უკრაინული ენა

ვიკიპედიიდან

გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

უკრაინული ენა - უკრაინელების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის სლავურ ენებს .

სექციების სია

[რედაქტირება] ზოგადი ცნობები

  • მოლაპარაკეთა რაოდენობა: <45 მლნ
  • ენის კოდი: uk
  • სახელწოდება: uk - Українська мова (Ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
  • დამწერლობა: სლავური

სალიტერატურო ენამ განვითარების ორი ეტაპი გაიარა: ძველუკრაინული (XIV-XVIII სს) და თანამედროვე ლიტერატურული ენა (XVIII ს-ის ბოლოდან). მასში უფრო მეტი სიტყვაა პოლონურიდან ნასესხები, მაგრამ რუსულისაგან განსხვავებით, ნაკლებია საკლესიო სლავურიდან მომდინარე სიტყვები. თანამედროვე ლიტერატურული ენის ფორმირებაში უდიდესი როლი შეასრულა ტ.შევჩენკოს შემოქმედებამ. დამწერლობა სლავურ-კირილურ გრაფიკაზე.

[რედაქტირება] სტატუსი

ოფიციალური ენა:


გავრცელების არეალი:

გავრცელებულია ძირითადად უკრაინაში, მის მომიჯნავე რაიონებში რუსეთში და ბელარუსში, ყუბანში, პოლონეთში, სლოვაკეთში, აგრეთვე კანადაში, აშშ-ში, არგენტინაში, ავსტრალიაში.

[რედაქტირება] ანბანი

ასოს მოხაზულობა სახელწოდება მნიშვნელობა
А а
Б б ბე
В в ვე
Г г ჰე
Ґ ґ გე 1
Д д დე
Е е
Є є ჲე ჲე (IPA: je, ʲe)
Ж ж ჟე
З з ზე
И и ი (IPA: I)
І і ი (IPA: i)
Ї ї ჲი ჲი (IPA: ji)
Й й ჲოტ ჲ (IPA: j)
К к კა
Л л ელ
М м ემ
Н н ენ
О о
П п პე
Р р ერ
С с ეს
Т т ტე
У у
Ф ф ეჶ ჶ (IPA: f )
Х х ხა
Ц ц ცე
Ч ч ჩე
Ш ш შა
Щ щ შჩა შჩ
Ь ь (სილბოს2 ნიშანი) – (IPA: ʲ )
Ю ю ჲუ ჲუ (IPA: ju, ʲu)
Я я ჲა ჲა (IPA: ja, ʲa)
(აპოსტროფი)
მთავრული (HTML კოდი) ნუსხური (HTML კოდი)
А (&#1040;) а (&#1072;)
Б (&#1041;) б (&#1073;)
В (&#1042;) в (&#1074;)
Г (&#1043;) г (&#1075;)
Ґ (&#1168;) ґ (&#1169;)
Д (&#1044;) д (&#1076;)
Е (&#1045;) е (&#1077;)
Є (&#1028;) є (&#1108;)
Ж (&#1046;) ж (&#1078;)
З (&#1047;) з (&#1079;)
И (&#1048;) и (&#1080;)
І (&#1030;) і (&#1110;)
Ї (&#1031;) ї (&#1111;)
Й (&#1049;) й (&#1081;)
К (&#1050;) к (&#1082;)
Л (&#1051;) л (&#1083;)
М (&#1052;) м (&#1084;)
Н (&#1053;) н (&#1085;)
О (&#1054;) о (&#1086;)
П (&#1055;) п (&#1087;)
Р (&#1056;) р (&#1088;)
С (&#1057;) с (&#1089;)
Т (&#1058;) т (&#1090;)
У (&#1059;) у (&#1091;)
Ф (&#1060;) ф (&#1092;)
Х (&#1061;) х (&#1093;)
Ц (&#1062;) ц (&#1094;)
Ч (&#1063;) ч (&#1095;)
Ш (&#1064;) ш (&#1096;)
Щ (&#1065;) щ (&#1097;)
ь (&#1100;)
Ю (&#1070;) ю (&#1102;)
Я (&#1071;) я (&#1103;)

1ასო Ґ უკრაინულ ენაში იშვიათად გვხვდება, ძირითადად პირად სახელებში. ამ ასოთი უკრაინელები გადმოსცემენ ბგერა „გ“–ს, თუმცა ის უფრო ჟღერს, როგორც ქართული „ღ“ (ზოგიერთ შემთხვევაში, როგორც ბგერა „ღ“–სა და „ჰ“–ს შორის).

2 სილბო (ძვ.) იგივეა, რაც სირბილე (ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი ტ. 2, გვ. 887, თბ., 1990).

[რედაქტირება] გრამატიკა

...

[რედაქტირება] ლექსიკა

ფრაზები და სიტყვები

  • გამარჯობა - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
  • კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Ласкаво просімо (Laskavo prosymo); Вітаемо (Vitaemo)
  • გმადლობთ - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
  • კი / არა - Так / Ні (Tak / Ni)
  • გეთაყვა - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
  • ნახვამდის - До побачення (Do pobachennya)

რიცხვები

  • 1 - один (ody'n) მამრობითი სახელებისთვის
  • 1 - одна (odna) მდედრობითი სახელებისთვის
  • 1 - одне (odne) საშუალო სახელებისთვის
  • 2 - два (dva) მამრობითი და საშუალო სახელებისთვის
  • 2 - дві (dvi) მდედრობითი სახელებისთვის

(დანარჩენი ყველა სახელებისთვის საერთოა)

  • 3 - три (tri)
  • 4 - чотири (choty'ry)
  • 5 - п'ять (pyat')
  • 6 - шість (shist')
  • 7 - сім (sim)
  • 8 - вісім (vísim)
  • 9 - дев'ять (devyat')
  • 10 - десять (desyat')

[რედაქტირება] იხილეთ აგრეთვე

[რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში

პირადი ხელსაწყოები