ვიკიპედია:ახალი თავფურცელი 2/მოკლე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ვიკიპედიათავისუფალი მრავალენოვანი ენციკლოპედია

 პირველი ნაბიჯები · მეგზური · ხშირი შეკითხვები · ყავახანა | საავტორო უფლებები | გვერდის განახლება | შეწირულობები

2004 წლის ნოემბერს ქართული ვიკიპედიის დაარსებიდან დღემდე ქართულ ენაზე დამუშავების პროცესშია 143,732 ენციკლოპედიური სტატია, ხოლო ვიკიპედიის დაარსებიდან — 4 მილიონამდე სტატია მსოფლიოს 229 ენაზე.

მათემატიკის, ფიზიკისა და ბუნებრივი მეცნიერებები მათემატიკა და ნატურალური მეცნიერებები

ასტრონომია · ბიოლოგია · ქიმია · ფიზიკა · გეომეტრია · ლოგიკა · სტატისტიკა

ხელოვნება, ლიტერატურა, ენა, მუსიკა ხელოვნება, ლიტერატურა, ენა, მუსიკა

არქიტექტურა · დიზაინი · ფერწერა · თეატრი · კინო · ფოტოგრაფია · სკულპტურა · ცეკვა

სოციალური მეცნიერებები, ისტორია, გეოგრაფია, რელიგია სოციალური მეცნიერებები, გეოგრაფია, რელიგია

ანთროპოლოგია · არქეოლოგია · ეკონომიკა · განათლება · ფინანსები · ფილოსოფია · ისტორია · მითოლოგია · პოლიტიკა · ფსიქოლოგია · სოციოლოგია

ჰობი და საზოგადოება საზოგადოება, ჰობი

კოლექციონიზმი · კულინარია · მუზეუმები · მებაღეობა · მაგია · ჟურნალისტიკა · ინტერნეტი · მასმედია · გართობა · სპორტი · ტელევიზია · ტურიზმი · ჰოროსკოპი

ტექნოლოგია და ზუსტი მეცნიერებები ტექნოლოგია და ზუსტი მეცნიერებები

აგრიკულტურა · ელექტრონიკა · კომუნიკაცია · ინდუსტრია · ინფორმატიკა · ინჟინერია · მედიცინა · ტრანსპორტი

ინდექსი ძიება, ახალი სტატიები

ანბანური საძიებელი · ალტერნატიული ინდექსი (აა - ჰჰ) · თემატური საძიებელი · კატეგორიები · კალენდარი · ბიოგრაფიები

{{{სახელი}}} რჩეული სტატია
ჰანგულზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი

ჰანგული (კორ. 한글), ალტ. ჩოსონგული (조선글) დამწერლობა არის კორეული ენის ანბანი, რომელმაც კორეაში ჩინეთიდან შემოსული არაანბანური ჰანჯა შეცვალა. ანბანი ფონეტიკურია, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან შედგება.

ჰანგული მეცნიერთა ჯგუფმა 1443 წელს შექმნა ჯოსონის დინასტიის მეოთხე მეფის სეჯონგ დიდის დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ჩინურისგან ძალიან განსხვავდებოდა და უბრალო ხალხს უჭირდა იეროგლიფების სწავლა. ახალი ანბანის შესწავლა ყველასთვის ხელმისაწვდომი უნდა გამხდარიყო. ჰანგული ფონეტიკური დამწერლობაა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა 1446 წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად "ჰუნმინ ჯონგუმ", რაც ნიშნავს "ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე". სწორედ ამ დოკუმენტის სათაურიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. სამხრეთ კორეაში ანბანის გამოსვლის დღეთ 9 ოქტომბერი ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში - 15 იანვარი. ამ დღეს ჰანგულის დღეს აღნიშნავენ. (...სრულად)

{{{სახელი}}} დღის ფოტოსურათი
Peru Machu Picchu Sunrise.jpg
მაჩუ პიკჩუ (ქეჩუას ენაზე: ძველი მთა, ხშირად: ”ინკების დაკარგული ქალაქი”) -- კარგად შენახული კოლუმბომდელი ინკას ნანგრევები პერუში. (...სრულად)
{{{სახელი}}} მთავარი სიახლეები
კორონავირუსის პანდემია საქართველოში
ლუის არსე
  • ზუგდიდში ბანკის დაყაჩაღებისას შეიარაღებულმა პირმა მძევლად 18 ადამიანი აიყვანა.
  • ლუის არსე (სურათზე) ბოლივიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
  • ყირგიზეთში მიმდინარე საპროტესტო აქციების შედეგად პრეზიდენტი სოორონბაი ჟეენბეკოვი გადადგა.
  • ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკაში ამერიკელები პოლ მილგრომი და რობერტ უილსონი გახდნენ.
  • ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი მსოფლიო სასურსათო პროგრამა გახდა.
  • ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში ამერიკელი პოეტი ლუიზა გლიუკი გახდა.
  • {{{სახელი}}} 30 ოქტომბერი — ამ დღეს...
    დრეზდენის ფრაუენკირხე
  • 1270 : მერვე ჯვაროსნული ომი სრულდება სიცილიის მეფე შარლ I-სა და ტუნისის სულთანს შორის შეთანხმებით.
  • 1905 : რუსეთის მეფე ნიკოლოზ II თანხმდება რუსეთის პირველი კონსტიტუციისა და საკანონმდებლო დუმას შექმნას.
  • 1918 : ოსმალეთის იმპერია მოკავშირეებთან ცეცხლის შეწყვეტაზე თანხმდება, რითაც სრულდება პირველი მსოფლიო ომი ახლო აღმოსავლეთში.
  • 1947 : ტარიფებსა და ვაჭრობაზე საერთო შეთანხმება (GATT) შედის ძალაში, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციას.
  • 1961 : საბჭოთა კავშირმა წყალბადის ბირთვული იარაღი „ცარ ბომბა“ გამოსცადა ახალ მიწაზე; 58 მეგატონის ყუმბარა დღემდე უდიდესი ბირთვული დანადგარია, რომელიც კი ოდესმე გამოუცდიათ.
  • 1983 : არგენტინაში პირველი დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა შვიდწლიანი სამხედრო დიქტატურის შემდეგ.
  • 2005 : დრეზდენის ფრაუენკირხეს (სურათზე) 13-წლიანი რესტავრაცია დასრულდა.
  • {{{სახელი}}} იცით თუ არა, რომ…

    ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან, 25 მაისი — 12 ივნისი:

    • დმანისში (სურათზე) აღმოჩენილია ევროპაში ყველაზე ძველი ადამიანის ნაკვალევი - თავის ქალა, რომლის ასაკი 1,6 მილიონი წლით განისაზღვრება.
    • საქართველოში პირველი ქრისტიანული ტაძარი ერუშეთში ააგეს IV ს-ში.
    • აშშ-მა საქართველოს დამოუკიდებლობა დე-იურე სცნო 1991-1992 წლების სახელმწიფო გადატრიალების დღეებში.
    • კვირადღეს ბევრ სლავურ ენაზე ჰქვია «неделя », ე.ი. დღე, როცა არ მუშაობენ («не делают»).
    • კავკასიელები კულტურულად და პოლიტიკურად ევროპელები არიან, მაგრამ გეოგრაფიულად აზიაში ცხოვრობენ.
    • საქართველოში რუსეთის ჯარი 1799 წლის 26 ნოემბერს შემოვიდა.
    • ერაყის პირველ დემოკრატიულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ჯალალ თალაბანმა, ქურთი აჯანყებულების ყოფილ ლიდერმა.
    {{{სახელი}}} დობილი პროექტები

    ვიკიპედიის არსებობა არაკომერციული ფონდი ვიკიმედიის დამსახურებაა. იხ. ვიკიმედიის სხვა პროექტები.

    Wikimedia-logo.svg

    Meta-Wiki

    ვიკიმედიის პროექტების
    კოორდინაცია
    Wiktionary-logo-en.png

    Wiktionary

    ვიკილექსიკონი
    სხვადასხვა ენებზე
    Wikibooks-logo.svg

    Wikibooks

    სახელმძღვანელოები
    და წიგნები
    Wikiquote-logo.svg

    Wikiquote

    ციტატების
    კრებული
    Wikisource-logo.svg

    Wikisource

    თავისუფალი შინაარსის
    დოკუმენტების ორიგინალები