ბაგრატ V (საქართველოს მეფე)
სტატიის ბაგრატ V (გ. 1393), საქართველოს მეფე 1360-იდან, დავით IX-ის ძე.
| ბაგრატ V | |
| საქართველოს მეფე | |
| მმართ. დასაწყისი: | 1360 |
|---|---|
| მმართ. დასასრული: | 1393 |
| წინამორბედი: | დავით IX |
| მემკვიდრე: | გიორგი VII |
| დაბ. თარიღი: | |
| გარდ. თარიღი: | 1393 |
| მეუღლე: | ელენე კომნენოსი ანა ტრაპიზონტელი |
| შვილები: | 1.გიორგი VII 2.კონსტანტინე I |
| დინასტია: | ბაგრატიონები |
| მამა: | დავით IX |
ქართული საისტორიო მწერლობა ბაგრატ V-ს „დიდის“ სახელით იხსენიებს. ტრაპიზონელი ბერძენი ისტორიკოსები მიქელ პანარეტოსი, რომელიც პირადად იცნობდა ბაგრატ V-ს, მას „გამოჩენილ სარდალს“ უწოდებს. სომხურ მწერლობაშიც ბაგრატ V „ძლევამოსილისა და ძლიერის“ სახელითაა მოხსენიებული. თათარ-მონღოლთა შემოსევების შემდეგ საქართველო თუმცა ეკონომიურად დაქვეითებული იყო და სამეფოს დაშლის ტენდენცია თანდათანობით თავს იჩენდა, ბაგრატ V-ის ხელისუფლება მაინც მთელ საქართველოზე ვრცელდებოდა. მისი სამეფოს სამხრეთ-დასავლეთი საზღვარი ( ტრაპიზონის სამეფოსთან) მაკრიალის ხეობას გასდევდა, მაკრიალი, გონია, აჭარა, შავშეთ-კლარჯეთი, მესხეთი საქართველოს ეკუთვნოდა. ქ. ანისი და მისი ოლქი წინანდებურად ბაგრატ V-ის სამეფოს შემადგენლობაში იყო. ბაგრატ V-ის ხელისუფლებას ცნობდნენ დვალეთი და ოსეთი.
ბაგრატ V-ის მეფობის დასაწყისში საქართველოში შავი ჭირი მძვინვარებდა. 1366 მისი მსხვერპლი გახდა დედოფალი ელენე, რომლისაგანაც მეფეს ორი ძე გიორგი და კონსტანტინე ჰყავდა. 1367 ივნისში ბაგრატ V დაქორწინდა ტრაპიზონის მეფის იოანე-ალექსი III-ის ასულ ანაზე, რომლისაგანაც შეეძინა მესამე ვაჟი დავითი. ბაგრატ V-ის მეფობის ბოლო წლებში საქართველოს დიდი უბედურება დაატყდა თავს: 1386 თემურლენგი დიდძალი ლაშქრით საქართველოში შემოიჭრა და, მიუხედავად ქართველთა მედგარი წინააღმდეგობისა, აიღო თბილისი. მტერმა დაატყვევა ბაგრატ V, მისი მეუღლე ანა და შვილი დავითი. თემურლენგმა ბაგრატ V-ს გამაჰმადიანება მოსთხოვა. ბაგრატ V დიდხანს უარზე იყო, ბოლოს დათანხმდა, რომ ტყვეობიდან თავი დაეღწია და დამპყრობლის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში ჩასდგომოდა, მაგრამ განთავისუფლების შემდეგ მალე გარდაიცვალა.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- ჯავახიშვილი ივ. ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 3, თბ., 1966;
- გუჩუა ვ., ქსე, ტ. 2, გვ.129-130, თბ., 1977
| წინამორბედი: დავით IX |
საქართველოს მეფე 1360 - 1393 |
შემდეგი: გიორგი VII |
|
|||||
