-12-28. წაკითხვის თარიღი: 2011-01-31. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2011-01-31. 
  19. Yemenis in anti-president protest“, Irish Times, January 27, 2011. 
  20. BAKRI, NADA. “Thousands in Yemen Protest Against the Government“, The New York Times, 27 Jan 2011. 
  21. Yemen President Ali Abdullah Saleh 'to quit in 2013'. BBC News (2011-02-02). წაკითხვის თარიღი: 2011-02-02.
  22. Yemen says more than 2,000 killed in uprising. The Washington Post. (19 March 2012).
  23. Man dies after setting himself on fire in Saudi Arabia. BBC News (23 January 2011). წაკითხვის თარიღი: 23 January 2011.
  24. Flood sparks rare action. Montreal Gazette (29 January 2011). წაკითხვის თარიღი: 29 January 2011.
  25. Лента.ру: მუბარაქი გადადგა
  26. Egypt unrest: 846 killed in protests – official toll. BBC (19 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 28 November 2014.
  27. Djiboutians rally to oust president. Al Jazeera (18 February 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 December 2014.
  28. Check Casualties of the Bahraini uprising (2011–present) for comprehensive list
  29. 30 wounded in Kuwait protests on Friday. MSN. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 22 February 2011.