მზის სისტემა

მზის პლანეტარული სისტემა. მზის სისტემაში შედის ყველა, მის გარშემო მბრუნავი სხეული: პლანეტები, მათი თანამგზავრები, ასტეროიდები და კომეტები.

შემადგენლობა

მზის სისტემა (მასშტაბის დაცვის გარეშე)

• მზე
• პლანეტები და მისი თანამგზავრები
  1. მერკური
  2. ვენერა
  3. დედამიწა
     • მთვარე
  4. მარსი
     • ფობოსი და დეიმოსი
  5. იუპიტერი
     • იუპიტერის თანამგზავრები
  6. სატურნი
     • სატურნის თანამგზავრები
     • სატურნის რგოლები
  7. ურანი
     • ურანის თანამგზავრები
  8. ნეპტუნი
     • ნეპტუნის თანამგზავრები

მზის სისტემის პლანეტებისა და ჯუჯა პლანეტების მონაცემები

	სახელწოდება	ეკვატორული დიამეტრი	მასა	ორბიტალური რადიუსი (ა. ე.)	ბრუნვის პერიოდი (წელი)	დახრა к მზის ეკვადორის მიმართ (°)	ექსცენტრისტულობა ორბიტის	ბრუნვის პერიოდი (დღე)	თანამგზავრები	სარყელი	ატმოსფერო
დედამიწისებრი პლანეტები	მერკური	0,382	0,06	0,39	0,24	3,38	0,206	58,64	0	არა	მინიმალური
	ვენერა	0,949	0,82	0,72	0,62	3,86	0,007	−243,02	0	არა	CO2, N2
	დედამიწა	1,00	1,00	1,00	1,00	7,25	0,017	1,00	1	არა	N2, O2
	მარსი	0,532	0,11	1,52	1,88	5,65	0,093	1,03	2	არა	CO2, N2
გაზის გიგანტები	იუპიტერი	11,209	317,8	5,20	11,86	6,09	0,048	0,41	63	კი	H2, He
	სატურნი	9,449	95,2	9,54	29,46	5,51	0,054	0,43	52	კი	H2, He
	ურანი	4,007	14,6	19,22	84,01	6,48	0,047	−0,72	27	კი	H2, He
	ნეპტუნი	3,883	17,2	30,06	164,8	6,43	0,009	0,67	13	კი	H2, He
ჯუჯა პლანეტები
	ცერერა	0,08	0,000 2	2,5—3,0	4,60	10,59	0,080	0,38	0	არა	არა
	პლუტონი	0,19	0,002 2	29,7—49,3	248,09	17,14	0,249	−6,39	3	არა	დროებითი
	ჰაუმეა	0,37×0,16	0,000 7	35,2—51,5	282,76	28,19	0,189	0,16	2
	მაკემაკე	~0,12	0,000 7	38,5—53,1	309,88	28,96	0,159	?	0	?	?
	ერისი	0,19	0,002 5	37,8—97,6	~557	44,19	0,442	~0,3	1	?	?
a დედამიწის მიმართ b იხილეთ სტატია დედამიწა ზუსტი მონაცემებისათვის c იუპიტერს აქვს ყველაზე მეტი თანამგზავრი მზის სისტემაში (63) d ისევე როგორც პლუტონს აქვს დროებითი ატმოსფერო.

2006 წლის 24 აგვისტოს საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის 26-ე ასამბლეაზე ასტრონომებმა პლუტონს პლანეტის სტატუსი ჩამოართვეს, კენჭისყრით პლუტონი ჯუჯა პლანეტის სტატუსზე ჩამოქვეითდა. ხოლო პლუტონის ერთადერთ თანამგზავრ - ქარონი-ს ასევე ჯუჯა პლანეტის სტატუსი მიანიჭეს.

• მზის სისტემის მცირე სხეულები
  • ასტეროიდები
  • ობიექტები კოიპერის სარტყელი
    • 2003 UB₃₁₃
    • ქვავარი
    • იქსიონი
  • ობიექტები ოორტის ღრუბლები
    • სედნა
    • ორკუსი
  • კომეტები
    • ჰალეის კომეტა
  • მეტეორული სხეულები

მზის სისტემის წარმოშობა

მთავარი სტატია : მზის სისტემის წარმოშობა.

თანამედროვე წარმოდგენების მიხედვით, მზის სისტემა ჩამოყალიბდა 5 მილიარდი წლის უკან, გაზისა და კოსმოსური მტვერის ღრუბელის შეკუმშვის შედეგად.

მზის სისტემა კოსმოსის ის ნაწილია,რომელსაც დედამიწა ეკუთვნის. მის ცენტრში მდებარეობს მზე, ჩვენი ვარსკვლავი, რომლის მასაც მზის სისტემის მთლიანი მასის 99,9 პროცენტს შეადგენს. მზის მიზიდულობას "ჩაჭერილი აქვს" მზის მახლობლად მდებარ ყველა კოსმოსური სხეული, 9 პლანეტისა და მათი 63 მთვარის ჩათვლით. პლანეტები მზის გარშემო, ე.წ. ორბიტებზე მოძრაობენ და, ამავე დროს საკუთარი ღერძის გარშემოც ბრუნავენ. ოთხი შიდა პლანეტა ქვისა და ლითონებისაგან შედგება, ხოლო გარე პლანეტები გაზის ან სითხის სფეროებია. გამონაკლისია პლუტონი, ყინულისგან შემდგარი პლანეტა, რომელიც მზისგან 6 მილიარდ კილომეტრზე მდებარეობს. უახლოესი ვარსკვლავი მასზე 7000-ჯერ უფრო შორსაა.

რესურსები ინტერნეტში

• მზის სისტემა - NASA - მზის სისტემის კვლევა
• NASA - მზის სისტემის სიმულატორი
• NASA/JPL მზის სისტემის მთავარი გვერდი