ნატო ვაჩნაძე

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ვაჩნაძე.
ნატო ვაჩნაძე
Nato Vachnadze.jpg
დაიბადა ნატალია ანდრონიკაშვილი
14 ივნისი, 1904
ვარშავა,პოლონეთი, რუსეთის იმპერია
გარდაიცვალა 14 ივნისი, 1953
საქმიანობა მსახიობი
აქტიური 1923–1952
მეუღლე(ები) მერაბ ვაჩნაძე
ნიკოლოზ შენგელაია
შვილ(ებ)ი თენგიზ ვაჩნაძე, ელდარ შენგელაია, გიორგი შენგელაია
მშობლები მამა: გიორგი ანდრონიკაშვილი

ნატალია (ნატო) გიორგის ასული ვაჩნაძე (ქალიშვილობის გვარია ანდრონიკაშვილი) (დ. 14 ივნისი, 1904, ვარშავა — გ. 14 ივნისი 1953, დაიღუპა საჰაერო კატასტროფის დროს, დაკრძალულია თბილისში) — საბჭოთა პერიოდის ქართველი კინომსახიობი, საბჭოთა ეკრანის მეგავარსკვლავი 1920-30-იან წლებში. მისი კარიერის მწვერვალზე საბჭოთა კინომ მას ჰოლივუდის სტილის ბრწყინვალება და დიდება მოუტანა. მისი ლეგენდა, შექმნილი საბჭოთა კინორეჟისორების მიერ, კინოთეატრებში ანშლაგებს ქმნიდა. თავისი გარეგნობისა და არტისტულობის წყალობით იგი დამსახურებულად იქცა ქართული კინოს ლეგენდად. მისმა პოპულარობამ ქართული კინოსტუდია „სახკინმრეწვი“ საბჭოთა კავშირში უდიდესი გახადა.

ბიოგრაფია[რედაქტირება]

ადრეული წლები[რედაქტირება]

ნატო ვაჩნაძე ვარშავაში დაიბადა ძველი არისტოკრატიული ჩამომავლობის მამისა და პოლონელი დედის ოჯახში. მამა – გიორგი ალექსანდრეს ძე ანდრონიკაშვილი ვარშავაში მსახურობდა ოფიცრად. რამდენიმე თვეში გიორგი ანდრონიკაშვილი ვლადიკავკაზის თერგის ოლქის უფროსად დანიშნეს, ხოლო 1910 წელს მთელი ოჯახით საქართველოში გადმოვიდნენ.

დედა- ეკატერინე სიმონის ასული სლივიცკაია იყო პოლონელი. დედის ბებია – ვოზოლი, იტალიელი მომღერალი, იგი იტალიიდან მოუწვევიათ თბილისში საოპერო თეატრის დაარსების დროს. თბილისში იგი ცოლად გაჰყვა კაპელმეისტერსა და კომპოზიტორ შენინგს. მათი ქალიშვილი – ნატოს დედის დედა – ცოლად შეურთავს სლივიცკის, რომელსაც მამა პოლონელი ჰყავდა, დედა კი – რუსი.

ნატოს მამა ადრე გარდაეცვალა. გიორგი ანდრონიკაშვილი რუსი ხელმწიფის სამსახურში მსახურობდა, თერგის ოლქის უფროსი იყო და მათგან მიიღო დავალება, რომ უნდა მოეკლა ვინმე ოსი ყაჩაღი სახელად ზელიმხანი, რომელიც 1901 წლიდან ყაჩაღობდა და მთავრობისთვის მოუხელტებელი იყო. ზელიმხანს პირადი შეურაცხყოფის გამო მდიდარი კაცი მოეკლა, ხოლო მისი ქონება ხალხისთვის დაერიგებინა და ყაჩაღობა ასე დაეწყო. როდესაც ზელიმხანს ეს გაუგია ნატოს მამისათვის შემოუთვლია, ქართველი კაცი არ მინდა მოვკლა და ჩემზე არ წამოხვიდეო. გიორგი თავს იკავებდა ზელიმხანზე გალაშქრებისგან, მაგრამ ერთი რუსი გენერალი ამუნათებდა, ზელიმხანი ამდენი ხანი დაჭერილი იქნებოდა, ფეხს რომ არ ითრევდეო. ანდრონიკაშვილი წასულა ყაჩაღის დასაჭერად, მაგრამ ზელიმხანს დაუსწრია და სასიკვდილოდ დაუჭრია.

ოთხი დედმამიშვილიდან ყველაზე უფროსი 10 წლის იყო, უმცროსი წლის ნახევრის. დედამ შვილები წაიყვანა კახეთში, სადაც ქმრის განადგურებული მამული დახვდა. მიტოვებული სახლი და ვენახი ქმრის ვალებში დაფარვას დასჭირდა. ოჯახი ბიძამ შეიფარა სოფელ ფხოველში. ეკატერინემ მალე ააშენა გურჯაანში ოთხოთახიანი პატარა სახლი და საცხოვრებლად იქ გადავიდნენ.

ნატო და მისი უფროსი და სწავლობდნენ თბილისის ქალთა პირველ გიმნაზიაში. უმცროსი და-ძმა კი გურჯანიის პირველ დაწყებით სკოლაში. მისი ერთ-ერთი და კირა ანდრონიკაშვილი აგრეთვე მსახიობი იყო.

კახეთში ნატომ გაიცნო მერაბ ვაჩნაძე, რომელსაც მეშვიდე კლასის გამოცდების ჩაბარების შემდეგ გაჰყვა ცოლად. მერაბ ვაჩნაძისგან ნატოს ჰყავდა ვაჟი – თენგიზი (შემდგომ არქიტექტორი გახდა). ნატო და მერაბი მალე დაცილდნენ ერთმანეთს. იგი 1919 წლიდან მუშაობდა ასანთის ფაბრიკა „პრომეთეი“-ში და საქართველოს იმ დროინდელ სხვა საწარმოებში. იყო მუსიკის მასწავლებელი. 1939 წ. მერაბი ვაჩნაძე გადასახლებაში დაიღუპა.

ნატო ვაჩნაძის აღმოჩენა[რედაქტირება]

ნატო აღმოაჩინა იმ დროს ძალიან ცნობილმა რეჟისორმა ამო ბეკ-ნაზაროვმა. ნატოს ფოტოსურათი ბეკ-ნაზაროვმა რუსთაველის გამზირზე შიხმანის ფოტოატელიეს ვიტრინაში შეამჩნია. ამო ბეკ–ნაზაროვმა შაქრო ბერიშვილი გააგზავნა ნატოს მოსაძებნად. შაქრო მეორე რეჟისორის ფუნქციას ასრულებდა და ერთ–ერთი როლის შემსრულებელი იყო ფილმში „მამის მკვლელი“. შაქრო ბერიშვილმა გაიგო ნატოს მისამართი, კითხვა-კითხვით მიაგნო გურჯაანში. ბერიშვილმა ნატო სამსახიობო ნიჭზე შეამოწმა, ამღერა და აცეკვა. თავიდან ვაჩნაძე კინოში მოღვაწეობაზე უარს იყო, მაგრამ ბოლოს მაინც დასთანხმდა.[1] პირველი როლი „არსენა ყაჩაღში“ შეასრულა. ვაჩნაძე ხიბლავდა აუდიტორიას მიმზიდველობითა და სილამაზით. მისი მონაწილეობა ფილმში იყო გარანტი სტაბილური საკასო შემოსავლებისა.[2]

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ფილმოგრაფია[რედაქტირება]

წელი სათური როლი რეჟისორი
1923 არსენა ყაჩაღი ნენო ვლადიმერ ბარსკი
მამის მკვლელი ნუნუ ამო ბეკ-ნაზაროვი
1924 სამი სიცოცხლე ესმა ივანე პერესტიანი
1925 ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე დესპინე ივანე პერესტიანი
ვინ არის დამნაშავე? ფატი ალექსანდრე წუწუნავა
ათასის ფასად ვლადიმერ ბარსკი
1926 კრაზანა ჯემა კოტე მარჯანიშვილი
ნათელა ნათელა ამო ბეკ-ნაზაროვი
1927 ამოკი ქალი კოტე მარჯანიშვილი
გიული გიული ნიკოლოზ შენგელაია, ლევ პუში
1928 Живой труп მაშა ფედორ ოტსეპი
1930 Кварталы предместья დორა Grigori Gritscher-Tcherikover
1931 Железная бригада მაშა დიმიტრი ვსილევი
1934 უკანასკნელი ჯვაროსნები ციცია სიკო დოლიძე
უკანასკნელი მასკარადი თამარი მიხეილ ჭიაურელი
1937 ნარინჯის ველი ნანი ნიკოლოზ შენგელაია
არსენა ნენო მიხეილ ჭიაურელი
1939 ქალიშვილი ხიდობნიდან გვირისტინე დიომიდე ანთაძე
1940 სამშობლო ნათელა დიომიდე ანთაძე და ნიკოლოზ შენგელაია
1941 ქაჯანა მარტა კონსტანტინე პიპინაშვილი
1943 ის კიდევ დაბრუნდება მანანა დიომიდე ანთძე და ნიკოლოზ შენგელაია
1947 აკაკის აკვანი მანო კონსტანტინე პიპნაშვილი
1948 ქეთო და კოტე ბოლო სცენაში ცეკვავს ვახტანგ ტაბლიაშვილი და შალვა გედევანიშვილი
1952 მწვერვალთა დამპყრობნი ელისაბეტ ლომიძე დავით რონდელი

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, გვ. 332, თბ., 1979 წელი.
  • გოგოძე კ., ნატო ვაჩნაძე, თბ., 1949;
  • სეფიაშვილი ო., ნატო ვაჩნაძე, თბ., 1962.
  • ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, თბ., 1994
  • ნატო ვაჩნაძე, „მოგონებები და შეხვედრები“ — „აფხაზეთის სახელგამი“, სოხუმი, 1953

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. გერმანე გოგიტიძე, „ქართული კინოს წარსულიდან“ გვ. 77 — საგა, 2013
  2. Denise J. Youngblood, "Movies for the masses: Popular cinema and Soviet society in the 1920s" გვ. 87 — Cambridge University press. 1992