ლუიზიანა

ვიკიპედიიდან

ლუიზიანა (Louisiana, La), შტატი აშშ-ში, მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი ეწოდა საფრანგეთის მეფის ლუი XIV-ის მიხედვით.

• ისტორია.
  • 1519-1541 – ტერიტორია გამოიკვლიეს ესპანელებმა პინედამ, კაბესა დე ვაკამ და დე სოტომ.
  • 1682 – დაიკავა კავალიე დე ლა სალმა და სახელიც მან დაარქვა.
  • 1718 – ბიენვილმა დააფუძნა ახალი ორლეანი.
  • 1762- მისისიპის დასავლეთი გადაეცა ესპანეთს.
  • 1763 – პარიზის შეთანხმებით აღმოსავლეთი ნაწილი გადაეცა ინგლისს (ახალი ორლეანის გარდა).
  • 1803 – აშშ-მ იყიდა ლუიზიანის მთელი რეგიონი, რომელიც მოიცავდა 11 თანამედროვე შტატის ტერიტორიას: არკანზასი, კოლორადო, ლუიზიანა, მინესოტა, მისური, მონტანა, ჩრდილოეთი დაკოტა, სამხრეთი დაკოტა, ნებრასკა, ოკლაჰომა, ვაიომინგი.
  • 1812-დან აშშ-ს შტატია;
  • 1861-1868 – კონფედერაციის შემადგენლობაში.

• ფართობი – 113 ათასი.
• მოსახლეობა - 4,459 ათასი (თეთრი 67,3 %, აფროამერიკელი 30,8 %, ლათინურამერიკელი 2,2 %).
• ქალაქის მოსახლეობა - 68,7 %.
• ქალაქები – ბატონ რუჟი (დედაქალაქი), 216 ათასი, ნიუ-ორლეანი (შტატის დედაქალაქი 1722-63 და 1812-49 წლებში, 477 ათასი, შრივპორტი, 192 ათასი.
• ენები – ინგლისურთან ერთად შენარჩუნებულია ფრანგულიც. 1990 წლისათვის 1,1 მლნ ადამიანი თავს ფრანგული წარმოშობისად თვლიდა, მათგან 260 ათასი ლაპარაკობდა ფრანგულად.
• ცნობილი ადამიანები – ლუი არმსტრონგი, პ.ბორგო.
• ღირსშესანიშნაობანი - ფრანგული კვარტალი ნიუ-ორლეანში, ჯაზი, მისისიპის დელტა, ჟან ლაფიტის ეროვნული პარკი.

ხ • გ • რ აშშ-ის ადმინისტრაციული ერთეულები
შტატები	აიდაჰო · აიოვა · ალაბამა · ალასკა · არიზონა · არკანზასი · დასავლეთი ვირჯინია · დელავერი · ვაიომინგი · ვაშინგტონი · ვერმონტი · ვირჯინია · ილინოისი · ინდიანა · იუტა · კალიფორნია · კანზასი · კენტუკი · კოლორადო · კონექტიკუტი · ლუიზიანა · მასაჩუსეტსი · მენი · მერილენდი · მინესოტა · მისისიპი · მისური · მიჩიგანი · მონტანა · ნებრასკა · ნევადა · ნიუ-იორკი · ნიუ-მექსიკო · ნიუ-ჯერსი · ნიუ-ჰემპშირი · ოკლაჰომა · ორეგონი · ოჰაიო · პენსილვანია · როდ-აილენდი · სამხრეთი დაკოტა · სამხრეთი კაროლინა · ტენესი · ტეხასი · ვისკონსინი · ფლორიდა · ჩრდილოეთი დაკოტა · ჩრდილოეთი კაროლინა · ჯორჯია · ჰავაი
ფედერალური ოლქი	კოლუმბიის ოლქი
კუნძულოვანი რეგიონები	ამერიკის ვირჯინიის კუნძულები · ამერიკის სამოა · გუამი · პუერტო-რიკო · ჩრდილოეთ მარიანის კუნძულები
მიმდებარე კუნძულები	ბეიკერი · რიფი კინგმენი · მიდუეი · ნავასა · პალმირა · უეიკი · ჯერვისი · ჯონსტონი · ჰოულენდი