ავსტრიის ეკონომიკა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ავსტრიის ეკონომიკა
Vienna Skyline.jpg
ვალუტა ევრო (EUR, €)
ფისკალური წელი კალენდარული წელი
სავაჭრო ორგანიზაციები ევროპის კავშირი
მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია
სტატისტიკა
მშპ (მუპ) Increase2.svg 479 მლრდ $ (ნომინალური, 2022)[1]
582 მლრდ (მუპ, 2022)[1]
მშპ ზრდა 2.4% (2018) 1.6% (2019)
−6.7% (2020e) 4.6% (2021e)[1]
მშპ ერთ სულზე 53 320 $ (ნომინალური, 2022)
64 750 $ (მუპ, 2022)[1]
მშპ სექტორით სოფლის მეურნეობა: 1.3%
მრეწველობა: 28.4%
მომსახურება: 70.3% (2017)[2]
ინფლაცია 1.2% (2020)[1]
1.5% (2019)[1]
2.1% (2018)[1]
მოსახლეობა
სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ
positive decrease 16.9%[3]
Gini index negative increase 27.5 (2019, Eurostat)[4]
შრომითი რესურსი 4 559 603 (2019)[5]
76.2% დასაქმებული (სამიზნე: 77%, 2018)[6]
შრომითი რესურსი
საქმიანობით
სოფლის მეურნეობა: 0.7%
მრეწველობა: 25.2%
მომსახურება: 74.1% (2017)[2]
უმუშევრობა positive decrease 5% (აგვისტო, 2020)[7]
მრეწველობის მთავარი დარგები მშენებლობა, მანქანა-დანადგარები, ავტომობილები და ნაწილები, სურსათი, ლითონები, ქიმიური პროდუქტები, ელექტრონიკა, ტურიზმი, ხე-ტყე და ქაღალდი
სავაჭრო პარტნიორები
საზოგადოებრივი ფინანსები
All values, unless otherwise stated, are in აშშ დოლარები

ავსტრიის ეკონომიკა განვითარებული სოციალური საბაზრო ეკონომიკაა. ავსტრია მსოფლიოში მე-14 უმდიდრესი სახელმწიფოა ერთ სულ მოსხლეზე მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით.[8] 1980-იან წლებამდე ავსტრიის უდიდესი სამრეწველო ფირმები ნაციონალიზებული ჰქონდათ, თუმცა ბოლო წლებში პრივატიზაციის შემდეგ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ჰოლდინგების რიცხვი სხვა ევროპული სახელმწიფოების ეკონომიკის შესაბამისად შემცირდა.

ავსტრიაში ძლიერია პროფესიული კავშირების მოძრაობა, რომელსაც დიდი გავლენა აქვს შრომის პოლიტიკაზე. მაღალგანვითარებულ მრეწველობასთან ერთად ეროვნული ეკონომიკის ყველაზე მნიშვნელოვანი სექტორი საერთაშორისო ტურიზმია. 1992-2017 წლებში ავსტრიის საშუალო მთლიანი შიდა პროდუქტი მე-13 ადგილზეა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების სახელმწიფოებს შორის. ავსტრიაში მოსახლეობის საშუალოდ 1.37%-იანი ზრდაც მნიშვნელოვანი ფაქტორია.

ისტორიულად ავსტრიის მთავარი სავაჭრო პარტნიორი გერმანიაა, რის გამოც ავსტრიის ეკონომიკა მოწყვლადია გერმანიის ეკონომიკის სწრაფი ცვლილებებისადმი. ამასთან, მას შემდეგ, რაც ავსტრია ევროპის კავშირში გაწევრიანდა, კავშირის წევრ სახელმწიფოებთან უფრო ახლო კავშირები დაამყარა, რაც გერმანიაე მის ეკონომიკურ დამოკიდებულებას ამცირებს. ევროპის კავშირში გაწევრიანებამ ქვეყანაში უცხოელი ტურისტების ნაკადის ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ავსტრიის მთლიანი შიდა პროდუქტი 2006 წელს 3.3%-ით გაიზარდა. 2004 წელს ავსტრია მეოთხე უმდიდრესი სახელმწიფო იყო ევროპის კავშირში. მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე დაახლოებით 27 666 ევროს უტოლდებოდა. ამ პერიოდში სიაში ლუქსემბურგი, ირლანდიის რესპუბლიკა და ნიდერლანდები ლიდერობდნენ.[9]

2002-2006 წლებში ავსტრიის ეკონომიკა სტაბილურად იზრდებოდა და 1-3.3%-ს შორის მერყეობდა.[10] 2013 წელს მშპ-ის ზრდის მაჩვენებელი 0%-ს გაუტოლდა. 2016 წლისთვის ზრდის მაჩვენებელი 1.5%-მდე ავიდა.[11]

სექტორები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ავსტრიული ფერმები, დასავლეთ ევროპული მთიანი ქვეყნების მსგავსად, პატარა და დანაწევრებულია, წარმოება კი შედარებით ძვირია. 1995 წელს ევროპის კავშირში გაწევრიანების შემდეგ ავსტრიის სოფლის მეურნეობის სექტორში მნიშვნელოვანი რეფორმა გატარდა ევროპის კავშირის საერთო სასოფლო-სამეურნეო პოლიტიკის შესაბამისად. მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრიელი ფერმერები სურსათზე შიდა მოთხოვნის 80%-ს აკმაყოფილებენ, სოფლის მეურნეობის წილი მთლიან შიდა პროდუქტში 1950 წლიდან 3%-ზე ნაკლებია.

ავსტრიის მშპ-ის უდიდესი ნაწილი მომსახურების სექტორზე მოდის. ქვეყნის საფინანსო ცენტრის ფუნქციას ვენა ასრულებს. დედაქალაქის იურიდიული ფირმები და ბანკები ევროპის კავშირის წევრი სახელმწიფოების წამყვან კორპორაციებს შორის არიან. ავსტრიის ეკონომიკისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ტურიზმი, რომელიც ქვეყნის მშპ-ის დახლოებით 10%-ს შეადგენს.[12]

2018 წელს ავსტრიაში აწარმოეს:

და სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები მცირე მოცულობით.[13]

სტატისტიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ქვემოთ მოცემულ ცხრილში 1980-2018 წლებში ავსტრიის მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორებია წარმოდგენილი. 2%-ზე დაბალი ინფლაციის მაჩვენებლები გამწვანებულია.[14][15]

წელი მშპ
(მლრდ ევრო)
მშპ ერთ სულ მოსახლეზე
(ევრო)
მშპ-ის ზრდა
(რეალური)
ინფლაცია
(%)
უმუშევრობა
(%)
სამთავრობო ვალი
(მშპ-ის %)
1980 76.0 10.076 Increase2.svg2.3% negative increase6.3% 1.6% n/a
1981 Increase2.svg80.9 Increase2.svg10,705 Decrease2.svg−0.1% negative increase6.8% negative increase2.2% n/a
1982 Increase2.svg86.3 Increase2.svg11,477 Increase2.svg1.9% negative increase5.4% negative increase3.1% n/a
1983 Increase2.svg92.5 Increase2.svg12,266 Increase2.svg2.8% negative increase3.3% negative increase3.7% n/a
1984 Increase2.svg97.1 Increase2.svg12,875 Increase2.svg0.3% negative increase5.7% negative increase3.8% n/a
1985 Increase2.svg102.4 Increase2.svg13,561 Increase2.svg2.2% negative increase3.2% positive decrease3.6% n/a
1986 Increase2.svg107.6 Increase2.svg14,240 Increase2.svg2.3% Increase2.svg1.7% positive decrease3.1% n/a
1987 Increase2.svg111.7 Increase2.svg14,765 Increase2.svg1.7% Increase2.svg1.4% negative increase3.8% n/a
1988 Increase2.svg119.6 Increase2.svg15,789 Increase2.svg1.0% Increase2.svg1.9% positive decrease2.7% 57.5%
1989 Increase2.svg128.0 Increase2.svg16,849 Increase2.svg3.9% negative increase2.2% positive decrease2.3% positive decrease56.3%
1990 Increase2.svg137.5 Increase2.svg17,989 Increase2.svg4.3% negative increase2.8% negative increase2.7% positive decrease55.9%
1991 Increase2.svg147.4 Increase2.svg19,121 Increase2.svg3.4% negative increase3.1% negative increase3.2% negative increase56.1%
1992 Increase2.svg155,8 Increase2.svg19.972 Increase2.svg2,0% negative increase3,4% negative increase3,3% positive decrease56,0%
1993 Increase2.svg160.9 Increase2.svg20,412 Increase2.svg0.5% negative increase3.2% negative increase4.0% negative increase60.6%
1994 Increase2.svg168.9 Increase2.svg21,305 Increase2.svg2.4% negative increase2.7% positive decrease3.9% negative increase63.7%
1995 Increase2.svg176.6 Increase2.svg22,216 Increase2.svg2.7% Increase2.svg1.6% negative increase4.2% negative increase67.9%
1996 Increase2.svg182.5 Increase2.svg22,935 Increase2.svg2.4% Increase2.svg1.8% negative increase4.7% positive decrease67.8%
1997 Increase2.svg188.7 Increase2.svg23,685 Increase2.svg1.9% Increase2.svg1.2% negative increase4.8% positive decrease63.1%
1998 Increase2.svg196.3 Increase2.svg24,615 Increase2.svg3.6% Increase2.svg0.8% positive decrease4.7% positive decrease68.8%
1999 Increase2.svg203.9 Increase2.svg25,506 Increase2.svg3.6% Increase2.svg0.5% positive decrease4.1% positive decrease61.1%
2000 Increase2.svg213.6 Increase2.svg26,662 Increase2.svg3.4% Increase2.svg2.0% positive decrease3.9% negative increase65.7%
2001 Increase2.svg220.5 Increase2.svg27,420 Increase2.svg1.3% negative increase2.3% negative increase4.0% negative increase66.4%
2002 Increase2.svg226.7 Increase2.svg28,054 Increase2.svg1.7% negative increase4.4% negative increase4.4% negative increase67.0%
2003 Increase2.svg231.9 Increase2.svg28,561 Increase2.svg0.9% Increase2.svg1.3% negative increase4.8% positive decrease64.9%
2004 Increase2.svg242.3 Increase2.svg29,665 Increase2.svg2.7% Increase2.svg2.0% negative increase5.5% positive decrease64.8%
2005 Increase2.svg254.1 Increase2.svg30,890 Increase2.svg2.2% negative increase2.1% negative increase5.7% negative increase68.3%
2006 Increase2.svg267.8 Increase2.svg32,393 Increase2.svg3.5% Increase2.svg1.8% positive decrease5.2% positive decrease67.0%
2007 Increase2.svg284.0 Increase2.svg34,234 Increase2.svg3.7% negative increase2.2% positive decrease4.9% positive decrease64.7%
2008 Increase2.svg293.8 Increase2.svg35,301 Increase2.svg1.5% negative increase3.2% positive decrease4.1% negative increase68.4%
2009 Decrease2.svg288.0 Decrease2.svg34,531 Decrease2.svg−3.8% Increase2.svg0.4% negative increase5.3% negative increase79.6%
2010 Increase2.svg295.9 Increase2.svg35,390 Increase2.svg1.8% Increase2.svg1.7% positive decrease4.8% negative increase82.4%
2011 Increase2.svg310.1 Increase2.svg36,971 Increase2.svg2.9% negative increase3.5% positive decrease4.6% positive decrease82.2%
2012 Increase2.svg318.7 Increase2.svg37,816 Increase2.svg0.7% negative increase2.6% negative increase4.9% positive decrease81.6%
2013 Increase2.svg323.9 Increase2.svg38,209 Steady2.svg0.0% negative increase2.1% negative increase5.3% positive decrease81.0%
2014 Increase2.svg333.1 Increase2.svg38,992 Increase2.svg0.7% Increase2.svg1.5% negative increase5.6% negative increase83.8%
2015 Increase2.svg344.3 Increase2.svg39,893 Increase2.svg1.1% Increase2.svg0.8% negative increase5.7% negative increase84.3%
2016 Increase2.svg356.2 Increase2.svg40,760 Increase2.svg2.0% Increase2.svg1.0% negative increase6.0% positive decrease83.7%
2017 Increase2.svg369.9 Increase2.svg41,964 Increase2.svg2.6% negative increase2.2% positive decrease5.5% positive decrease78.8%
2018 Increase2.svg387.4 Increase2.svg43,598 Increase2.svg2.7% negative increase2.1% positive decrease4.9% positive decrease74.2%

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 World Economic Outlook Database, April 2022. International Monetary Fund (April 2022). ციტირების თარიღი: April 19, 2022
  2. 2.0 2.1 The World Factbook. Central Intelligence Agency. ციტირების თარიღი: 25 March 2019
  3. People at risk of poverty or social exclusion. Eurostat. ციტირების თარიღი: 19 June 2020
  4. Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey. Eurostat. ციტირების თარიღი: 19 June 2020
  5. Labor force, total - Austria. World Bank. ციტირების თარიღი: 1 November 2019
  6. Employment rate by sex, age group 20-64. Eurostat. ციტირების თარიღი: 19 June 2019
  7. Unemployment by sex and age - monthly average. Eurostat. ციტირების თარიღი: 4 October 2020
  8. Austria. International Monetary Fund. ციტირების თარიღი: 22 April 2009
  9. Regional GDP per inhabitant in the EU27 დაარქივებული 26 March 2009 საიტზე Wayback Machine. , provided by Eurostat
  10. Real GDP Growth3 – Expenditure Side, provided by the Austrian National Bank
  11. Austrian Economic Chamber. (July 2018) GDP Growth in Austria. ციტირების თარიღი: 14 August 2018
  12. Trade and Industry in Austria, Exports, Tourism. austria.info (2007). ციტირების თარიღი: 20 December 2007
  13. Austria production in 2018, by FAO
  14. Report for Selected Countries and Subjects en-US. ციტირების თარიღი: 2018-09-01
  15. Report for Selected Countries and Subjects. ციტირების თარიღი: 2019-04-12

თარგი:მსოფლიოს სავაჭრო ორგანიზაცია