მირვან II

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან მირიან II)
Jump to navigation Jump to search
მირიან II
იბერიის მეფე
მმართ. წლები: ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20[1]
ძვ. წ. 33ძვ. წ. 23[2][3]
ძვ. წ. 74ძვ. წ. 58[4]
ძვ. წ. 32ძვ. წ. 22[5][6]
~3627 წლებს შორის[7]
ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20[8]
წინამორბედი: ბარტომ I
მემკვიდრე: არშაკ II
დინასტია: ნებროთიანი
მამა: ფარნაჯომი

მირეან II[9][10]/ მირვან II[11][12][13][14][15][16][17][18] (ლათ. Meribanes II) — იბერიის მერვე[19][20][21] მეფე, ხოლო მოქცევაჲ ქართლისაჲს მიხედვით იბერიის მეცხრე მეფე ძვ. წ. I საუკუნეში.

მეფობის წლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თეიმურაზ ბატონიშვილი
ვიკიციტატა
„მირვან მეორემან მეფობა მიიღო წელთა დასაბამითგან სოფლისათ ბერძნულითა რიცხვითა 5434. ქართულსა ქრონიკონსა მეათერთმეტისა მოქცევისასა 210-სა, ქრისტეს შობადმდე 74 უწინარეს... ...იმეფა მირვან წელნი 16 და გარდაიცვალა.“
ვახუშტი ბატონიშვილი
ვიკიციტატა
„მეფე მირვან II (33-23 ქრ. წინ)... ...ხოლო ამან მირვან იმეფა კეთილად ჟამ რაოდენმე შემდგომად მოკვდა დასაბამიდგან 3927, ქართულსა 262.“

მეცნიერთა მოსაზრებანი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სერგი გორგაძე
კირილ თუმანოვი
ვიკიციტატა
„Meribanes/Mirvan II (30-20). L 31-33; RL I 49 (Mircan). — Son of P'arnajom, aged 1 at his father’s death (L 30), lie married the widow of Pharnabazus II/Bartom and reigned, traditionally, for 10 years.[23].“

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მითრიდატე VI-ს სამეფო

"ქართლის ცხოვრების" ცნობით, მირიან II აღიზარდა სპარსეთში, სადაც გახიზნეს მამამისის მოკვლის შემდეგ (ერთი წლისა). შემდეგ მირიანი სპარსელთა ლაშქრით ქართლს შემოესია, დაამარცხა ქართლის მეფე ბარტომი, დაეუფლა ტახტს, სამშვილდეში შეხიზნული ბარტომის ცოლი თავად დაისვა გვერდით რომლისაგანაც შეეძინა არშაკი. ბარტომთან შეტაკების დროს მირიანმა მოკლა ბარტომიც და მისი სიძეც ქართამიც, რომლის ორსული ცოლი სომხითში გადაიხვეწა.

თეიმურაზ ბატონიშვილის ცნობით მირიან II-ის დროს პონტოს მეფე მითრიდატე VI ევპატორმა ივერიას წაართვა სრულიად კოლხეთი.

ისტორიული წყაროები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოქცევაჲ ქართლისაჲ[24]
ვიკიციტატა
„და მეფობდა მირეან. და მან აღაშენა მცხეთაჲ ქალქი.“
მეფეთა ცხოვრება[25]
ვიკიციტატა
„ესე ქართამ, ძედ შვილებული ბარტომ მეფისაჲ, მასვე წყობასა შინა მოიკლა ბარტომის თანა, ხოლო ცოლი მისი, ასული ბარტომისი, უძლები დარჩა, ივლტოდა და წარვიდა სომხითს, და მუნ შვა ყრმაჲ, და უწოდა სახელად ადერკი, და იზარდებოდა იგი მუნ.

ხოლო ვითარ მოკლა მირვანმან ბარტომ და შემოვიდა ქართლად, დაიპყრა ყოველი ქართლი, და, რომელნი დაშთომილ იყვნეს ერისთავნი ქართლისანი ციხეთა და სიმაგრეთა შინა, მისცა მათ ფიცი და აღთქუმაჲ, და გამოიყვანნა ყოველნი, და მძლავრებით გამოიყვანა ცოლი ბარტომისი სამშჳლდით, და შეირთო ცოლად, რომელი შვილი იყო არშაკუნიანთაჲვე, და დაჯდა მცხეთას.

და ნებიერად მეფობდა მცირედ ჟამ და მოკუდა. და დაჯდა მის წილ ძე მისი არშაკ, დედით არშაკუნიანი და მამით ნებროთიანი და ფარნავაზიანი..“
ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)[26]
ვიკიციტატა
„მიინდო ყოველნი ივერიელნი ფიცითა, გამოიყვანა ცოლი ბარტომ პირველისა, სამშვილდის ციხით და შეირთო იგი ცოლად, ხოლო ქართამ წარიყვანა რა ცოლი თჳსი ასული ბარტომისი სომხითად, შეიწყნარეს იგი მუნ და შვა მისმან ძეჲ უწოდა სახელი მამისა თჳსისა ბარტომ. ხოლო უწინარესს ამისა არა მრავლისა ჟამისა გამოჩენილ იყო მიტრიტად ეკპატორი, მეფე პონტოჲსა და დაიპყრა მან მცირე აზიაჲ და მოსწყვიტნა პონტოჲსა და აზიისა რომელთამე ადგილთა შინა მოსახლენი მხედრობათაგან რომალთასა ვიდრე ორმეოცი-ათასადმდე, შეიპყრა მხედართ მძღვანი მათი აკვილა და შთაასხა პირსა გამდნარი ოქრო და რქვა მას. ნუ აწცა არა განსძღე. ხოლო მიტრიდატმან დაიმორჩილნა ივერიისა რაოდენნიმე კერძონი და კოლხიდა სრულიად, დაუტევა კოლხიდას განმგედ ძეჲ თჳსი მახარე და კერძოთა ივერიისათა და ოდეს იძლია მიტრიდატ რომაელთა კონსულისა სილასგან, მაშინ განსდგეს მისგან სრულიად ივერილნი — ამერ-იმერნი, ხოლო მეფე მირვან მეორე სრულიად ივერიელთა იყო ზემოსა ივერიასა შინა სიმაგრეთა შინა მხედრობითა თჳსითა; მაშინ მოვიდა მიტრიდატ კოლხიდად მხედრობითა თჳსითა, შეიპყრა ძეჲ თჳსი მახარე, რომელიცა ბრალეულ ჰყო შფოთისა ამისთჳს და მოკლა იგი, და დასაჯნა ყოველნივე მეშფოთარნი და დაიმორჩილნა განდგომილნი, ვიდრე მოსლვამდე პომპეჲ დიდისა რომაელთა მხედართ-მძღვანისა. ხოლო მეფე მირვან იყო კეთილის-მოქმედი ყოველთა ერთა ზედა ივერიისათა და კეთილ-გონიერებისათჳს მისისა მორჩილებდენ მის უფროის მიტრიდატისა და ფრიად უყვარდათ იგი; იმეფა მირვან წელნი 16 და გარდაიცვალა.“
საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)[27]
ვიკიციტატა
„მაშინ მოვიდა მირვან და დაიპყრა საქართველო, მოინდო ყოველნი ქართველნი ფიცითა და მეფე იქმნა; კვალად გამოიყვანა ცოლი ბარტომისა სამშვილდისაგან და შეირთო ცოლად. (არამედ ცოლი ქართამისა წარიყვანეს უძლები მიდგომილი სომხითს და მუნ შვა ძე ადერკი). ხოლო ამან მირვან იმეფა კეთილად ჟამ რაოდენმე შემდგომად მოკვდა დასაბამიდგან 3927, ქართულსა 262.“
წინამორბედი:
ბარტომ I
ქართლის მეფე
ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20 [28]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ბარტომ I
საქართველოს მეფე
ძვ. წ. 33ძვ. წ. 23 [29][30]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ბარტომ I
ივერიის მეფე
ძვ. წ. 74ძვ. წ. 58 [31]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ფარნავაზ II
არმაზ-მცხეთის მეფე
ძვ. წ. 32ძვ. წ. 22 [32][33]
შემდეგი:
არიკ
წინამორბედი:
ბარაცმან [ბარაცმან-ავაზ | | ფარსმან-ავაზ] = ფარნავაზ II
ბარტომ I
იბერიის მეფე
ძვ. წ. 36ძვ. წ. 27 წლებს შორის [34]
ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20 [35]
შემდეგი:
არსუკ (არსოკ) II
არშაკ II

გენეალოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
აზო
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მამა
Prince crown.svg
მცხეთის
მამასახლისის
სამარას ძმა
 
დედა
Achaemenid Falcon.svg
დარიოს III-ის
ქალიშვილი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ეგრისის
ერისთავი
ქუჯი
 
უმცროსი
და
დეიდა
 
დედაHeraldic Royal Crown (Common).svg
ფარნავაზ I
 
უფროსი
და
 
სარმატიის
მთავარი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
წულიბარდაველის
ქალი
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
საურმაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არტაშეს IHeraldic Royal Crown (Common).svg
მირიან I
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ I
 
ასულიHeraldic Royal Crown (Common).svg
ფარნაჯომი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არტაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ქართამი
 
ასული
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირიან II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ბარტომიHeraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ II
 
 
 
 
 
ავგაროზ
მეფის

ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ადერკი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ III
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ქართამ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მითრიდატე
ივერი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
კაოსი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
რადამისტიHeraldic Royal Crown (Common).svg
აზორკ
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არმაზელ
 
 
 
 
სპარსეთის
მეფე
ფიროზი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ამაზასპ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
დეროკი
სომხეთის
მეფე
არტავაზდი
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მითრიდატე I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან II
 
ასული
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ღადამი
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ადამ I
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან III
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ამაზასპ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირიანი
27-ე მეფე
 
ნანა
დედოფალი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
სალომე
 
რევი
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბაქარი
28-ე მეფე
 
ასული
 
ფეროზი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
ბაკური
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
თრდატი
31-ე მეფე
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატი
29-ე მეფე
 
 
 
 
ძე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ფარსმანი
 
ბაკური
 
ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ვარაზ-ბაქარი
30-ე მეფე
 
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
თრდატი
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატი
33-ე მეფე
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმანი
32-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არჩილი
34-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატ
35-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ვახტანგი
36-ე მეფე

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  2. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  3. საქართველოს ძველი ისტორია
  4. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  5. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  6. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  7. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  8. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“
  9. მოქცევაჲ ქართლისაჲ (შატბერდის კრებულის 1979 წლის გამოცემიდან)
  10. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  11. ლეონტი მროველი „ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“
  12. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  13. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  14. საქართველოს ძველი ისტორია
  15. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  16. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  17. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  18. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“
  19. ხოლო ვითარ მოკლა მირვანმან ბარტომ და შემოვიდა ქართლად. (ლ. მროველი „ქართლის ცხოვრება“).
  20. მერვე მეფე მირვან მეორე ძე ფარნაჯამ პირველისა. (თ. ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგისა, რომელ არს სრულიად საქართველოისა“).
  21. მაშინ მოვიდა მირვან და დაიპყრა საქართველო. (ვ. ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“).
  22. ს. გორგაძე, „მეფე ადერკი და, ეგრეთ წოდებული ორ-მეფობა ძველ ივერიაში“, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, ძველი საქართველო I, ე. თაყაიშვილის რედაქტორობით, 1909, ნაწ. II გვ. 45
  23. Cyril Tumanoff, «Chronology of the early kings of Iberia», Traditio, Vol. 25, page 11, (1969)
  24. მოქცევაჲ ქართლისაჲ
  25. მეფეთა ცხოვრება
  26. ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგისა, რომელ არს სრულიად საქართველოისა
  27. ვახუშტი ბატონიშვილი საქართველოს ისტორია გამოცემული დ. ბაქრაძის მიერ, თბ., 1885 წ.
  28. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  29. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  30. საქართველოს ძველი ისტორია
  31. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  32. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  33. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  34. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  35. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“