ლიუთფი-ფაშა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დამატ ჩელები ლიუთფი-ფაშა
Damat Çelebi Lütfi Paşa
Arolsen Klebeband 01 465 3.jpg
ოსმალეთის 33-ე დიდი ვეზირი
მმართ. დასაწყისი: 13 ივლისი, 1539
მმართ. დასასრული: 1541
წინამორბედი: აიას მეჰმედ-ფაშა
მემკვიდრე: ჰადიმ სულეიმან-ფაშა
სულთანი: სულეიმან I
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: 1488
დაბ. ადგილი: ალბანეთი
გარდ. თარიღი: 27 მარტი, 1564
გარდ. ადგილი: დიდიმოტიკა
მეუღლე: შაჰ სულთანი
შვილები: ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთანი
ნესიჰან სულთანი
რელიგია: ისლამი


დამატ ჩელები ლიუთფი-ფაშა (თურქ. Damat Çelebi Lütfi Paşa; დ. 1488 — გ. 27 მარტი, 1564) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1539 წლიდან 1541 წლის ჩათვლით. სულთან სულეიმანის სიძე (დამატი).

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიუთფი-ფაშა დაიბადა 1475-1480 წლებს შორის. ნამდვილი წარმოშობა უცნობია. მაგრამ იგი ალბანელად ითვლება.[1][2] ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც მოხვდა ედირნეს სასახლეში, სადაც განათლება მიიღო.

კარიერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიუთფი-ფაშა დანიშნული იყო სანჯაყ-ბეიდ კასთამონუში, ბეილერბეიდ კარამანში, ანატოლიაში და სირიაში. მიიღოი მონაწილეობა სულთან სულეიმანის ლაშქრობებში: ბენგრადის, როდოსის, უნგრეთის, ვენის და ბაღდადის ლაშქრობებში. 1534 წელს ლიუთფი-ფაშა დაინიშნა რუმელიის ბეილერბეიდ. 1537 წელს მან ასევე მონაწილეობა მიიღო იტალიისა და ვენეციის ომში.

1539 წელს სულეიმანმა ლიუთფი-ფაშა დედაქალაქში იხმო, მას შემდეგ, რაც დიდი ვეზირი აიას მეჰმედ-ფაშა ეპიდემიამ იმსხვერპლა. 1539 წლის 13 ივლისს ფაშა ოფიციალურად დამტკიცდა დიდი ვეზირის პოსტზე, რომელიც 1541 წლამდე შეინარჩუნა. 1541 წელს შაჰ სულთანი ლიუთფი-ფაშას გაშორდა, რის შემდეგაც იგი მოიხსნა პოსტიდან და დიდიმოტიკაში გაიგზავნა.

ოჯახი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1523 წელს ლიუთფი-ფაშა დაქორწინდა სულეიმან დიდებულის დაზე - შაჰ სულთანზე. ამ ქორწინებიდან მათ ეყოლათ ორი ქალიშვილი - ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთანი და ნესლიჰან სულთანი. 1541 წელს შაჰ სულთანი გაშორდა ლიუთფი-ფაშას მათ შორის მომხდარი ინციდენტის გამო.

გარდაცვალება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დამატ ჩელები ლიუთფი-ფაშა გარდაიცვალა 1564 წლის 27 მარტს.[1]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) Sicill-i Osmani. — İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996. — ტომი: 1V. — გვ. 91. — გვ. {{{გვერდნი}}} . — ISBN 975-333-0383
  2. Özcan, Azmi Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi. Lütfi Paşa. — İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., 1999. — გვ. 47-48. — გვ. {{{გვერდნი}}} . — ISBN 975-08-0072-9