ღადანა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Confusion.svg არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: ღადამი.

ღადანაპართიელი პრინცესა. ქართლის (იბერიის) მეფის ფარსმან II ქველის მეუღლე. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იყო ერთი წლის შვილის ფარსმან III რეგენტი და ქვეყანას განაგებდა მის სრულწლოვანებამდე დაახლოებით ახ. წ. II საუკუნის მიწურულსა და III საუკუნის დასაწყისში.

საისტორი წყაროები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მეფეთა ცხოვრება
ვიკიციტატა
„და იმეფა რაჲ სამ წელ, და მოკუდა, და დარჩა ძე მისი ერთისა წლისა ყრმაჲ და ვიდრე აღიზარდებოდა ყრმაჲ იგი, მეფობდა დედაჲ ადამისი, ცოლი ფარსმან ქველისაჲ სახელით ღადანა. და ვითარ აღიზარდა ძისწული ფარსმან ქველისაჲ, მეფე იქმნა ამაზასპ.[1]
ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)
ვიკიციტატა
„ხოლო მწუხარება დედოფლისა ღადანისა მოუგონებელ არს გამოთქმად, ფარნავაზ სპასპეტი მეორისაცა აღზრდილისა ამა ხვედრსა ზედა ყოვლითურთ უნუგეშინის-მცემლობს; მაგრამ სხვანი ჩინებულნი და ერთგულნი კარისანი მრავლისა ღონის-ძიებითა ცდილობენ აღმსუბუქებასა მწუხარებისა მისისასა და ნუგეშად აჩვენებენ მას ყრმასა მცირესა ძესა ადამისასა — ფარსმანს და ეტყვიან, რომელ მესამისაცა მის თანა აცძ აღზრდაჲ სასარგებლოდ საყვარელისა მამულისა.

ძე ადამისი ვინაჲთგან იყო ჯერეთ ჩჩვილ-წლოვანი შეკრბეს მთავარნი და წარჩინებულნი სრულიად ივერიისანი და აიძულეს დედოფალსა, რათა აღზრდადმდე ყრმისა მის იპყრას მან სრულიად მპყრობელობაჲ მეფობითი, რომელსა ზედაცა ყოველი ერი დარწმუნებულ არს, რომელ ექმნების მათ კეთილ წესიერებითა სრულითა მმართებელ. მიიღო დედოფალმან თვით მმართებელობა მეფობითი და ზრდიდა შვილის-შვილსა თვისსა დიდისა გულს-მოდგინებითა, ვითარცა არს წესი მეფეთა ეგრეთ ყოვლიტა კეთილ-ზნეობითა.

იქმნა ღადანაჲ მეფედ წელსა ქრისტესით 151 და იმეფა ფრიადსა კეთილ-გონიერებითა და განაგებდა სრულიად ივერიასა, წარმატებითა და მშვიდობით იქცეოდა ყოველთა მეზობელთა მიმართ თვისთა, უსმენდნენ ყოველნი სკიპტრასა თვისსა ქვეშე მყოფნი და ანიჭებდა უხვად ყოველთა ღირსთა ჯილდოჲსათა, შემნდობელ იყო ბრალეულთა და გამომზრდელ ქვრივთა და ობოლთა, უყვარდა ზომისაგან უმეტეს შვილის შვილი თვისი, და აღზარდა იგი სიბრძნითა და სწავლულებითა, და ყოვლითა სამხედოჲთა და სამოქალაქოჲთა წესითა; ხოლო ჟამსა მეფობისასა მისისა იყო ყოვლით კერძო მშვიდობა და წარმატება ივერიის სახელმწიფოსა შინა.

ოდეს აღიზარდა ფარსმან მესამეჲ შემოკრიბნა ბებიამან მისმან, მპყრობელმან ყოვლისა ივერიისამან, დედოფალმან ღადდან ყოველნი მთავარნი, დიდებულნი და ჩინებულნი ზემოჲსა და ქვემოჲსა ივერიისანი და ჰყო მეფედ და მპყრობელ ყოვლისა ივერიისა ძის ძეჲ თვისი ფარსმან და დაადგა ხელითა თვისითა გვირგვინი სამეუფო თავსა მისსა.[2]
საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)
ვიკიციტატა
„მაშინ დაიპყრა ყოველი ივერია ორთავე მეფეთა ძემან ფარსმან ქველისამან და მეფობდა კეთილად სამ წელ და მოკვდა და დაუტევა ძე წლისა ერთისა სახელად ფარსმან, და აღზრდამდე მისა მეფობდა ცოლი ფარსმან ქველისა სახელით ღადან. ხოლო შემდგომად ჰასაკისა დაჯდა მეფედ ფარსმან ძე ადამისა ქორონიკონსა 430, მეათერთმეტისა მოქცევისასა, ქრისტეს აქეთ 146.[3]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • გ. სანიკიძე, ლ. სანიკიძე, უბის ისტორია, თბ. 1992 წ. გვ. 8

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]