შინაარსზე გადასვლა

დიდებული საუკუნე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
დიდებული საუკუნე
ჟანრი ისტორია
დრამა
სცენარი მერალ ოქაი
რეჟისორი იაღმურ თაილანი,
დურულ თაილანი
მონაწილეობენ ჰალით ერგენჩი
მერიემ უზერლი
ნებაჰათ ჩეჰრე
ნურ აისანი
ოქან იალაბიქი
სელმა ერგეჩი
მეჰმეთ გუნსური
ფილიზ აჰმეთი
დენიზ ჩაქირი
ვაჰიდე გორდუმი
კომპოზიტორ(ებ)ი ფაჰირ ათაქოღლუ
ქვეყანა თურქეთის დროშა თურქეთი
ენა თურქული
სეზონი 4
ეპიზოდი 139
წარმოება
პროდიუსერ(ებ)ი თიმურ სავჯი
ხანგრძლივობა 90-140 წთ.
ქრონოლოგია
შემდეგი დიდებული საუკუნე: ქიოსემი
რესურსები ინტერნეტში
საიტი

დიდებული საუკუნე (თურქ. Muhteşem Yüzyıl) — თურქული ისტორიულ-ეპიკური საგა მძაფრსიუჟეტიანი დრამის ჟანრში. ეკრანებზე გამოვიდა 2011 წელს.

სერიალი დაფუძნებულია რეალურ ისტორიულ ფაქტებზე, რომელიც ოსმალეთის იმპერიაში ხდებოდა უდიდესი მხედართმთავრისა და რეფორმატორის, სულთან სულეიმან I-ის მმართველობის პერიოდში.

სერიალი მოგვითხრობს სულთნის მმართველობის პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვან მოვლენებზე და მის ურთიერთობაზე სლავური წარმოშობის ხარჭა ალექსანდრასთან, რომელსაც ისლამის მიღების შემდეგ უწოდეს ჰიურემი.

სერიალი შედგება 4 სეზონისაგან, რომელიც მოიცავს 139 ეპიზოდს.

მსახიობიროლიმდგომარეობა
ჰალიტ ერგენჩისულეიმან I დიდებულიოსმალეთის იმპერიის მეათე სულთანი.
მერიემ უზერლი (100 ეპიზოდში)ჰიურემ სულთანისულთნის კანონიერი ცოლი. ალექსანდრას პროტოტიპი ევროპაში ცნობილია როქსოლანას სახელით. იგი არის მართლმადიდებელი მღვდლის შვილი როგატინიდან (დასავლეთი უკრაინა), შეეძინა 4 ბიჭი და ერთი გოგო.
ვაჰიდე ფერჩინი[1] (103-ე სერიიდან)ჰიურემ სულთანისულთნის კანონიერი ცოლი. ალექსანდრას პროტოტიპი ევროპაში ცნობილია როქსოლანას სახელით. იგი არის მართლმადიდებელი მღვდლის შვილი როგატინიდან (დასავლეთი უკრაინა), შეეძინა 4 ბიჭი და ერთი გოგო.
ნებაჰათ ჩეჰრედედა სულთანისულეიმანის, ჰატიჯეს, ბეიჰანის, შაჰის და ფატიმას დედა. გარდაიცვლება 61-ე ეპიზოდში. მისი გარდაცვალების შემდეგ ჰარემს მართავს მაჰიდევრანი, შემდეგ ჰიურემი.
ნურ ფეთაჰოღლუმაჰიდევრან სულთანიჩერქეზული წარმოშობის. უფლისწულ მუსტაფას დედა, სულთნის მესამე ცოლი, ასევე ცნობილი გულბაჰარის სახელით.
ოქან იალაბიქიიბრაჰიმ-ფაშა/ნიკო (იბრაჰიმის ძმა)სულთნის მეგობარი, ჰატიჯეს ქმარი, ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი, ნამდვილი სახელი თეო[2]. სერასქირი, 82-ე ეპიზოდში კლავენ სულთნის ბრძანებით.
სელმა ერგეჩიჰატიჯე სულთანისულთნის უმცროსი და და იბრაჰიმ-ფაშას მეუღლე. ჰურიჯიჰან სულთანის და ოსმან სულთანზადეს დედა. პირველად გათხოვილი იყო ისკანდერ-ფაშაზე, დაქვრივების შემდეგ ცოლად გაყვა იბრაჰიმ-ფაშას. მოგვიანებით ცოლად გაყვა ერთ-ერთ ვეზირს ხუსრევ-ფაშას. 102-ე ეპიზოდში თავს იკლავს საკუთარი ძმის წინაშე.
მინა ტუანა გიუნეშიჰურიჯიჰან სულთანიიბრაჰიმისა და ჰატიჯეს შვილი (ბავშვობაში).
ეფე მეჰმედ გიუნეშისულთანზადე ოსმანიიბრაჰიმისა და ჰატიჯეს შვილი (ბავშვობაში).
ჰელინ ჩალიჰურიჯიჰან სულთანიიბრაჰიმისა და ჰატიჯეს შვილი (მოზარდობაში).
ბურჯუ ოზბერქიჰურიჯიჰან სულთანიიბრაჰიმისა და ჰატიჯეს შვილი (ზრდასრულ ასაკში).
იუსუფ ბერქან დემირბაღიმუსტაფასულეიმანისა და მაჰიდევრანის შვილი (ბავშვობაში).
თუნჩ ორალიმუსტაფასულეიმანისა და მაჰიდევრანის შვილი (მოზარდობაში).
მეჰმეთ გუნსურიმუსტაფასულეიმანისა და მაჰიდევრანის შვილი (ზრდასრულ ასაკში).
ბერქეჯან აქაიამეჰმედისულეიმანისა და ჰიურემის პირველი შვილი (ბავშვობაში).
არდა არანათიმეჰმედისულეიმანისა და ჰიურემის პირველი შვილი (მოზარდობაში).
გიურბეი ილერიმეჰმედისულეიმანისა და ჰიურემის პირველი შვილი (ზრდასრულ ასაკში). შეჰყარეს ყვავილის სენი მაჰიდევრანის ბრძანებით და გარდაიცვალა 22 წლის ასაკში.
აიდა აჟარიმიჰრიმაჰისულეიმანისა და ჰიურემის შვილი (ბავშვობაში).
მელის მუტლუჩიმიჰრიმაჰისულეიმანისა და ჰიურემის შვილი (მოზარდობაში).
ფელინ კარაჰანიმიჰრიმაჰისულეიმანისა და ჰიურემის შვილი (ზრდასრულ ასაკში). ბალი-ბეის შეყვარებული. რუსტემ-ფაშას ცოლი, რომელთანაც შეეძინა შვილი აიშე ჰიუმშაჰ სულთანი.
ზია ქერემ აჩარსეზიშეჰზადე სელიმისულეიმანისა და ჰიურემის მეორე შვილი (ბავშვობაში).
იგით უსთიშეჰზადე სელიმისულეიმანისა და ჰიურემის მეორე შვილი (მოზარდობაში).
ენგინ ოზთურქიშეჰზადე სელიმისულეიმანისა და ჰიურემის მეორე შვილი (ზრდასრულ ასაკში). ოსმალეთის იმპერიის მომავალი სულთანი
ოზგურ ეგე ნალჯიბაიაზიდისულეიმანისა და ჰიურემის მესამე შვილი (ბავშვობაში).
ერჰან ჯან ქართალიბაიაზიდისულეიმანისა და ჰიურემის მესამე შვილი (მოზარდობაში).
არას ბულუთ ინემლიბაიაზიდისულეიმანისა და ჰიურემის მესამე შვილი (ზრდასრულ ასაკში).
ბათიხან იგითიჯიჰანგირისულეიმანისა და ჰიურემის მეოთხე შვილი (ბავშვობაში).
აიბარს ქართალ ოზსონიჯიჰანგირისულეიმანისა და ჰიურემის მეოთხე შვილი (მოზარდობაში).
თოლგა სარიტაშიჯიჰანგირისულეიმანისა და ჰიურემის მეოთხე შვილი (ზრდასრულ ასაკში).
სელენ ოზთურქიგულფემისულთნის მეორე ცოლი და ჰატიჯეს მეგობარი. დაკარგა სულთნის შვილი და უარი ეთქვა სულთნის ცოლობაზე. 139-ე ეპიზოდში კლავენ სულეიმანის მოკვლის მცდელობისთვის.
ფილიზ აჰმეთინიგარ-ქალფაჰარემის ქალფა, მოგვიანებით ჰატიჯეს მთავარი ქალფა, შემდეგ ჰიურმის ხაზინადარი, იბრაჰიმ-ფშა პარგელის საყვარელი და ნასუჰ ეფენდის ყოფილი ცოლი. რუსტემ-ფაშას ყოფილი ცოლი. იბრაჰიმთან შეეძინება შვილი — ესმანური. მე-100 ეპიზოდში კლდიდან გადახტება უფსკრულში.
დენიზ თუზუნიესმანურიიბრაჰიმისა და ნიგარ-ქალფას შვილი.
ბურაქ ოზჯივითიმალქოჩოღლუ ბალი-ბეიოსმალეთის არმიის სამხედრო მოღვაწე, მოგვიანებით სულთნის პალატების მცველი. გადაგდა თანამდებობიდან და დაბრუნდა სამშობლოში. სერიალის მესამე სეზონში ბრუნდება სტამბოლში. 103-ე ეპიზოდში კვლავ სამშობლოში ბრუნდება.
სემა ქეჩიქ ქარაბელიდაიე-ხათუნიდედა-სულთნის პირადი მსახური და ჰარემის ხაზინადარი. დედა-სულთნის გარდაცვალების შემდეგ მიდის ჰარემიდან და სიცოცხლეს ასრულებს თვითმკვლელობით.
ენგინ გიუნაიდინიგულ-აღაჰარემის საჭურისი და ჰიურემის მსახური, მოგვიანებით გააძევებენ ჰარემიდან მაჰიდევრანის ბრძანებით.
სელიმ ბაირაქთარისუმბულ-აღაჰარემის მთავარი საჭურისი, მოგვიანებით ჰიურემის მუდმივი მსახური.
იუქსელ უნალიშექერ-აღაჰარემის მთავარი მზარეული.
ნიჰან ბუიუქაღაჩიგულშაჰ ხათუნიმაჰიდევრანის მსახური, მოგვიანებით ჰიურემის მსახური. მოკლა ნიგარ-ქალფამ ჰატიჯე სულთნის მკვლელობის მცდელობისთვის.
გონქა სალაიადიფატმა-ხათუნიმუსტაფას ხარჭა და მაჰიდევრანის მსახური. მუსტაფასთან შეეძინა ვაჟი. გაგიჟდა და თავი მოიკლა შვილის გარდაცვალების შემდეგ.
ბურჯუ თუნაგულნიჰალ (მარია)-ხათუნიჰიურემის საუკეთესო მეგობარი, მოსამსახურე და თანამემამულე, მოგვიანებით გაათხოვეს და სასახლიდან გაუშვეს.
სებაჰათ ქუმაშიესმა-ხათუნიჰიურემის მსახური და მისი შვილების ძიძა.
ფატიჰ ალინასუჰ-ეფენდიიბრაჰიმ-ფაშას მეგობარი, მოგვიანებით ნიგარ-ქალფას მეუღლე.
სეჩკინ ოზდემირილეოჰიურემის ყოფილი შეყვარებული, მხატვარი. გახდა იბრაჰიმ-ფაშას ინტრიგების მსხვერპლი. მან იგი მოწამლა.
ეზგი ეიუბოღლუაიბიგე-ხათუნიყირიმის ხანის შვილი და დედა-სულთნის ძმისშვილი. მუსტაფას საცოლე, მოგვიანებით დაბრუნდა ყირიმში.
საადეთ აქსოისადიქა (ვიქტორია) ხათუნიუნგრელი სამხედროს საცოლე, შეაღწია სასახლეში სულთნის მოკვლის მიზნით. ზღვაში ჩაძირა ნასუჰ-ეფენდიმ იბრაჰიმ-ფაშას ბრძანებით.
მელისა სოზენიეფსუნ (ნორა) ხათუნიჰიურემის მოსამსახურე, შემდეგ მუსტაფას ხარჭა, გარდაიცვალა წარუმატებელი აბორტის შედეგად.
ალფ ოიქენიპაპი კლიმენტ VIIრომის პაპი.
იუნალ სილვერიკარლ Vსაღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი.
ქადირ ჩერმიქილაიოშ IIუნგრეთისა და ჩეხეთის მეფე 1526 წლამდე, გარდაიცვალა მოჰაჩის ბრძოლაში.
არიფ ერქინიფირი მეჰმედ-ფაშაოსმალეთის იმპერიის ყოფილი დიდი ვეზირი.
ფეჰმი ქარარსლანიაიას მეჰმედ-ფაშაოსმალეთის იმპერიის მეორე ვეზირი. იბრაჰიმ-ფაშას შემდეგ დაინიშნა დიდ ვეზირად. ჰიურემ სულთნის მომხრე. დაიღუპა ყვავილისაგან.
მურატ თუზუნიჰაინ აჰმედ-ფაშაიბრაჰიმის მტერი; პირი-ფაშას დროს ოსმალეთის იმპერიის მეორე ვეზირი, შემდეგ ეგვიპტის ბეილერბეი, წარმოშობით ქართველი, მოგვიანებით სიკვდილით დასაჯეს[3].
თანსელ ონგელი (1-36 სერიებში)ალვიზე გრიტიანდრეა გრიტის უკანონო შვილი, ოსმალეთის იმპერიაში ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ადამიანი. მოგვიანებით სიკვდილით დასაჯეს უნგრეთის მეფის ბრძანებით.
ერმან საბანი (37-65 სერიებში)ალვიზე გრიტიანდრეა გრიტის უკანონო შვილი, ოსმალეთის იმპერიაში ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ადამიანი. მოგვიანებით სიკვდილით დასაჯეს უნგრეთის მეფის ბრძანებით.
პინარ ჩაღლარ გენჩთურქიბეიჰან სულთანისულეიმანის შუათანა და, ფერჰათ-ფაშას ქვრივი.
ქივანჩ ქილინჩიფერჰათ-ფაშაბეიჰან სულთნის ქმარი. ოსმალეთის იმპერიის მსამე ვეზირი ფირი–ფაშას დროს, შემდეგ სემენდერეს გუბერნატორი. სიკვდილით დასაჯეს სულეიმანის ბრძანებით.
ჰასან ქუჩუქ ქუჩუქჩეთინიისკანდერ ჩელებიდეფტერდარი. იბრაჰიმ-ფაშას მთავარი მოწინააღმდეგე, ჰიურემ სულთნის მომხრე. სიკვდილით დასაჯეს იბრაჰიმის ინიციატივით.
ადან კოჩიბეჰრამ-ფაშაერთ-ერთი პროვინციის ყოფილი გუბერნატორი, თანამდებობიდან გადააყენა იბრაჰიმმა და ოცნებობდა მასზე შურისძიებას. იყო ისკანდერ ჩელების მომხრე.
მელიქე იფექ იალოვაპრინცესა იზაბელა ფორტუნაკასტილიისა და ლეონის პრინცესა. ყო სულთნის ხარჭა, გახდა ჰიურემის ინტრიგების მსხვერპლი[4].
ჯანსუ დერეფირუზე ჰუმეირა ხათუნისულეიმანის საყვარელი, ჰიურემის მეტოქე. ითვლება, რომ იგი იყო ოსმალეთის იმპერიის მეტოქეების - სეფიანების დინასტის წარმომადგენელი.
მუჯე უსმანიარმინაბალი-ბეის ცოლი, გარდაიცვალა ყვავილით ქორწინების მეორე დღეს.
დენიზ ჩაქირიშაჰ სულთანისელიმ I იავუზისა და აიშეს შვილი, სულეიმანის უფროსი და. მეუღლე — ლუთფი-ფაშა, შვილი — ესმაჰან სულთანი. ახალგაზრდობაში უყვარდა იბრაჰიმ-ფაშა. მე-100 ეპიზოდში გაშორდება ფაშას, ხოლო 103-ე ეპიზოდში მიდის თოფქაფის სასახლიდან.
ეჯემ ჩალიქიესმეჰან სულთანიშაჰ სულთანის შვილი.
საბინა აირულა ტოზიააფიფე ხათუნისულთან სულეიმანის ძიძა. ჰარემის ხაზენადარი.
ჰამდი ალქანიიაჰია ეფენდისულეიმანის ძუძუმტე. აფიფე ხათუნის შვილი.
ოზან გუვენირუსტემ-ფაშაჰიურემისა და სულეიმანის სიძე. ნიგარ-ქალფას ყოფილი ქმარი. დიდი ვეზირი 1544 წლიდან და მიჰრიმაჰ სულთნის ქმარი 1539 წლიდან. მიჰრიმაჰთან შეეძინა გოგო — აიშე ჰიუმშაჰ სულთანი.
მურატ შაჰანიმუსტაფა ფაშასულეიმანის მეორე ვეზირი. გარდაიცვალა ნიკრისის ქარისაგან.
თუნჯელ კურტიზიმეჰმეთ ებუსუუდ ეფენდისტამბოლის ყადი, მოსახლეობა უწოდებდა ხოჯა ეფენდის.
ორჰან ეშკინიაჰმედ ჩელებიებუსუუდ ეფენდის შვილი, მეცნიერი.
მეჰმეთ ოზგურილიუთფი-ფაშაშაჰ სულთნის ქმარი, აიაზ ფაშას შემდეგ დიდი ვეზირი.
ელიფ ათაქანირუმეისა სულთანიმუსტაფას ცოლი, უნგრეთის მეფე გაბრიელის და.
ლურან აჰმეთიდივანე ჰუსრევ-ფაშაოსმალეთის იმპერიის ვეზირი, ჰატიჯეს მესამე ქმარი.
სერქან ალთუნორაქითაშლიჯალი იაჰია ბეისამხედრო, პოეტი, მუსტაფას მეგობარი.
საიგინ სოისალიმერჯან-აღაჰარემის საჭურისი. შაჰ-სულთანის მსახური.
იბრაჰიმ რაჯი ოქსიუზიჰადიმ სულეიმან-ფაშადიდი ვეზირი ლუთფი-ფაშას შემდეგ.
უნალ უთერიქირაზ-აღაჰარემის საჭურისი. მოგვიანებით სამშობლოში დააბრუნეს ჰიურემის ბრძანებით.
თოლგა თექინიხიზირ-რეისიკაპიტანი ბარბაროსა, ხიზირ ხაირ ალ-დინ-ფაშა, თურქი მეკობრე, კაპუდან-ფაშა.
შეფიკა თოლუნიზეინებ ხათუნიებუ-სუდა-ეფენდის ცოლი და აჰმედ ჩელების დედა.
გურქან უიგუნიმიმარ სინანიარქიტექტორი.
გამზე დარიფიდან-ხათუნიმუსტაფას ჰარემის მთავარი ქალფა მანისეში.
სერენაი აქთაშიაიშე-ხათუნიმუსტაფას ხარჭა, ნარგიზშაჰის დედა.
მერვე ბოლუგურინურბანუ სულთანიშეჰზადე სელიმის ხარჭა და მისი მომავალი მეუღლე და პირველი დედა-სულთანი „ქალთა სულთანატის“ პერიოდში.
მელტემ ჯუმბულიფატმა სულთანიოსმალეთის იმპერიის სულთან სელიმ I იავუზის შვილი პირველი ცოლის აიშე ჰაფსა სულთანისაგან, სულეიმანის, ჰატიჯეს, ბეიჰანისა და შაჰი-ჰუბანის და. დიდი ვეზირის ყარა აჰმედ-ფაშას ცოლი.
ბერაქ თუზუნაჩათიმიჰრიუნისა-ხათუნიმუსტაფას ცოლი. ბარბაროსას შვილი.
სარფ აქაიაათმაჯა-აღამუსტაფას საიდუმლო მცველი.
ჯანსელ ელჩინიქარა აჰმედ-ფაშაფატმა სულთანის მეუღლე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი.
კუბრა კიპიჯანფედა-ქალფაშეჰზადე სელიმის ჰარემის ქალფა. ნურბანუს მსახური.
ჯავიტ ჩეთინ გულერიგაზანფერ-აღამთავარი აღა და შეჰზადე სელიმის პირადი მცველი.
იასემინ ალენიდეფნე სულთანიჰურიჯიჰან სულთნის გარდაცვალების შემდეგ შეჰზადე ბაიაზიდის ფავორიტი. ნურბანუს ყოფილი ჯაშუში. შეჰზადე მეჰმედის დედა. 139-ე ეპიზოდში თავს იკლავს და შვილსაც წამლავს სასიკვდილოდ.
ოზგე გულერირანა სულთანიშეჰზადე ბაიაზიდის ხარჭა. ორჰანის, ოსმანის, აიშეს, აბდულას, მაჰმუდის, მიჰრუმაჰის და ჰატიჯეს დედა. 129-ე ეპიზოდში იპოვიან დახრჩობილს.
ბერილ ილმაზიაიშე ჰუმაშაჰ სულთანიმიჰირმაჰ სულთნის და რუსტემ ფაშას ქალიშვილი (ბავშვობაში).
კაირა ზაპჩიაიშე ჰუმაშაჰ სულთანიმიჰირმაჰ სულთნის და რუსტემ ფაშას ქალიშვილი (მოზარდობაში).
ილდირიმ ფიკრეთ ურაგისოკოლუ მეჰმედ-ფაშაოსმალეთის იმპერიის ფლოტის მეთაური ჰიზირ ჰაირედინ-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ.
ამედა აბაზინაზენინ(ვალერია)-ხათუნისესილიას(ნურბანუს) ყოფილი მოსამსახურე. სულთან სულეიმანის ხარჭა. რაზიე სულთნის დედა. 114-ე ეპიზოდში ნურბანუსთან ჩხუბის დროს აივნიდან ვარდება.
ბუქეთ ორჰანიმელექ-ქალფაფატმა სულთნის ქალფა.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. Страница сериала на сайте Star TV. www.startv.com.tr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-09. ციტირების თარიღი: 2013-06-20.
  2. Margaret Rich Greer, Walter Mignolo, Maureen Quilligan. Rereading the Black Legend: the discourses of religious and racial difference in the Renaissance empires., University of Chicago Press, 2007. ISBN 978-0-226-30722-0, p. 41-42
  3. Н. А. Иванов, Османское завоевание арабских стран 1516-1574, М. 2001 გვ. 56
  4. პრინცესა იზაბელა ფორტუნა, რომელიც ფიგურირებს სერიალში, როგორც კასტილიისა და ლეონის პრინცესა, გამოგონილი პერსონაჟია. ამ პერიოდში პრინცესა მსგავსი სახელით იყო იზაბელა ჰაბსბურგი, კასტილიის მეფე ფილიპე I-ისა და ხუანა I შეშლილის შვილი, საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V ჰაბსბურგის და, ასევე ცნობილი იზაბელა კასტილიელის, იზაბელა ავტრიელის და იზაბელა ბურგუნდიელის სახელით, თუმცა ის სულთნის საყვარელი არასოდეს ყოფილა, გარდაიცვალა 1526 წელს.