ტეხასი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ტეხასის დროშა
ტექსასის გერბი

ტეხასი (Texas, Tx) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი დაერქვა ინდიელთა ტომის მიხედვით. ჰიუსტონი სიდიდით პირველი ქალაქია ტეხასში და სიდიდით მეოთხე აშშ-ში. დალასის მეტროპოლიტი სიდიდით პირველია ტეხასში ხოლო მეოთხე აშშ-ში. ფართობის 10%ზე ნაკლები უდაბნოა. შტატის ეკონომიკური წარმატებები დაიწყო 20-ე საუკუნიდან, როდესაც ნავთობის რეზერვები იქნა აღმოჩენილი, რამაც გამოიწვია ეკონომიკური ბუმი შტატში. უამრავმა უნივერსიტეტის გახსნამ ტეხასი ჩამოაყალიბა როგორც მრავალმხრივი ეკონომიკისა და მაღალი ტექნოლოგიური ინდუსტრიის შტატი.

ტეხასის ერთიანი შიდა პროდუქტი შეადგენს 1,224 ტრილიონ დოლარს და მეორეა კალიფორნიის შემდეგ. ერთიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე კი 36,484 აშშ დოლარი. 2010 წლის მონაცემებით ტეხასში თავს იყრის ფორჩუნ 500-ის 57 კომპანია. ცნობილი კომპანიები ტეხასში: Halliburton, Texas Instrumentals, ExxonMobile.

ტეხასში მდებარე დალას-ფორტ ვორზის აეროპორტი საერთაშორისო გადაზიდვებით მეორეა აშშ-ში ხოლო მსოფლიოში კი მეოთხე.

ტეხასში თავს იყრის დაახლოებით 1000 პორტი რომელიც გადაჭიმულია 1600 კილომეტრზე ტეხასის სანაპიროებზე, პორტებს დასაქმებული ჰყავს დაახლოებით 1 მილიონი ტეხასელი.

ისტორია[რედაქტირება]

  • 1682 – ესპანელთა დასახლება.
  • 1821-1836მექსიკის ნაწილი.
  • 1836-1845 – დამოუკიდებელი რესპუბლიკა (ერთადერთი შტატია, რომელიც დამოუკიდებელი იყო).
  • 1836 – ომი მექსიკასთან.
  • 1845 – ანექსირებულ იქნა აშშ-ს მიერ.
  • 1861-1870 – კონფედერაციის წევრი.

ძირითადი მონაცემები[რედაქტირება]

უდუდესი ქალაქები[რედაქტირება]

ტეხასის უდიდესი ქალაქებია: ოსტინი (დედაქალაქი), 541 ათასი, ჰიუსტონი, (დედაქალაქი 1837-39 და 1842-45 წლებში, 1.744 ათასი, დალასი, 1.053 ათასი, სან-ანტონიო, 1.068 ათასი, ელ-პასო, 600 ათასი.

ენები[რედაქტირება]

10 უდიდესი ენა ტეხასში, ინგლისურის გარდა
ენა მოსაუბრე პროცენტულად
(2010-წლის მიხედვით)
ესპანური 29.21%
ვიეტნამური 0.75%
ჩინური 0.56%
გერმანული 0.33%
ტაგალური 0.29%
ფრანგული 0.25%
კორეული და ურდუ 0.24%
ჰინდი 0.23%
არაბული 0.21%
ნოგერო-კონგოლეზიური ენები 0.15%

ძირითადი რელიგიური კონფესიები[რედაქტირება]

ლაიკვუდ-ჩიორჩი ამერიკის უდიდესი ეკლესია
რელიგია[1]
რომაული კათოლიციზმი 28%
ბაპტიზმი 21%
არარელიგიური 11%
მეთოდიზმი 8%
ქრისტიანი-სხვა 7%
ლუთერანობა 3%
ორმოცდაათიანელობა 3%
პრესვიტერიანობა 2%
არა-კონფესიონალური 2%
მორმონები 2%
ეპისკოპალური ეკლესია 1%
მუსლიმანი 1%
იეჰოვას მოწმეები 1%
ღვთის კრება 1%
ღმერთის ეკლესია 1%
სხვა 2%

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Chipman, Donald E. (1992). Spanish Texas, 1519–1821. Austin, Texas: University of Texas Press. ISBN 0-292-77659-4. 
  • Davis, William C. (2006). Lone Star Rising. College Station, TX: Texas A&M University Press. ISBN 978-1-58544-532-5.  originally published 2004 by New York: Free Press
  • Edmondson, J.R. (2000). The Alamo Story-From History to Current Conflicts. Republic of Texas Press. ISBN 1-55622-678-0. 

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]