შინაარსზე გადასვლა

პაპეეტე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
დედაქალაქი
პაპეეტე
ფრანგ. Papeete, ტაიტ. Pape’ete

პაპეეტეს ხედი
დროშა

ქვეყანა საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი
საფრანგეთის ზღვისიქითა გაერთიანება საფრანგეთის პოლინეზია
კოორდინატები 17°32′00″ ს. გ. 149°34′00″ დ. გ. / 17.53333° ს. გ. 149.56667° დ. გ. / -17.53333; -149.56667
ქალაქის მერი მიშელ ბუილარი (Michel Buillard)
დაარსდა 1818
ფართობი 17,4 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 621
ოფიციალური ენა ფრანგული ენა
მოსახლეობა 26 654 კაცი (2022)
სიმჭიდროვე 1531,84 კაცი/კმ²
აგლომერაცია 124 274
სასაათო სარტყელი UTC-10
სატელეფონო კოდი 98714
საფოსტო ინდექსი 98714[1] [2] და 98713[2]
ოფიციალური საიტი ville-papeete.pf ville-papeete.pf ville-papeete.pf
პაპეეტე — საფრანგეთი
პაპეეტე

პაპეეტე (ფრანგ. Papeete, ტაიტ. Pape’ete) — საფრანგეთის ზღვისიქითა გაერთიანების საფრანგეთის პოლინეზიის დედაქალაქი, მდებარეობს არქიპელაგ საზოგადოების კუნძულებზე არსებულ კუნძულ ტაიტიზე.

პაპეეტეს კომუნა

კლიმატი პასატურია სუბეკვატორულთან მსგავსი. ტემპერატურა მთელი წელი პრაქტიკულად მუდმივია. სეზონი ნოემბრიდან მაისამდე ტენიანია, ხოლო ივნისიდან ოქტომბრამდე მშრალი. ამასთან ერთად ნალექი მშრალ სეზონშიც მოდის და ამიტომ ისინი თანდათანობით შეუმჩნევად ერწყმიან ერთმანეთს.

მისიონერი უილიამ კრუკი იყო პირველი ევროპელი, რომელიც 1818 წელს ეწვია პაპეეტეს და იქვე დასახლდა. ХІХ საუკუნეში მიმდინარეობდა ქალაქის მზარდი განვითარება და გაფართოება. პაპეეტე იქცა ქვეყნის მთავარ სავაჭრო და სატრანსპორტო ცენტრად. ის 1827 წელს გახდა ტაიტის დედოფლის პამარე IVს რეზიდენცია, რომელმაც 1830 წელს პაპეეტე ქვეყნის დედაქალაქად გამოაცხადა. საფრანგეთის მმართველობის პერიოდში 1843 წელს ტაიტიზე შეიქმნა პროტექტორატი, ეს ქალაქი უკვე ფრანგული პოლინეზიის ოფიციალური დედაქალაქი გახდა.

1884 წელს ხანძარმა პაპეეტეს მნიშვნელოვანი ნაწილი დაანგრია, ქალაქს მნიშვნელოვანი ზიანი 1906 წლის ციკლონმაც მიაყენა. ამასთან ერთად ქალაქში ჩასახლდა ზოგიერთი ჩინელი, რამაც გამოიწვია მისი მოსახლეობის სწრაფი ზრდა და იმ დროისათვის შეადგინა 5000 ადამიანი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი იბომბებოდა იაპონიის მიერ, რამაც მას ასევე მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა.

ადრე პაპეეტეს ტრანსპორტის ინტენსიური მოძრაობის, 1960 წელს აშენებული ბეტონის ნაგებობების, კრიმინალის, პროსტიტუციის და გარემოს დაჭუჭყიანების გამო ჰქონდა საკმაოდ ცუდი რეპუტაცია. მაგრამ ბოლო დროს ქალაქის მესვეურთა დიდი შრომის შედეგად ჩატარდა ქალაქის მთლიანი რემონტი, ამიტომაც დღეს იგი წარმოადგენს ცხოვრებისათვის მშვენიერ რაიონს სუფთა ჰაერით და დასვენების ყველა საშუალებებით.

მოსახლეობის რაოდენობა 2022 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქ პაპეეტეში შეადგენს 26 654 ადამიანს[3] (2022), მაგრამ მისი აგლომერაცია გაცილებით მრავალრიცხოვანია — 124 274 ადამიანი (2022 წელი).

პაპეეტესა და მისი აგლომერაციის მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილებების ისტორია დაწყებული 1956 წლიდან:

1956 1962 1971 1977 1983 1988 1996 2002 2007 2012 2017 2022
პაპეეტე
(კომუნა)
18 089 19 903 25 342 22 967 23 496 23 555 25 553 26 222 26 017 25 769 26 926 26 654
პაპეეტე
(აგლომერაცია)
28 975 35 514 65 185 77 781 93 294 103 857 115 759 127 327 131 695 133 627 136 771 124 274
მოსახლეობის რაოდენობის აღწერის ოფიციალური მონაცემები.[4][5][6][7][8]

პაპეეტე არის ფრანგული პოლინეზიის მთავარი საზღვაო პორტი, ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ფააას საერთაშორისო აეროპორტი, რომლიდანაც მრავალ ქვეყანაში ხორციელდება რეისები.

საინტერესო ფაქტები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1891 წლიდან ამ ტერირტორიაზე ცხოვრობდა პოლ გოგენი. მოკლე დროით საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ (1893—1895), ავადმყოფობისა და უსახსრობის გამო ის სამუდამოდ გადასახლდა ოკეანეთში — პირველად ტაიტიზე, 1901 წლიდან კი კუნძულ ჰივა-ოაზე (მარკიზის კუნძულები).

1980 წლის 20 აგვისტოს აქ გარდაიცვალა ჯო დასენი.

2013 წელს აქ ჩატარდა მსოფლიოს ჩემპიონატი პლაჟის ფეხბურთში.

  • Kay, Robert F. Hidden Tahiti, Ulysses Press, Berkeley, California, 2001. ISBN 1-56975-222-2.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
  1. Base officielle des codes postauxLa Poste, 2018.
  2. 2.0 2.1 http://www.ville-papeete.pf/articles.php?id=3043
  3. Les résultats du recensement de la population 2022 de Polynésie française fr. Institut de la statistique de la Polynésie française (January 2023).
  4. Populations légales de Polynésie française en 2017. INSEE. ციტირების თარიღი: 2018-02-08
  5. Population des communes de Polynésie française. INSEE. ციტირების თარიღი: 2013-10-13
  6. Jean Fages. (1975)Punaauia-Paea - contact ville-campagne et croissance urbaine de la côte ouest de Tahiti. ORSTOM. ციტირების თარიღი: 2013-10-13
  7. Population statistique des communes et communes associées aux recensements de 1971 à 2002. ISPF. ციტირების თარიღი: 2013-10-13
  8. Population des communes de Polynésie française au RP 2007. INSEE. ციტირების თარიღი: 2013-10-13