იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში

მოცემულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ჩინეთში. სულ ქვეყანაში 2026 წლის მონაცემებით 61 ძეგლია და ამ მხრივ იტალიის შემდეგ მსოფლიოში მეორე ადგილზეა. ამ 61 ობიექტიდან 42 კულტურული, 15 ბუნებრივი, ხოლო 4 კულტურული და ბუნებრივი მნიშვნელობისაა. გარდა ამისა, ჩინეთს 60 ობიექტი აქვს შეყვანილი წინასწარ (საკანდიდატო) სიაში. აღნიშნული ძეგლები წარმოადგენენ ჩინეთის ტურისტული რესურსების ძირითად ნაწილს.

პირველი ობიექტები ჩინეთიდან სიაში 1987 წელს დაემატა, როდესაც 6 ობიექტი შეიყვანეს. ყველაზე ბოლო დამატება 2026 წელს მოხდა, როდესაც ძინგტეჭენის ფაიფურის ხელოსნობის ინდუსტრიული ობიექტები შეიტანეს სიაში. სიაში „აბრეშუმის გზა: ჩანგან-თიენ-შანის დერეფნის მარშრუტების ქსელი“ ტრანსნაციონალური ობიექტია და მას ყაზახეთთან და ყირგიზეთთან იყოფს.

ცხრილი

* = კულტურული ძეგლი

† = ბუნებრივი ძეგლი

*† = კულტურული და ბუნებრივი ძეგლი (შერეული)

ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

#	სურათი	სახელწოდება	მდებარეობა	სიაში შეტანის წელი	№	კრიტერიუმები
1		მინგისა და ცინგის დინასტიების მეფეთა სასახლეები აკრძალულ ქალაქში (1987) და მუკდენის სასახლე	პეკინი (აკრძალული ქალაქი), შენიანი (მუკუდენის სასახლე)	1987, 2004	439	I, II, III, IV
2		ტერაკოტის არმია *	სიანი, შაანსის პროვინცია	1987	441	I, III, IV, VI
3		მოკაოს მღვიმეები *	ტუნხუანგი, კანსუს პროვინცია	1987	440	I, II, III, IV, V, VI
4		თაიშანის მთა *†	შანტუნგის პროვინცია	1987	437	I, II, III, IV, V, VI, VII
5		სინანთროპი *	პეკინი	1987	449	III, VI
6		ჩინეთის დიდი კედელი *	ჩრდილოეთ ჩინეთი	1987	438	I, II, III, IV, VI
7		ხუანგშანის მთა *†	ანხუეის პროვინცია	1990	547	II, VII, X
8		ხუანგლუნგი †	სიჩუანის პროვინცია	1992	638	VII
9		ძიოუჭაიკოუს ხეობა †	სიჩუანის პროვინცია	1992	637	VII
10		ვულინგიუენი †	ხუნანის პროვინცია	1992	640	VII
11		უძველესი შენობების კომპლექსი უტანშანი *	ხუპეის პროვინცია	1994	705	I, II, VI
12		ისტორიული ანსამბლი ფოთალა, მათ შორის: ჯოხანგი და ნორბულინგკა, ლჰასა *	ლჰასა, ტიბეტი	1994, 2000, 2001	705	I, IV, VI
13		ჩენგდეს კურორტული ზონა *	ხეპეის პროვინცია	1994	703	II, IV
14		ციუფუს ეკლესია და კონფუცის საფლავი და ტაძარი *	ციუფუ, შანგტუნგის პროვინცია	1994	704	I, IV, VI
15		ემეიშანის მთა და ლეშანის გიგანტური ბუდა *†	სიჩუანის პროვინცია	1996	779	IV, VI, X
16		ლუშანის ეროვნული პარკი *	ძიანგსის პროვინცია	1996	778	II, III, IV, VI
17		ძველი ქალაქი ფინგიაო *	შანსის პროვინცია	1997	812	II, III, IV
18		სუჭოუს ბაღები *	ჭეძიანგის პროვინცია	1997, 2000	813	I, II, III, IV, V
19		ძველი ქალაქი ლიძიანგი *	იუნნანის პროვინცია	1997	811	II, IV, V
20		პეკინის ზაფხულის სასახლე *	პეკინი	1998	880	I, II, III
21		ცის ტაძარი *	პეკინი	1998	881	I, II, III
22		ტაწუს კლდის რელიეფები *	ჩუნგცინგი	1999	912	I, II, III
23		უიშანის მთა *†	ფუძიენის პროვინცია	1999	911	III, VI, VII, X
24		უძველესი სოფლები - სიტი და ხუნგცუნი *	ანხუეის პროვინცია	2000	1002	III, IV, V
25		მინგისა და ცინგის დინასტიების სამეფო აკლდამები *	პეკინი	2000, 2003, 2004	1004	III, IV, V
26		ლუნგმენი *	ლუოიანგი, ხენანის პროვინცია	2000	1003	I, II, III
27		ცინშენშანი და ტუძიანგიენის საირიგაციო სისტემა *	სიჩუანის პროვინცია	2000	1001	II, IV, VI
28		იუნკანგი *	ტათუნგი, შანსის პროვინცია	2001	1039	I, II, III, IV
29		სამი პარალელური მდინარე †	იუნნანის პროვინცია	2003	1083	VII, VIII, IX, X
30		კოგურიოს სამეფოს აკლდამები *	ძილინის პროვინცია	2004	1135	I, II, III, IV, V
31		მაკაოს ისტორიული ცენტრი *	მაკაო	2005	1110	II, III, IV, VI
32		ინსიოუ *	ანიანგი, ხენანის პროვინცია	2006	1114	II, III, IV, VI
33		გიგანტური პანდების ნაკრძალი †	სიჩუანის პროვინცია	2006	1213	X
34		ტიაოლოუ *	კუანგტუნგის პროვინცია	2007	1112	II, III, IV
35		სამხრეთ ჩინეთის კარსტი †	იუნნანისა და კუეიჭოუს პროვინციები და ჩუნგცინგის მუნიციპალიტეტი	2007	1248	VII, VIII
36		თულოუ *	ფუძიენის პროვინცია	2008	1113	III, IV, V
37		სანციენშანი †	ძიანგსის პროვინცია	2008	1292	VII
38		უთაიშანი *	შანსის პროვინცია	2009	1279	II, III, IV, VI
39		დენგფენგის ისტორიული მონუმენტი „დედამიწისა და ზეცის ცენტრი“ *	ხენანის პროვინცია	2010	1305	III, VI
40		ტანსია †	ხუნანის, კუანგტუნგის, ფუძიენის, ძიანგსის, ჭეძიანგისა და კუეიჭოუს პროვინციები	2010	1335	VII, VIII, IX, X
41		ხანგჭოუს დასავლეთის ტბის კულტურული ლანდშაფტი *†	ჭეძიანგის პროვინცია	2011	1334	II, III, VI
42		შანდუ *	შიდა მონღოლეთის პროვინცია	2012	1389	II, III, IV, VI
43		ჩენგსიანგის ნამარხი ადგილები †	იუნნანის პროვინცია	2012	1388	VIII
44		სინძიანგის თიენშანი †	სინძიანგის პროვინცია	2013	1414	vii, ix
45		ხუნგხე-ხანის ბრინჯის ტერასები *		2013	1111	iii, v
46		აბრეშუმის დიდი გზა: ჩანგანი-თიენშანის კორიდორი *		2014	1442	II, III, IV, VI
47		ჩინეთის დიდი არხი *	პეკინი-ხენანი	2014	1443	I, III, IV, VI
48		ტუსის ძეგლები *	ხუნანი, ხუპეი და კუეიჭოუ	2015	1474	II, III
49		ხუაშანის კლდის მხატვრობა *	კუანგსი-ჭუანგი	2016	1508	III, VI
50		ხუპეის შენნუნგძია †	ხუპეი	2016	1509	IX, X
51		ჰოჰ-ხილი †	ცინგხაი	2017	1540	VIII, X
52		კულანგიუ *	ფუძიენი	2017	1541	II, VI
53		ფანძინგშანი †	კუეიჭოუ	2019	1559	X
54		ლიანგჭუს არქეოლოგიური ნანგრევები *	ჭეძიანგი	2019	1592	III, IV
55		ჩინეთის ყვითელი ზღვისა და პოხაის ყურის სანაპიროების გადამფრენი ფრინველების ნაკრძალები †	ხეპეი, ძიანგსუ, ლიაონინგი, შანტუნგი, შანხაი	2019	1606	X
56		ციუენჭოუს ქარვასლა *	ფუძიენი	2021	1561	IV
57		ფუერი, ძინგმაის მთის ჩაის პლანტაციების კულტურული ლანდშაფტი *	იუნნანი	2023	1665	III, V
58		ბადაინ-ჯარანის უდაბნო, ტბები და ქვიშის კოშკები †	შიდა მონღოლეთი	2024	1638	VII, VIII
59		პეკინის ცენტრალური ღერძი *	პეკინი	2024	1714	III, IV
60		დასავლეთ სიას მავზოლეუმები *	ნინგსია	2025	1736	II, III
61		ძინგტეჭენის ფაიფურის ხელოსნობის ინდუსტრიული ობიექტები *	ძიანგსი	2026	1765	II, III, IV, VI

ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა

1ა

1ბ

2

3

4

5

6ა

6ბ

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

38

39

40ა, ბ, გ

40დ, ე

40ვ

40ზ

40თ,ი

41

42

43

44

45ა

45ბ

45გ

45დ

46

47

48ა

48ბ

48გ

51

52

53

54

55

56

57

58

60

61

ჩინეთის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები

წევრობის კანდიდატები

მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეტანილი ძეგლების გარდა, წევრ სახელმწიფოებს შეუძლიათ აწარმოონ იმ ძეგლთა წინასწარი ნუსხა, რომელთა ნომინირებასაც განიხილავენ. მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში ჩასართავად განაცხადები მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიიღება, თუ შესაბამისი ძეგლი მანამდე წინასწარ ნუსხაში იყო შეტანილი. ჩინეთს წევრობის ასეთი 60 ძეგლი აქვს.

* = კულტურული ძეგლი

† = ბუნებრივი ძეგლი

*† = კულტურული და ბუნებრივი ძეგლი (შერეული)

ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

#	სურათი	სახელწოდება	მდებარეობა	სიაში შეტანის წელი
1		ტუნგჭაის ნავსადგურის ტყე †	ხაინანი	1996
2		ფოიანგის ტბა †	ძიანგსი	1996
3		ჩინური ალიგატორის ბუნებრივი ნაკრძალი †	ანხუეი	1996
4		კუეილინი †	კუანგსი	1996
5		იარლუნგის ხეობა *†	ტიბეტი	2001
6		სამი ხეობა *†	ხუპეი, ჩუნგცინგი	2001
7		ძინფუშანის მთა †	ჩუნგცინგი	2001
8		სიაოჭაის ღრმული †	ჩუნგცინგი	2001
9		ხუაშანის მთა *†	შაანსი	2001
10		იანტანგშანის მთა *†	ჭეძიანგი	2001
11		მდინარე ნანსი *†	ჭეძიანგი	2001
12		მაიძიშანის მღვიმეები *†	კანსუ	2001
13		უტალიენჩი †	ხეილუნგძიანგი	2001
14		ფინგთანის კუნძული *†	ფუძიენი	2001
15		ცანგშანის მთა და ერხაის ტბა *†	იუნნანი	2001
16		ალკოჰოლის დასამზადებელი პუნქტები ჩინეთში *	ხეპეი, ძიანგსი, სიჩუანი	2008
17		ტინგცუნი და ტანგძიაცუნის სოფლები	შანსი, შაანსი	2008
18		მინგისა და ცინგის დინასტიების გალავნები *	შაანსი, ხუპეი, ძიანგსუ, ლიაონინგი	2008
19		დასავლეთის ვიწრო ტბა და ისტორიული ქალაქი *	იანგჭოუ, ძიანგსუ	2008
20		მდინარე იანძის სამხრეთის წყლის ქალაქები *	ჭეძიანგი, ძიანგსუ	2008
21		აბრეშუმის გზის ჩინური ნაწილი *	შაანსი, კანსუ, ჭეძიანგი, ფუძიენი, სინძიანგი	2008
22		ფენგხუანგი *	ხუნანი	2008
23		სამხრეთ იუეს დინასტიის შენობები *	კუანგტუნგი	2008
24		პაიხელიანგი *	ჩუნგცინგი	2008
25		მიაოს ეთნიკური ჯგუფის სოფლები *	კუეიჭოუ	2008
26		ტურპანის წყლის სისტემა *	სინძიანგი	2008
27		ლუძიენის აკლდამები *	ხენანი	2008
28		ჩინეთის ოთხი სხვა წმინდა მთა (თაიშანის გარდა) *†	შანსი, შაანსი, ხენანი, ხუნანი	2008
29		ტაკლამაკანის უდაბნოს Populus euphratica-ს ტყეები †	სინძიანგი	2010
30		ალთაის მთები †	სინძიანგი	2010
31		ყარაყორუმი-პამირი †	სინძიანგი	2010
32		ლიაოს დინასტიის ხის სტრუქტურები - ფუკუნგის ტაძრის პაგოდა და ფენგკუოს ტაძარი *	შანსი, ლიაონინგი	2013
33		ხუნგშანის კულტურა *	ლიაონინგი, შიდა მონღოლეთი	2013
34		ჩინური ფაიფურის ღუმელი *	ჭეძიანგი	2013
35		სანფანგ ცისიანგი †	ფუძიენი	2013
36		ტუნგის სოფლები	ხუნანი, კუანგსი	2013
37		ლინცციუს არხი *	კუანგსის პროვინცია	2013
38		ჰიმალაის კოშკები *	სიჩუანი	2013
39		შუს სახელმწიფოს კულტურული ძეგლები *	სიჩუანი, ჩენგდუ	2013
40		სინძიანგის იარდანგი *†	სინძიანგი	2015
41		ტუნხუანგის იარდანგის გეოპარკი †	კანსუ	2015
42		თიენჭუშანი *†	ანხუეი	2015
43		ძინგკანგშანის მთა, ჩრდილოეთ უიშანის მთების გაგრძელება *†	ძიანგსი, ხუნანი	2015
44		შუტაო *†	სიჩუანი	2015
45		თულინი-კუკე *†	ტიბეტი	2015
46		ჩინეთის დიდი არხი *	პეკინი-ხენანი	2015
47		კუანცენშანის და ლუიაშანის მთები *	შანსი	2017
48		ხულუნპუიერი *†	შიდა მონღოლეთი	2017
49		ცინგხაის ტბა †	ცინგხაი	2017
50		კაილასი †	ტიბეტი	2017
51		ტაიხანგშანი *†	ხეპეი, შანსი, ხენანი	2017
52		ჩანგპაიშანის მთების ვერტიკალური მცენარეული და ვულკანური ლანდშაფტი †	ძილინი	2017
53		კუეიჭოუს ტრიასული ნამარხები †	კუეიჭოუ	2019
54		ხუანგკუოშუ *†	კუეიჭოუ	2019
55		ხაინანის ტროპიკული ტყე და ლის ეთნიკური ჯგუფის დასახლება †*	ხაინანი	2022
56		მდინარე მინძიანგი †	ფუძიენი	2022
57		ხეჭენგის ძუძუმწოვრების ნამარხები †	კანსუ	2024
58		კუეიჭოუს შუანგხეს გამოქვაბული †	კუეიჭოუ	2025
59		ჭანგიეს ფერადი მთები †	კანსუ	2025
60		ნამარხები ჩაოიანგში †	ლიაონინგი	2026

იხილეთ აგრეთვე

• მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

რესურსები ინტერნეტში

• China - UNESCO World Heritage Centre
• იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები - ოფიციალური საიტი
• იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები - ოფიციალური საიტი