ფარსმან IV

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ფარსმან IV[1] (ლათ. Pharasmanes) — კირილ თუმანოვის მიხედვით, იბერიის მეფე 406–409 წლებში ხოსროვიანთა დინასტიიდან, ვახუშტი ბატონიშვილის „საქართველოს ისტორიის“ მიხედვით კი — 405–408 წლებში.[2]

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

შუა საუკუნეების ქართული ქრონიკების მიხედვით, იგი იყო მეფე ვარაზ-ბაკურ II-ის და თრდატის ქალიშვილის ძე. ღვთისმოსავი მონარქი და გამორჩეული მეომარი აჯანყდა სპარსული ჰეგემონიის წინააღმდეგ და უარი თქვა მიეცა ხარკი პატივცემული შაჰისთვის. მას ასევე მიაწერენ ბოლნისის მშენებლობას. [3]

პეტრე იბერის ცხოვრებაში მოთხრობილია, რომ ფარსმან IV იყო ახლო ნათესავი წმინდანის, მამის ბებიის ძმა. ჯერ კიდევ ჭაბუკ ასაკში ჩაყვანილი კონსტანტინოპოლს, ფარსმანმა მოკლე ხანში მიაღწია უმაღლეს მდგომარეობას ბიზანტიის იმპერატორის არკადიუსის კარზე, მიიღო რა - magister militum-ის თანამდებობა. თუმცა, დედოფალ იელია ევდოქსიასთან საყვარლობაში ბრალდებული, იძულებული გახდა გაქცეულიყო უკან იბერიაში. აქ, თეთრი ჰუნების დახმარებით, თრდატის სიკვდილის შემდეგ 406 წელს, დაიკავა სამეფო ტახტი, შემდგომში, მისი დევნილობის გამო შურისძიებით ანთებული, თანამებრძოლებს არაერთხელ მოუწოდებდა თავის მოკავშირეებთან ერთად ბიზანტიის იმპერიის სასაზღვრო მიწების შეტევაზე.

ქრონიკები აღწერენ მეფე ფარსმან IV-ს, როგორც ბრწყინვალე და უშიშარ მონარქს, რომლის დროს იბერია იყო მოწყობილი ქვეყანა, არ ეპუებოდა გარეშე მტრებს. თვლიდა რა, თავის ძალაუფლებას საკმარისად ძლიერს, ახალმა მეფემ უარი განუცხადა სასანიდურ სპარსეთს ხარკის გადახდაზე, დაწესებული ჯერ კიდევ მისი მამის, ვარაზ-ბაკურ II-ის მმართველობისას. ფარსმანი აწარმოებდა ასევე აქტიურ სამშენებლო საქმიანობას: მან აღადგინა ყველა ქრისტიანული ეკლესია იბერიაში და ბრძანა ახალი ეკლესიის აგება ბოლნისში.

სამწლიანი მმართველობის შემდეგ მეფე ფარსმან IV გარდაიცვალა და იბერიის ახალი მონარქი მისი ძმა მირდატ IV გახდა.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. კთ. მეფე ფარსმან. გ წელი მეფა
  2. ვახუშტი ბატონიშვილის "საქართველოს ისტორია"
  3. Rapp, Stephen H. (2003), Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts, p. 316. Peeters Bvba
წინამორბედი

თრდატი
იბერიის მეფე

406-409
მემკვიდრე

მირდატ IV