ჰონგ-კონგის ეკონომიკა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია

ჰონგ-კონგის ეკონომიკა მაღალგანვითარებული საბაზრო ეკონომიკაა. ხასიათდება დაბალი გადასახადებით, თითქმის უფასო საპორტო ვაჭრობითა და კარგად განვითარებული საერთაშორისო ფინანსური ბაზრით.[1][2] ვალუტა ჰონგ-კონგური დოლარია, რომელსაც ლეგალურად სამი საერთაშორისო კომერციული ბანკი ბეჭდავს[3] და ამერიკულ დოლართანაა მიბმული.[4][5] პროცენტული მაჩვენებლები ჰონგ-კონგის ბანკების მიერ ინდივიდუალურად განისაზღვრება.[6] ოფიციალურად ცენტრალური საბაკო სისტემა არ არის აღიარებული, თუმცა ჰონგ-კონგის მონეტარული სააგენტო ფინანსების რეგულირების სააგენტოს სახით ფუნქციონირებს.[7][8]

ჰონგ-კონგის ეკონომიკა პოზიტიური ჩაურევლობის პრინციპით იმართება და დიდადაა დამოკიდებული საერთაშორისო ვაჭრობასა და ფინანსებზე. სწორედ ამიტომ, ჰონგ-კონგი კომპანიის დასაარსებლად ყველაზე შესაბამის ადგილად მიიჩნევა. კვლევის თანახმად, 2014 წელს ჰონგ-კონგში 998 რეგისტრირებული სტარტაპი იყო, ხოლო 2018 წელს ეს რიცხვი 2 800-მდე გაიზარდა. მათგან 22% ელექტრონული კომერციის, 12% ― ფინანსური ტექნოლოგიების, 12% ― პროგრამული უზრუნველყოფის, 11% ― სარეკლამო მიმართულების იყო.[9] 2019 წლის მსოფლიოს ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი 8.91 ქულით მსოფლიოში პირველ ადგილს იკავებს.[10]

1961 წლიდან 1997 წლამდე ჰონგ-კონგის მთლიანი შიდა პროდუქტი 180-ჯერ გაიზარდა. ასევე, იმავე პერიოდისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 87-ჯერ გაიზარდა.[11] ჰონგ-კონგის ეკონომიკა ოდნავ უფრო დიდია ვიდრე ირლანდიისა და ისრაელის ეკონომიკა.[12][13][14] 2011 წელს ჰონგ-კონგის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით მსოფლიოში მე-6 იყო. 2009 წელს გლობალური ფინანსური კრიზისის გამო ჰონგ-კონგის რეალური ეკონომიკური ზრდა 2.8%-ით შემცირდა.[15]

XX საუკუნის ბოლოს ჰონგ-კონგი მსოფლიოში სიდიდით მე-7 პორტი იყო, ხოლო კონტეინერების ტრანსპორტირებით მხოლოდ როტერდამსა და ნიუ-იორკს ჩამორჩებოდა. ჰონგ-კონგი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის სრული წევრია.[16] ჰონგ-კონგის საფონდო ბირჟა მეექვსეა მსოფლიოში და მისი საბაზრო კაპიტალიზაცია დაახლოებით 3.732 ტრილიონ $-ს უდრის.[17]

ეკონომიკური თავისუფლება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2019 წლის The Heritage Foundation-ის ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი მსოფლიოში მეორე ეკონომიკაა სინგაპურის შემდეგ. ინდექსი ბიზნესზე, ვაჭრობაზე, ინვესტიციებზე, ფინანსებზე, საკუთრების უფლებებსა და შრომაზე შეზღუდვებსა და კორუფციას, მთავრობის ზომასა და მონეტარული კონტროლს 183 ქვეყანაში ზომავს. ჰონგ-კონგი ერთადერთი ეკონომიკაა, რომელმაც 100 ქულიანი შკალიდან 90 ქულაზე მეტი მიიღო 2014 და 2018 წლებში.[18] 2021 წელს ფონდმა ჰონგ-კონგი, როგორც ჩინეთისგან დამოუკიდებელი ერთეული, მსოფლიოს ყველაზე თავისუფალი ეკონომიკების სიიდან ამოიღო, ჩინეთის მთავრობის მხრიდან ჰონგ-კონგის სამთავრობო სისტემასა და დემოკრატიულ პროცესებში გაზრდილი ჩარევების გამო. ამის გამო ჰონგ-კონგმა და მაკაომ თავიანთი პოზიციები დაკარგეს.

ეკონომიკური მონაცემები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ეკონომიკა ღამით კარგად ფუნქციონირებს, ფა-იუენის ქუჩა, ჰონგ-კონგი
ჰონგ-კონგის ექსპორტი, 2014

ქვემოთ მოცემულია ჰონგ-კონგის მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორები 1980-2020 წლებისთვის. 5%-ზე დაბალი ინფლაცია მწვანედაა ნაჩვენები.[19]

წელი მშპ

(მლრდ აშშ$ მუპ)

მშპ ერთ სულ მოსახლეზე

(აშშ $ მუპ)

მშპ

(მლრდ აშშ$ ნომინალური)

მშპ ერთ სულ მოსახლეზე

(აშშ $ ნომინალური)

მშპ-ის ზრდა

(რეალური)

ინფლაცია

(პროცენტებში)

უმუშევრობა

(პროცენტებში)

მთავრობის ვალი

(მშპ-ის %-ში)

1980 36.08 7130 28.8 5700 Increase2.svg7.9% negative increase35.1% 11.5% n/a
1981 Increase2.svg43.13 Increase2.svg8330 Increase2.svg34.1 Increase2.svg6000 Increase2.svg6.2% negative increase19.7% positive decrease10.3% n/a
1982 Increase2.svg47.11 Increase2.svg8960 Decrease2.svg25.5 Increase2.svg6140 Decrease2.svg-13.6% negative increase9.9% negative increase19.8% n/a
1983 Increase2.svg51.9 Increase2.svg9700 Decrease2.svg20.7 Decrease2.svg5590 Decrease2.svg-2.8% negative increase27.3% negative increase21.0% n/a
1984 Increase2.svg59.15 Increase2.svg10890 Decrease2.svg20.1 Increase2.svg6170 Increase2.svg5.9% negative increase19.9% positive decrease17.5% n/a
1985 Increase2.svg61.46 Increase2.svg11170 Decrease2.svg17.2 Decrease2.svg6490 Increase2.svg2.0% negative increase30.7% positive decrease15.0% n/a
1986 Increase2.svg69.66 Increase2.svg12520 Increase2.svg18.5 Increase2.svg1,504.4 Increase2.svg5.6% negative increase19.5% positive decrease12.3% n/a
1987 Increase2.svg80.94 Increase2.svg14420 Increase2.svg21.9 Increase2.svg1,743.9 Increase2.svg6.6% negative increase19.9% positive decrease11.0% n/a
1988 Increase2.svg90.93 Increase2.svg16030 Increase2.svg25.8 Increase2.svg2,021.0 Increase2.svg7.3% negative increase14.7% positive decrease9.9% n/a
1989 Increase2.svg96.65 Increase2.svg16880 Increase2.svg29.7 Increase2.svg2,289.4 Increase2.svg10.6% negative increase17.0% positive decrease8.0% n/a
1990 Increase2.svg104.11 Increase2.svg18100 Increase2.svg33.0 Increase2.svg2,503.9 Increase2.svg3.7% negative increase26.0% positive decrease7.8% n/a
1991 Increase2.svg113.77 Increase2.svg19560 Increase2.svg38.0 Increase2.svg2,829.7 Increase2.svg7.7% negative increase21.8% negative increase8.2% 37.4%
1992 Increase2.svg123.61 Increase2.svg21000 Increase2.svg46.3 Increase2.svg3,368.3 Increase2.svg11.1% negative increase15.5% positive decrease6.7% positive decrease30.7%
1993 Increase2.svg134.39 Increase2.svg22410 Increase2.svg49.5 Increase2.svg3,547.0 Increase2.svg6.7% negative increase12.7% positive decrease6.5% positive decrease28.3%
1994 Increase2.svg145.54 Increase2.svg23780 Increase2.svg57.1 Increase2.svg4,030.1 Increase2.svg5.1% negative increase11.5% negative increase7.8% positive decrease22.8%
1995 Increase2.svg152.12 Increase2.svg24260 Increase2.svg73.6 Increase2.svg5,117.7 Increase2.svg8.8% negative increase8.2% positive decrease7.4% positive decrease17.4%
1996 Increase2.svg161.51 Increase2.svg24980 Increase2.svg78.0 Increase2.svg5,349.6 Increase2.svg6.9% negative increase7.4% positive decrease6.5% positive decrease14.7%
1997 Increase2.svg172.67 Increase2.svg26500 Increase2.svg84.9 Increase2.svg5,743.7 Increase2.svg7.4% negative increase6.1% positive decrease6.1% positive decrease12.9%
1998 Decrease2.svg164.34 Decrease2.svg24960 Decrease2.svg81.6 Decrease2.svg5,446.5 Increase2.svg4.4% negative increase5.1% negative increase6.2% positive decrease12.2%
1999 Increase2.svg170.84 Increase2.svg25740 Decrease2.svg75.1 Decrease2.svg4,952.9 Decrease2.svg-0.5% Increase2.svg3.3% negative increase10.0% negative increase13.4%
2000 Increase2.svg188.09 Increase2.svg28030 Increase2.svg77.8 Increase2.svg5,071.7 Increase2.svg5.3% Increase2.svg3.8% positive decrease9.7% positive decrease13.2%
2001 Increase2.svg193.41 Increase2.svg28740 Decrease2.svg71.0 Decrease2.svg4,572.9 Increase2.svg3.3% Increase2.svg3.6% negative increase9.9% negative increase14.5%
2002 Increase2.svg199.68 Increase2.svg29690 Decrease2.svg69.7 Decrease2.svg4,443.8 Increase2.svg3.1% Increase2.svg2.5% positive decrease9.8% negative increase15.2%
2003 Increase2.svg209.84 Increase2.svg31020 Increase2.svg75.6 Increase2.svg4,770.3 Increase2.svg4.1% Increase2.svg2.8% positive decrease9.5% positive decrease12.7%
2004 Increase2.svg234.22 Increase2.svg34460 Increase2.svg99.2 Increase2.svg6,193.1 Increase2.svg7.2% Increase2.svg1.1% negative increase10.0% positive decrease10.3%
2005 Increase2.svg259.41 Increase2.svg37940 Increase2.svg123.0 Increase2.svg7,600.4 Increase2.svg5.7% Increase2.svg3.1% positive decrease9.3% positive decrease7.0%
2006 Increase2.svg286.23 Increase2.svg41460 Increase2.svg154.9 Increase2.svg9,473.0 Increase2.svg6.3% Increase2.svg3.4% positive decrease8.0% positive decrease5.0%
2007 Increase2.svg312.96 Increase2.svg45110 Increase2.svg173.6 Increase2.svg30490 Increase2.svg4.9% Increase2.svg4.4% positive decrease7.0% positive decrease3.9%
2008 Increase2.svg325.75 Increase2.svg46780 Increase2.svg179.5 Increase2.svg31490 Increase2.svg3.6% negative increase8.7% negative increase7.8% negative increase4.9%
2009 Decrease2.svg319.78 Decrease2.svg45710 Decrease2.svg172.5 Decrease2.svg30590 Decrease2.svg-1.6% Increase2.svg1.5% negative increase11.1% negative increase5.8%
2010 Increase2.svg345.53 Increase2.svg49000 Increase2.svg218.3 Increase2.svg32420 Increase2.svg5.8% Increase2.svg1.4% positive decrease8.3% negative increase8.6%
2011 Increase2.svg369.69 Increase2.svg52000 Increase2.svg252.1 Increase2.svg34960 Increase2.svg6.1% Increase2.svg3.3% positive decrease7.3% negative increase11.1%
2012 Increase2.svg373.48 Increase2.svg52080 Increase2.svg267.0 Increase2.svg36620 Increase2.svg5.3% Increase2.svg3.0% positive decrease6.6% negative increase11.9%
2013 Increase2.svg385.45 Increase2.svg53450 Increase2.svg278.3 Increase2.svg38230 Increase2.svg4.0% Increase2.svg1.8% positive decrease6.1% negative increase12.7%
2014 Increase2.svg396.04 Increase2.svg54600 Decrease2.svg260.5 Increase2.svg40190 Increase2.svg1.8% Increase2.svg4.7% negative increase6.5% negative increase15.0%
2015 Increase2.svg411.29 Increase2.svg56270 Decrease2.svg243.9 Increase2.svg42330 Increase2.svg2.3% Increase2.svg4.3% positive decrease6.3% negative increase17.3%
2016 Increase2.svg419.81 Increase2.svg56910 Increase2.svg250.3 Increase2.svg43490 Increase2.svg1.7% Increase2.svg3.8% negative increase6.7% negative increase21.0%
2017 Increase2.svg442.39 Increase2.svg59680 Increase2.svg276.9 Increase2.svg46030 Increase2.svg1.2% Increase2.svg2.2% negative increase7.0% negative increase23.6%
2018 Increase2.svg465.85 Increase2.svg62230 Increase2.svg297.5 Increase2.svg48310 Increase2.svg3.7% Increase2.svg2.3% negative increase7.4% negative increase25.6%
2019 Increase2.svg466.22 Decrease2.svg61990 Decrease2.svg279.3 Decrease2.svg48270 Increase2.svg1.0% Increase2.svg2.3% positive decrease7.2% negative increase28.2%
2020 Decrease2.svg443.14 Decrease2.svg59660 Decrease2.svg252.8 Decrease2.svg46600 Decrease2.svg-5.8% Increase2.svg3.0% negative increase10.8% negative increase32.5%
2021 Increase2.svg488.65 Increase2.svg65400 Increase2.svg331.3 Increase2.svg49490 Increase2.svg11.0% Increase2.svg4.2% positive decrease9.1% negative increase34.4%
2022 Increase2.svg519.77 Increase2.svg69170 Increase2.svg352.7 Increase2.svg51900 Increase2.svg2.5% Increase2.svg4.4% positive decrease7.4% negative increase37.3%
2023 Increase2.svg548.81 Increase2.svg72610 Increase2.svg374.2 Increase2.svg54240 Increase2.svg1.9% Increase2.svg3.1% positive decrease6.8% negative increase39.7%
2024 Increase2.svg577.41 Increase2.svg75950 Increase2.svg394.7 Increase2.svg56620 Increase2.svg2.0% Increase2.svg3.0% positive decrease6.7% negative increase40.9%
2025 Increase2.svg606.35 Increase2.svg79300 Increase2.svg415.9 Increase2.svg59130 Increase2.svg2.3% Increase2.svg3.0% negative increase6.9% positive decrease40.8%
2026 Increase2.svg636.49 Increase2.svg82760 Increase2.svg438.1 Increase2.svg61800 Increase2.svg2.5% Increase2.svg3.0% negative increase7.0% positive decrease40.5%

მშპ[20][რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2021 წლისთვის ჰონგ-კონგის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი 2 869 682 მლნ ჰონგ-კონგური დოლარია. მშპ-ის რეალური ზრდა +6.3%-ია. 2021 წლისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 387 110 ჰონგ-კონგურ დოლარს შეადგენს. 2020 წლისთვის მშპ-ის 23.4% საფინანსო მომსახურებაზე მოდის, 19.8% ― ვაჭრობასა და ლოჯისტიკაზე, 11.5% ― პროფესიულ და სხვა სახის სერვისებზე, 0.4% ― ტურიზმზე, 44.9% ― სხვა სფეროებზე.

შრომის ბაზარი[20][რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2021 წლისთვის სამუშაო ძალა 3.87 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ამავე წლის დეკემბრის მონაცემებით, 537 322 ადამიანი სოციალურ და პერსონალურ სამსახურებშია დასაქმებულია, 439 500 ადამიანი ― იმპორტ/ექსპორტის ვაჭრობასა და საბითუმო ვაჭრობაში, 387 702 ადამიანი ― პროფესიულ და ბიზნეს სამსახურებში, 253 527 ადამიანი ― სასურსათო და განთავსების სამსახურებში, 251 421 ადამიანი ― საცალო ვაჭრობაში, 240 274 ადამიანი ― ფინანსებისა და სადაზღვევო სფეროში. 2021 წლისთვის უმუშევრობის დონე 5.2%-ია (200 300 ადამიანი).

სტატისტიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰონგ-კონგისა და მაკაოს მდებარეობა

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მე-7 ადგილი ეკავა. 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 48 517.4 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.36%-ია. უმუშევრობის დონე 2.9%-ია, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 0.9%-ია.

ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგი მე-5 ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას მე-9 უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 52-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― მე-8, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― მე-3, გამჭვირვალობით ― მე-14, საკუთრების უფლებებით ― მე-4, კორპორატიული მმართველობით ― მე-3, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― მე-12.

ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― მე-3, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― მე-6. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით ჰონგ-კონგი მე-3 ადგილზეა. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად ყველაზე სტაბილურია მთელს მსოფლიოში. ამ მაჩვენებლით იგი პირველ ადგილზეა. ვალების დინამიკის ინდექსი 100-ს უტოლდება.

სასაქონლო ბაზრის მიხედვითაც ჰონგ-კონგი პირველ ადგილზეა: შიდა კონკურენციით პირველ ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის მე-2 (ამ მხრივ მხოლოდ სინგაპურს ჩამორჩება); შრომის ბაზრის მიხედვით ― მე-7 ადგილზეა: მოქნილობის ინდექსით მე-19 ადგილს იკავებს, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― მე-2-ს (მხოლოდ დანიას ჩამორჩება).

ჰონგ-კონგში საუკეთესოდაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (1-ელი ადგილი): სიღრმით მე-3, ხოლო სტაბილურობით მე2 ადგილზეა (ფინეთის შემდეგ). ბაზრის ზომით ქვეყანა 28-ე ადგილს იკავებს. ჰონგ-კონგში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (მე-15 ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 33-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― მე-6-ს.[21]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Mizuoka, Fujio (2018). Contrived Laissez-Faireism: The Politico-Economic Structure of British Colonialism in Hong Kong. Springer Publishing, გვ. 26. ISBN 978-3319697932. 
  2. The Profitability of the Banking Sector in Hong Kong. ციტირების თარიღი: 27 July 2018
  3. Legal Tender Notes Issue Ordinance დაარქივებული 3 May 2015 საიტზე Wayback Machine. . Legislation.gov.hk (30 June 1997)
  4. Monetary Stability. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 ივნისი 2013. ციტირების თარიღი: 27 July 2018
  5. „Triennial Central Bank Survey of Foreign Exchange and Derivatives Market Activity in April 2007“ (PDF). Triennial Central Bank Survey 2007. Bank for International Settlements: 7. September 2007. დაარქივებულია (PDF) ორიგინალიდან — 6 December 2017. ციტირების თარიღი: 5 September 2010.
  6. Gough, Neil; Sang-Hun, Choe (19 July 2012). „Asian Financial Regulators Examine Local Lending Rates“. The New York Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 September 2017. ციტირების თარიღი: 5 March 2017.
  7. The Hong Kong Association of Banks. ციტირების თარიღი: 5 November 2012
  8. Chiu, Peter (2003). „Hong Kong's Banking Industry Facing Keen Competition“. China Perspectives. 2003 (2). doi:10.4000/chinaperspectives.260. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 May 2013. ციტირების თარიღი: 16 November 2012.
  9. WHub. (2018) Hong Kong Start Up Ecosystem Whitepaper.
  10. Economic Freedom (22 December 2016).
  11. Rikkie Yeung (2008). Moving Millions: The Commercial Success and Political Controversies of Hong Kong's Railways. Hong Kong University Press. ISBN 978-962-209-963-0. 
  12. Nominal GDP list of countries. Data for the year 2010. World Economic Outlook Database, September 2011. International Monetary Fund. ციტირების თარიღი: 22 December 2011
  13. Gross domestic product (2009). The World Bank: World Development Indicators database. World Bank (27 September 2010). ციტირების თარიღი: 5 October 2010
  14. Field listing – GDP (official exchange rate) დაარქივებული 4 October 2008 საიტზე Wayback Machine. , The World Factbook
  15. GDP growth (annual %). ციტირების თარიღი: 11 June 2019
  16. Hong Kong, China – Member information დაარქივებული 21 September 2012 საიტზე Wayback Machine. . WTO. Retrieved 1 November 2012.
  17. World's Largest Stock Exchanges December 2017.. ციტირების თარიღი: 20 April 2020
  18. 2014 Index of Economic Freedom – Hong Kong. The Heritage Foundation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 იანვარი 2021. ციტირების თარიღი: 16 September 2018
  19. Report for Selected Countries and Subjects en. ციტირების თარიღი: 2022-02-20
  20. 20.0 20.1 List of All Statistical Products. Census and Statistics Department.
  21. Schwab, K. (ed.) (2019). The Global Competitiveness Report 2019. World Economic Forum. Retrieved August 1, 2022. pp. 266-269.