უდე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სოფელი
უდე
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე სამცხე-ჯავახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი ადიგენის მუნიციპალიტეტი
თემი უდე
კოორდინატები 41°38′32″ ჩ. გ. 42°47′38″ ა. გ. / 41.64222° ჩ. გ. 42.79389° ა. გ. / 41.64222; 42.79389
დაარსდა ქვის ხანა
ადრეული სახელები უდიველი
ცენტრის სიმაღლე 1220
მოსახლეობა 2 728[1] კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები 99%[2]
სატელეფონო კოდი +995 366[3]
საფოსტო ინდექსი 0300[4]
უდე — საქართველო
უდე
უდე — სამცხე-ჯავახეთის მხარე
უდე
უდე — ადიგენის მუნიციპალიტეტი
უდე

უდესოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: უდე, ზაზალო).[5] მდებარეობს ახალციხის ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1220 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კილომეტრით.

სოფელი უდე ექვემდებარება საქართველოს საპატრიარქოს ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიას.

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 728 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
2002[2] 3 505 1 707 1 798
2014[1] Decrease2.svg 2 728 1 299 1 429

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თავდაპირველად დასახლება მდებარეობდა ამჟამინდელი სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ზეგანზე, ე.წ. „უდივლებზე“, თურქეთის საზღვრის პირას. „უდის ველი“ უძველესი ნასოფლარია, აქ არის გორსამარხები (ყორღანები), რომელიც შეიძლება მეოთხე ათასწლეულითაც დათარიღდეს. ისინი გარეგნულად ჰგავს მტკვრის ზემო წელში ნაპოვნ კამერიან ყორღანებს.

მოსახლეობის ჩამოსახლება დღევანდელი სოფლის ტერიტორიაზე მოხდა სასმელი წყლის, ეკონომიკური და გეოგრაფიული პირობების გამო. თანამედროვე სოფელი უდე ხევ-ღელეებით, გორაკ-ბორცვებით და გაუვალი ტყით ყოფილა დაფარული, რის გამოც სახელს „უდის ველი“ სიტყვა „ველი“ ჩამოშორდა.

ღირსშესანიშნაობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სოფელ უდესა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე კულტურული მემკვიდრეობის უამრავი ძეგლია შემორჩენილი:

  • XIV-XVI საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია
  • 1904-1912 წლების ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია
  • შუა საუკუნეების პერიოდის რვა ეკლესიის ნანგრევები, მათ შორის „შუშან ქალის“, „წყისისა“ და „ხვანის“ ნაეკლესიარები
  • უდეს კათოლიკური ეკლესია
  • ბუზმარეთის ორი ეკლესია (აღდგენილია 1999 და 2007 წელს)
  • ხანდაკის შუა საუკუნეების ციხე-კოშკი

ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმსა და სამცხე-ჯავახეთის ისტორიული მუზეუმში ინახება უდის განძი, რომელიც ჩვენს წ-მდე XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=უდე&oldid=3211401“-დან