ვიკიპედია:ახალი თავფურცელი 2/მოკლე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ვიკიპედიათავისუფალი მრავალენოვანი ენციკლოპედია

 პირველი ნაბიჯები · მეგზური · ხშირი შეკითხვები · ყავახანა | საავტორო უფლებები | გვერდის განახლება | შეწირულობები

2004 წლის ნოემბერს ქართული ვიკიპედიის დაარსებიდან დღემდე ქართულ ენაზე დამუშავების პროცესშია 133,228 ენციკლოპედიური სტატია, ხოლო ვიკიპედიის დაარსებიდან — 4 მილიონამდე სტატია მსოფლიოს 229 ენაზე.

მათემატიკის, ფიზიკისა და ბუნებრივი მეცნიერებები მათემატიკა და ნატურალური მეცნიერებები

ასტრონომია · ბიოლოგია · ქიმია · ფიზიკა · გეომეტრია · ლოგიკა · სტატისტიკა

ხელოვნება, ლიტერატურა, ენა, მუსიკა ხელოვნება, ლიტერატურა, ენა, მუსიკა

არქიტექტურა · დიზაინი · ფერწერა · თეატრი · კინო · ფოტოგრაფია · სკულპტურა · ცეკვა

სოციალური მეცნიერებები, ისტორია, გეოგრაფია, რელიგია სოციალური მეცნიერებები, გეოგრაფია, რელიგია

ანთროპოლოგია · არქეოლოგია · ეკონომიკა · განათლება · ფინანსები · ფილოსოფია · ისტორია · მითოლოგია · პოლიტიკა · ფსიქოლოგია · სოციოლოგია

ჰობი და საზოგადოება საზოგადოება, ჰობი

კოლექციონიზმი · კულინარია · მუზეუმები · მებაღეობა · მაგია · ჟურნალისტიკა · ინტერნეტი · მასმედია · გართობა · სპორტი · ტელევიზია · ტურიზმი · ჰოროსკოპი

ტექნოლოგია და ზუსტი მეცნიერებები ტექნოლოგია და ზუსტი მეცნიერებები

აგრიკულტურა · ელექტრონიკა · კომუნიკაცია · ინდუსტრია · ინფორმატიკა · ინჟინერია · მედიცინა · ტრანსპორტი

ინდექსი ძიება, ახალი სტატიები

ანბანური საძიებელი · ალტერნატიული ინდექსი (აა - ჰჰ) · თემატური საძიებელი · კატეგორიები · კალენდარი · ბიოგრაფიები

{{{სახელი}}} რჩეული სტატია
ჰანგულზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი

ჰანგული (კორ. 한글), ალტ. ჩოსონგული (조선글) დამწერლობა არის კორეული ენის ანბანი, რომელმაც კორეაში ჩინეთიდან შემოსული არაანბანური ჰანჯა შეცვალა. ანბანი ფონეტიკურია, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან შედგება.

ჰანგული მეცნიერთა ჯგუფმა 1443 წელს შექმნა ჯოსონის დინასტიის მეოთხე მეფის სეჯონგ დიდის დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ჩინურისგან ძალიან განსხვავდებოდა და უბრალო ხალხს უჭირდა იეროგლიფების სწავლა. ახალი ანბანის შესწავლა ყველასთვის ხელმისაწვდომი უნდა გამხდარიყო. ჰანგული ფონეტიკური დამწერლობაა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა 1446 წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად "ჰუნმინ ჯონგუმ", რაც ნიშნავს "ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე". სწორედ ამ დოკუმენტის სათაურიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. სამხრეთ კორეაში ანბანის გამოსვლის დღეთ 9 ოქტომბერი ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში - 15 იანვარი. ამ დღეს ჰანგულის დღეს აღნიშნავენ. (...სრულად)

{{{სახელი}}} დღის ფოტოსურათი
Peru Machu Picchu Sunrise.jpg
მაჩუ პიკჩუ (ქეჩუას ენაზე: ძველი მთა, ხშირად: ”ინკების დაკარგული ქალაქი”) -- კარგად შენახული კოლუმბომდელი ინკას ნანგრევები პერუში. (...სრულად)
{{{სახელი}}} კვირის პროექტი
თვის მიმდინარე პროექტის მთავარი თემაა კატარის დროშა კატარი. აირჩიეთ შემდეგი თვის პროექტი.


{{{სახელი}}} მთავარი სიახლეები
ევო მორალესი
  • საპროტესტო აქციების გამო, ბოლივიის პრეზიდენტი ევო მორალესი (სურათზე) გადადგა, პრეზიდენტის მოვალეობას სენატორი ხეანინე ანიესი ასრულებს.
  • არგენტინის პრეზიდენტად პერონისტი ალბერტო ფერნანდესი აირჩიეს.
  • მარგარეტ ეტვუდი და ბერნარდინ ევარისტო 2019 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
  • აბჰიჯიტ ბანერჯი (აშშ), ესტერ დიუფლო (საფრანგეთი/აშშ) და მაიკლ კრემერი (აშშ) ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
  • კაის საიდი ტუნისის პრეზიდენტად აირჩიეს.
  • საბჭოთა კოსმონავტი ალექსი ლეონოვი — პირველი ადამიანი, რომელიც ღია კოსმოსში გავიდა, 85 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
  • {{{სახელი}}} 13 ნოემბერი — ამ დღეს...
    ვულკანი ნევადო-დელ-რუისი
  • 1002 : წმინდა ბრაისის დღის ხოცვა — მეფე ეთელრედ II-მ ინგლისში ყველა დანიელის მოკვლა ბრძანა.
  • 1841 : ჯეიმზ ბრეიდი პირველად აკვირდება ცხოველთა მაგნეტიზმს, მოვლენას, რომელსაც მან მოგვიანებით ჰიპნოზი უწოდა.
  • 1954 : ბრიტანეთმა საფრანგეთი დაამარცხა რაგბის ლიგის პირველ მსოფლიო ჩემპიონატში პარიზში 30 000 მაყურებლის წინ.
  • 1971 : მარსის ირგვლივ ტრაექტორიის შემოწერით ამერიკული კოსმოსური ზონდი „მარინერ 9“ პირველი ხომალდი გახდა, რომელმაც სხვა პლანეტას შემოუფრინა.
  • 1985 : ვულკანის ნევადო-დელ-რუისის (სურათზე) ამოფრქვევამ კოლუმბიის ქალაქი არმერო მიწაში ჩაფლო და 23 000 ადამიანი იმსხვერპლა.
  • 1994 : შვედეთის ამომრჩევლებმა რეფერენდუმით ევროკავშირში გაწევრება გადაწყვიტეს.
  • 2003 : ჩინეთის მთავრობამ ფართომასშტაბიანი პრივატიზაციის პროცესი დაიწყო.
  • {{{სახელი}}} იცით თუ არა, რომ…

    ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან, 25 მაისი — 12 ივნისი:

    • დმანისში (სურათზე) აღმოჩენილია ევროპაში ყველაზე ძველი ადამიანის ნაკვალევი - თავის ქალა, რომლის ასაკი 1,6 მილიონი წლით განისაზღვრება.
    • საქართველოში პირველი ქრისტიანული ტაძარი ერუშეთში ააგეს IV ს-ში.
    • აშშ-მა საქართველოს დამოუკიდებლობა დე-იურე სცნო 1991-1992 წლების სახელმწიფო გადატრიალების დღეებში.
    • კვირადღეს ბევრ სლავურ ენაზე ჰქვია «неделя », ე.ი. დღე, როცა არ მუშაობენ («не делают»).
    • კავკასიელები კულტურულად და პოლიტიკურად ევროპელები არიან, მაგრამ გეოგრაფიულად აზიაში ცხოვრობენ.
    • საქართველოში რუსეთის ჯარი 1799 წლის 26 ნოემბერს შემოვიდა.
    • ერაყის პირველ დემოკრატიულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ჯალალ თალაბანმა, ქურთი აჯანყებულების ყოფილ ლიდერმა.
    {{{სახელი}}} დობილი პროექტები

    ვიკიპედიის არსებობა არაკომერციული ფონდი ვიკიმედიის დამსახურებაა. იხ. ვიკიმედიის სხვა პროექტები.

    Wikimedia-logo.svg

    Meta-Wiki

    ვიკიმედიის პროექტების
    კოორდინაცია
    Wiktionary-logo-en.png

    Wiktionary

    ვიკილექსიკონი
    სხვადასხვა ენებზე
    Wikibooks-logo.svg

    Wikibooks

    სახელმძღვანელოები
    და წიგნები
    Wikiquote-logo.svg

    Wikiquote

    ციტატების
    კრებული
    Wikisource-logo.svg

    Wikisource

    თავისუფალი შინაარსის
    დოკუმენტების ორიგინალები