საქართველოს ეკონომიკა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
საქართველოს ეკონომიკა
ვალუტა ლარი (GEL)
ფისკალური წელი კალენდარული წელი
სავაჭრო ორგანიზაციები WTO, სუამი, ბისეკი
სტატისტიკა
მშპ რანგი 119-ე (2016) [1]
მშპ (მუპ) $39,3 მილიარდი (2017)
მშპ ზრდა 2,8% (2015)
მშპ/სულზე $9 891 (2016)
მშპ სექტორით მრეწველობა (24,6%), ვაჭრობა (12,4%), მშენებლობა (11,3%) , ტრანსპორტი და კომუნიკაცია (9,5%), სოფლის მეურნეობა (8,1%),
ინფლაცია -0,6%
ღარიბი მოსახლეობა 11,6% (2014) [2]
სამუშაო ძალა 1,959 მილიონი (2011)
სამუშაო ძალა პროფესიით სოფ. მეურნეობა (52,2%), მომსახურება (41,3%), მომსახურება (6,5%) (2011).
უმუშევრობა 12,4% (2014) [3]
მთავარი მრეწველობა მანუფაქტურა, ელექტრო, გაზითა და წყლით მომარაგება, ფოლადი, ელექტროხელსაწყოები, მაღაროები, ქიმიური, ხე-ტყე, ღვინო
სავაჭრო პარტნიორები
ექსპორტი $1, 832 მილიარდი (2015)
მთავარი პარტნიორები აზერბაიჯანი 10,9%, ბულგარეთი 9,7%, თურქეთი 8,4%, სომხეთი 8,2%, რუსეთი 7,4%, ჩინეთი 5,7% (2015)
იმპორტი $6 289 მილიარდი (2015)
მთავარი პარტნიორები თურქეთი 17,2%, რუსეთი 8,1%, ჩინეთი 7,6%, აზერბაიჯანი 7%, ირლანდია 5,9%, უკრაინა 5,9%, (2015)
საჯარო ფინანსები
სახელმწიფო ვალი მშპ-ს 29,0% (2011)
შემოსავლები $6,870 მილიარდი (2011)
გასავლები $7,081 მილიარდი (2011)
ეკონომიკური დახმარება ODA $626,0 მლნ (2010)
რედ.

საქართველოს ეკონომიკის მთავარი დარგებია სოფლის მეურნეობა (ჩაი, ციტრუსი, ხილი, თამბაქო, ღვინო), მანქანათმშენებლობა, მეტალურგია, ჰიდრორესურსები. დიდი ყურადღება ეთმობა საკურორტო-ტურისტული კომპლექსის აღდგენას, რომელიც ადრე ყოველწლიურად 2 მლნ ადამიანს ემსახურებოდა. სოფლის მეურნეობის პროდუქცია (ყურძენი, ჩაი, ციტრუსები).

ვალუტა — ქართული ლარი (GEL).

დამატებითი ინფორმაცია: ქართული კომპანიები და ორგანიზაციები

2007 წელი „ეკონომიკური ბუმის“’ პერიოდი იყო, რადგანაც ეკონომიკის 12.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. 2008 წლიდან 2010 წლამდე მშპ-ის ზრდის ტემპი კლების ტენდენციით ხასიათდებოდა, რაც რუსეთ-საქართველოს ომისა და მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისით იყო განპირობებული. 2010-დან 2012 წლამდე მშპ-ის ზრდის ტემპი კვლავ ზრდას განაგრძობს, ხოლო 2012 და 2013 წლებში ისევ კლების ტენდენციით ხასიათდება.[1]

საბანკო-საფინანსო და დაზღვევის სისტემები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ილია ჭავჭავაძე, საადგილმამულო სათავადაზნაურო ბანკის ხელმძღვანელობის პერიოდში, ჯერ კიდევ 1883 წლიდან გაზეთ «ივერია»-ში აქვეყნებს, ხსენებული ორგანიზაციის, საზოგადოებრივი მუშაობისა და ღვაწლის შემაჯამებელ ოქმებს (რუბრიკაში «შინაური მიმოხილვა»). ეს უკანასკნელი კი საფუძველი ხდება პირველი ქართული საბანკო-საფინანსო ინსტიტუტის — პირველი საჯარო წარდგინებისა. ილია მიზანმიმართულად მუშაობდა საბანკო მომსახურების კულტურის საქართველოში დამკვიდრების საკითხებზე. ასსზე მეტი წლის შემდეგ, XX საუკუნის 90-იან წლებში, დამოუკიდებლობის დაბრუნებიდან — დღემდე, საქართველოს საბანკო — საფინანსო ჯგუფები, მათი მოღვაწეობა და მიღწევები წარმოადგენს კიდევ ერთ, უმნიშვნელოვანეს ეროვნულ ფასეულობას სტაბილური, სახელმწიფოებრივი განვითარების გზაზე.

დღეს საქართველოს ეკონომიკის სექტორში მუშაობს რამდენიმე კომერციული ბანკი და ბანკების ასოციაცია:

არასაბანკო საკრედიტო-სადეპოზიტო ორგანიზაციები და საფინანსო-საკრედიტო მხარდაჭერის პროგრამები:

დაზღვევის სისტემა:

სახელმწიფო ინსტიტუტები:

მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რანგი ქვეყანა მიმდინარე ბალანსი
მშპ-სთან მიმართებაში (2010)[2]
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მოლოდინი[3]
1 აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი 27.662 22.664
2 რუსეთის დროშა რუსეთი 4.807 5.518
3 უკრაინის დროშა უკრაინა -2.091 -3.893
4 სომხეთის დროშა სომხეთი -13.873 -11.697
5 ბელარუსის დროშა ბელარუსი -15.522 -13.442
6 ლიეტუვის დროშა ლიტვა 1.835 -1.860
7 მოლდოვის დროშა მოლდოვა -8.300 -9.897
8 ესტონეთის დროშა ესტონეთი 3.565 2.424
9 საქართველოს დროშა საქართველო -9.618 -11.700
10 ლატვიის დროშა ლატვია -22.938 -8.320

პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რანგი ქვეყანა ინვესტიციები პროცენტულად მშპ-სთან მიმართებაში (2010)
1 ესტონეთის დროშა ესტონეთი 85,6
2 საქართველოს დროშა საქართველო 67,1
3 ყაზახეთის დროშა ყაზახეთი 61,1
4 უკრაინის დროშა უკრაინა 42,5
5 რუსეთის დროშა რუსეთი 28,7
6 სომხეთის დროშა სომხეთი 18,5
7 ბელარუსის დროშა ბელარუსი 18,3

საგარეო ვაჭრობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ექსპორტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. სპილენძის მადნები — 11,3%
  2. ფეროშენადნობები — 9,1%
  3. ავტომობილები — 8,4%

იმპორტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. ნავთობი და ნავთობპროდუქტები — 8,9%
  2. სამკურნალო საშუალებები — 8,9%
  3. ავტომობილები — 6,1%

სავაჭრო პარტნიორები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. აზერბაიჯანი 10,9%
  2. ბულგარეთი 9,7%
  3. თურქეთი 8,4%
  4. სომხეთი 8,2%
  5. რუსეთი 7,4%
  6. ჩინეთი 5,7%

სამთო მოპოვების სექტორი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სამთო-მოპოვებითი მრეწველობა დიდ როლს თამაშობს საქართველოს ეკონომიკაში.2016 წლის მონაცემებით სამთომოპოვებითი მრეწველობის მთლიანი გამოშვება შეადგენდა 563 მილიონ ლარს. მოქმედი სამთო-მოპოვებითი საწარმოებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია კაზრეთის ოქროს, ჭიათურის მანგანუმის, ტყიბულის ქვანახშირისა და ჩორდის ბარიტის საბადოები.[4]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Forbes Georgia
  2. IMF, World Economic Outlook Database, April 2012
  3. IMF, World Economic Outlook Database, April 2012
  4. სამთო–მოპოვებითი მრეწველობის ზეგავლენა საქართველოს ბუნებრივ და სოციალურ ეკონომიკურ გარემოზე და მისი პასუხისმგებლიანი ფუნქციონირების პერსპექტივები, CENN,2016