ძველი საეკლესიო სლავური ენა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ძველი საეკლესიო სლავური ენა (იგივე ძველი სლავური ენა ან ძველი ბულგარული ენა) ეწოდება ყველაზე ძველ სლავურ ენას, რომელიც დაახლ. 860 წლისთვის უნდა წარმოშობილიყო, ხოლო მოგვიანებით, XI საუკუნიდან კი მის საფუძველზე — სხვადასხვა საეკლესიო სლავური ვარიანტები.

სახელწოდების პრობლემა[რედაქტირება]

სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოიყენება სამივე ტერმინი;

  • ძველი საეკლესიო სლავური ენა.
  • ძველი სლავური ენა. (словѣньскъ ѩзыкъ),
  • ძველი ბულგარული ენა. (старобългарски / starobəlgarski).

ტერმინით „ძველი სლავური“ ამ ენის სიძველესა და ასაკზე მიანიშნებენ, ტერმინით „ძველი ბულგარული“ ამ ენის ისტორიულ ნათესაობაზე ბულგარულთან, ხოლო „ძველი საეკლესიო სლავურის“ გამოყენებით, ცდილობენ მიანიშნონ ამ ენის მეშვეობით დღემდე მოღწეულ ტექსტებსა და შინაარსებზე, ანუ იმაზე მიანიშნებენ, რისთვისაც ეს ენა შეიქმნა საერთოდ.
აქედან გამომდინარე ყველაზე უფრო გამართლებულად შეიძლება მაინც სახელწოდება ძველი საეკლესიო სლავური ენა იყოს მიჩნეული.

სამეცნიერო დარგს, რომელიც ძველი საეკლესიო ენაზე არსებული ტექსტების შესწავლითა და კვლევითაა დაკავებული პალეოსლავისტიკა ეწოდება.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • R. Aitzetmüller: Altbulgarische Grammatik als Einführung in die slavische Sprachwissenschaft. Weiher, Freiburg 1978.
  • H. H. Bielfeldt: Altslawische Grammatik – Einführung in die slawischen Sprachen. VEB Max Niemeyer Verlag, Halle (Saale) 1961.
  • H. Birnbaum, J. Schaeken: Altkirchenslavische Studien I: Das altkirchenslavische Wort – Bildung, Bedeutung, Herleitung. Verlag Otto Sagner, München 1997. ISBN 3-87690-668-7
  • A. Leskien: Handbuch der altbulgarischen (altkirchenslavischen) Sprache: Grammatik, Texte, Glossar. Heidelberg 91969. ISBN 3-533-00615-8
  • August Schleicher: Die Formenlehre der kirchenslawischen Sprache erklärend und vergleichend dargestellt. Nachdruck H. Buske Verlag, Hamburg (1998), ISBN 3-87118-540-X
  • N. Trubetzkoy: Altkirchenslavische Grammatik. Schrift-, Laut- und Formensystem. Hg. R. Jagoditsch. Wien 1954.
  • Н. С. Трубецкой: Основы фонологии. М., 1960. (2-е изд. — Москва: Аспект-Пресс, 2000.).
  • W. Vondrák: Altkirchenslavische Grammatik. Weidmannsche Buchhandlung, Berlin 21912.
  • P. Diels, Leskien, A., Berneker, E.: Altkirchenslavische Grammatik. Mit einer Auswahl von Texten und einem Wörterbuch von Diels, P.. I. Teil: Grammatik. Heidelberg: Carl Winters Universitätsverlag, 1932.
  • R. Eckert, E. Crome, Chr. Fleckenstein: Geschichte der russischen Sprache. Leipzig: Verlag Enzyklopädie 1983.
  • Leskien, A., Rottmann, Otto A.: Handbuch der altbulgarischen (altkirchenslavischen) Sprache. Grammatik, Texte, Glossar. Elfte Auflage. Heidelberg: Universitätäsverlag C. Winter, 2002. ISBN 3-8253-1401-4
  • Мейе, А.,: Общеславянский язык. Москва: Изд-во иностранной литературы, 1951.
  • N. H. Trunte: Slověnski język. Ein praktisches Lehrbuch des Kirchenslavischen in 30 Lektionen. Zugleich eine Einführung in die slavische Phlologie. Band I: Altkirchenslavisch. 5., vollig neu bearbeitete Auflage. München: Verlag Otto Sagner 2003. ISBN 3-87690-480-3

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]