დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული პარტია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული პარტია
დაფუძნდა 1918
იდეოლოგია მემარჯვენე
შტაბ-ბინა თბილისი, საქართველო

დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული პარტიასაქართველოში მოქმედი პოლიტიკური გაერთიანება 1918-1921 წლებში.

დაარსდა 1918 სექტემბერში ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიას (ედპ) ჩამოშორებული ჯგუფის (გიორგი მაჩაბელი, დავით ვაჩნაძე, რევაზ გაბაშვილი, გრიგოლ ვეშაპელი, ვასილ წერეთელი, შალვა ქარუმიძე, ი. ელიაშვილი, დიმიტრი ჯავახიშვილი) ძალისხმევით. ორგანიზაციის ხელმძღვანელად გ. ვეშაპელი აირჩიეს, მასვე მიანდეს ახალდაარსებული გაზეთ „კლდის“ გაძღოლაც. გ. ვეშაპელი იყო რედაქტორი პარტიის ყველა პერიოდული გამოცემისა — „სალი კლდე“, „პიტალო კლდე“, „ნაციონალისტი“, „მიწა“, რომლებიც ერთმანეთის მონაცვლეობით 1918–1921 წლებში გამოდიოდა.

ეროვნულ-დემოკრატთაგან გამოყოფის მიზეზი გახდა საქართველოს ეროვნულ საბჭოში ედპ-ის საპარლამენტო ფრაქციის რეორგანიზაცია. მსოფლმხედველობრივად როგორც ედპ, ისე მისგან გამოყოფილი ნაციონალ-დემოკრატები ერთსა და იმავე საფუძველზე იდგნენ, სხვაობა უმთავრესად ტაქტიკურ საკითხებში შეიმჩნეოდა. დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატები იცავდნენ ქართველ მიწათმოქმედთა — სოფლის მეურნეთა და მიწის მესაკუთრეთა — ინტერესებს. პარტიის პირველადი ორგანიზაციები საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში მოქმედებდა. საქართველოს დამფუძნებელი კრების 1919 წლის არჩევნებში პარტიამ ცალკე მიიღო მონაწილეობა ეროვნული პარტიის სახელწოდებით (არჩევნებში მე-8 ნომრად იღებდა მონაწილეობას), მაგრამ სადეპუტატო მანდატის მოპოვება ვერ შეძლო. დამატებითი არჩევნების შედეგად უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს წევრები გახდნენ გ. ვეშაპელი და შ. ქარუმიძე.

1920 წლის ოქტომბერში მოიწვიეს პარტიის პირველი კონფერენცია, მიიღეს პროგრამა და აირჩიეს მთავარი კომიტეტი (გ. ვეშაპელი, შ. ქარუმიძე, მიხეილ იშხნელი, გიორგი წინამძღვრიშვილი, ნ. მაღალაშვილი, სარგის კაკაბაძე და სხვ.). თბილისის ორგანიზაციას სათავეში ედგა პოეტი გიორგი ლეონიძე, ქუთაისისას — მწერალი ნიკო ლორთქიფანიძე. კონფერენციის შემდეგ პარტიას სახელი შეუცვალეს და მიწის მესაკუთრეთა ეროვნული პარტია უწოდეს.

1921 წლის იანვარში მიწის მესაკუთრეთა ეროვნული პარტია რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა, ედპ-სა და უპარტიოთა კავშირთან ერთად საქართველოს დემოკრატიულ პარტიაში გაერთიანდა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ჯანელიძე ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
  • პირველი საყოველთაო დემოკრატიული არჩევნები დამოუკიდებელ საქართველოში. თბილისი, 2017, გვ. 54.