ლუიზიანა
ვიკიპედიიდან, თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედიიდან
| ლუიზიანის შტატი | |||||||||||
|
|||||||||||
| ოფიციალური ენა | დე-იურე: არა დე-ფაქტო: ინგლისური და ფრანგული |
||||||||||
| დედაქალაქი | ბატონ-რუჟი | ||||||||||
| უდიდესი ქალაქი | ახალი ორლეანი | ||||||||||
| უდიდესი აგლომერაცია | ახალი ორლეანის აგლომერაცია | ||||||||||
| ფართობი | 31-ე აშშ-ში | ||||||||||
| • საერთო | 135,382 კმ² | ||||||||||
| • სიგანე | 610 კმ | ||||||||||
| • სიგრძე | 210 კმ | ||||||||||
| • წყალი % | 15 | ||||||||||
| • განედი | 28°56′ ჩ to 33°01′ ჩ | ||||||||||
| • გრძედი | 88°49′ დ to 94°03′ დ | ||||||||||
| მოსახლეობა | 25-ე აშშ-ში | ||||||||||
| • მოსახლეობა სულ | 4,410,796 (2008 წ) | ||||||||||
| • სიმჭიდროვე | 39.61 კაცი/კმ² 24-ე | ||||||||||
| სიმაღლე | |||||||||||
| • უმაღლესი წერტილი | მთა დრისკილი 163 მეტრი |
||||||||||
| • საშუალო | 30 მეტრი | ||||||||||
| • უდაბლესი წერტილი | ახალი ორლეანი -1.6 მეტრი |
||||||||||
| შტატად გახდომის თარიღი | 30 აპრილი, 1812 მე-18 | ||||||||||
| გუბერნატორი | ბობი ჯინდალი (რ) | ||||||||||
| ლეიტენანტ-გუბერნატორი | სკოტ ანჯელი (დ) | ||||||||||
| საკანონმდებლო ხელისუფლება | {{{საკანონმდებლო ხელისუფლება}}} | ||||||||||
| • ზედა პალატა | {{{ზედა პალატა}}} | ||||||||||
| • ქვედა პალატა | {{{ქვედა პალატა}}} | ||||||||||
| აშშ-ს სენატორები | მერი ლანდრიუ (დ) დეივიდ ვიტერი (რ) |
||||||||||
| კონგრესის დელეგატები | [[აშშ-ის კონგრესის დელეგატები {{{დელეგატების შტატი}}}|დელეგატები]] | ||||||||||
| დროის სარტყელი | ცენტრალური: UTC -6/-5 | ||||||||||
| აბრევიტურა | LA | ||||||||||
| ვებ-გვერდი | louisiana.gov | ||||||||||
ლუიზიანა (Louisiana, La), შტატი აშშ-ის სამხრეთ ნაწილში, მექსიკისპირა დაბლობზე. სახელი ეწოდა საფრანგეთის მეფის ლუი XIV-ის მიხედვით.
[რედაქტირება] ისტორია
-
- 1519-1541 – ტერიტორია გამოიკვლიეს ესპანელებმა პინედამ, კაბესა დე ვაკამ და დე სოტომ.
- 1682 – დაიკავა კავალიე დე ლა სალმა და სახელიც მან დაარქვა.
- 1718 – ბიენვილმა დააფუძნა ახალი ორლეანი.
- 1762- მისისიპის დასავლეთი გადაეცა ესპანეთს.
- 1763 – პარიზის შეთანხმებით აღმოსავლეთი ნაწილი გადაეცა ინგლისს (ახალი ორლეანის გარდა).
- 1803 – აშშ-მ იყიდა ლუიზიანის მთელი რეგიონი, რომელიც მოიცავდა 11 თანამედროვე შტატის ტერიტორიას: არკანზასი, კოლორადო, ლუიზიანა, მინესოტა, მისური, მონტანა, ჩრდილოეთი დაკოტა, სამხრეთი დაკოტა, ნებრასკა, ოკლაჰომა, ვაიომინგი.
- 1812-დან აშშ-ს შტატია;
- 1861-1868 – კონფედერაციის შემადგენლობაში.
- ფართობი – 113 ათასი.
- მოსახლეობა - 4,459 ათასი (თეთრი 67,3 %, აფროამერიკელი 30,8 %, ლათინურამერიკელი 2,2 %).
- ქალაქის მოსახლეობა - 68,7 %.
- ქალაქები – ბატონ რუჟი (დედაქალაქი), 216 ათასი, ნიუ-ორლეანი (შტატის დედაქალაქი 1722-63 და 1812-49 წლებში, 477 ათასი, შრივპორტი, 192 ათასი.
- ენები – ინგლისურთან ერთად შენარჩუნებულია ფრანგულიც. 1990 წლისათვის 1,1 მლნ ადამიანი თავს ფრანგული წარმოშობისად თვლიდა, მათგან 260 ათასი ლაპარაკობდა ფრანგულად.
- ცნობილი ადამიანები – ლუი არმსტრონგი, პ.ბორგო.
- ღირსშესანიშნაობანი - ფრანგული კვარტალი ნიუ-ორლეანში, ჯაზი, მისისიპის დელტა, ჟან ლაფიტის ეროვნული პარკი.
|
||||||||||||||