დანიის მონარქების სია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დანიის მონარქთა გერბი

დანიის მონარქების სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანთა სია, რომლებიც მართავდნენ დანიას. მიუხედავად იმისა, რომ ისტორიაში დანიის თითქმის ყველა მონარქი მამაკაცი იყო, არსებობს ორი გამონაკლისი, როდესაც მონარქი ქალი გახდა. ეს იყო XIV საუკუნეში მარგარეტე I და ასევე დანიის დღევანდელი მონარქი, მარგარეტე II. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ კალმარის უნიის დროს (1397-1523) დანიას, ნორვეგიასა და შვედეთს საერთო მონარქები ჰყავდათ, თუმცა მისი დაშლისთანავე შეიქმნა დანია-ნორვეგიის კავშირი, რომელიც 1814 წლამდე გაგრძელდა, რა დროსაც დანიასა და ნორვეგიას ერთი მონარქი ჰყავდათ. ასევე საინტერესოა, რომ დანიის მეფე კნუტ დიდმა მოახერხა და დროებით ინგლისის სამეფო ტახტიც დაიკავა. გარდა ამისა, 1380-1944 წლებში დანიის მონარქები ასევე იყვნენ ისლანდიის, ხოლო 1380-დღემდე გრენლანდიისა და ფარერის კუნძულთა მონარქები.

ლეგენდარული და პრე-დანიური მონარქები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • დან I, პირველი დანიელი მონარქი, რომლის პატივსაცემადაც დაერქვა ქვეყანას სახელი;
  • ხოკილეკუსი, დაახლოებით VI საუკუნე. გადმოცემის თანახმად იუტლანდიელი ტომების გამაერთიანებელი, რომელიც გააფთრებით ეწინააღმდეგებოდა ფრანკთა იმპერიას და სწორედ მისი დამსახურებით გადაურჩა დანია ფრანკთა დაპყრობას;
  • ონგენდუსი, VIII საუკუნე. პირველად სწორედ მის დროს დაიწყო ქრისტიანთა მისიონერული ვიზიტები დანიაში და სწორედ მისიონერთა ჩანაწერებიდან ვიგებთ მისი არსებობის შესახებ;
  • ჰარალდი, VIII საუკუნე. მის შესახებ ცნობებს გვაწვდის ფრიზიის მეფე რედბად II-ის ელჩობა, თუმცა მის სახელთან დაკავშირებით ისტორიკოსები დღემდე დაობენ.
  • ზიგფრედი, მეფობდა 770-იან-790-იან წლებში;
  • გადფრედი, მეფობდა 804-810 წლებში;
  • ჰემინგი, 810-812 წლებში. წინამორბედთა მსგავსად იბრძოდა ფრანკების წინააღმდეგ. იგი მოკლეს კარლოს დიდის წინააღმდეგ ბრძოლის დროს;
  • ზიგფრედი, გადფრედის ძმიშვილი. ივარაუდება, რომ ფრანკებმა მისი დახმარებით მოკლეს ჰემინგი, რათა იგი ტახტზე ასულიყო;
  • ჰარალდი და მისი ძმები: რაგნფრიდი და ჰემინგ ჰარალდსონი ერთად მართავდნენ 819-827 წლებში. მათ მოილაპარაკეს ფრანკთა იმპერატორ ლუი ღვთისმოსავთან და გარკვეული შეთანხმება დადეს, ამასთან დაადგინეს სახელმწიფო საზღვარი;
  • ჰორიკ I, მეფობდა 827-854 წლებში. ამ დროს ქვეყანაში შეიჭრნენ ფრანკები, მოახდინეს სამხრეთ მიწების ოკუპაცია და მოკლეს მეფე ჰორიკი;
  • ჰორიკ II, მეფობდა 854-860 წლებში. იგი იმით გახდა ცნობილი, რომ პირველად დანიის ისტორიაში, კავშირი დაამყარა პაპთან. მან რომის პაპ ნიკოლოზ I-ს დახმარების თხოვნით მიმართა, რათა როგორმე აღეკვეთა ფრანკების თარეში;
  • ბაგზესგი, 860-871 წლებში;
  • ჰალფდანი, 871-877 წლებში;
  • ზიგფრედი, 877-891 წლებში. დანიის პირველი ქრისტიანი მონარქი. მან ჰორიკ II-ის მსგავსად დახმარების თხოვნით მიმართა პაპს, რომელმაც დახმარება მხოლოდ გაქრისტიანების შემთხვევაში აღუთქვა. ამის გამო იგი 882 წელს მოინათლა, თუმცა მისი ერი არ გაქრისტიანებულა;
  • ჰალგა, მეფობდა 890-იან წლებში;
  • ოლოფი, ცდილობდა შვედეთის ტახტის მიტაცებას;
  • გირდი და გნუპა, ოლოფის ვაჟები, რომლებიც ერთად მართავდნენ;
  • სიგტრიდი, გნუპას ვაჟი, დაიღუპა გამეფებიდან მალევე;
  • რაგნარ ლოდბროკი, მეფობდა IX საუკუნის ბოლოს და X საუკუნის დასაწყისში. იგი იმით გახდა ცნობილი, რომ ილაშქრა ინგლისსა და ფრანკთა სახელმწიფოში. მან ალყა შემოარტყა ფრანკიის დედაქალაქ პარიზსაც, თუმცა დამარცხდა. მიუხედავად ამისა, მისი ძმა, როლო დაქორწინდა ფრანკთა იმპერატორ შარლ III მოსულელოს ასულზე, რის სანაცვლოდაც დანიელებმა ჩრდილო საფრანგეთში მიიღეს მიწები, რომელსაც ნორმანდია ეწოდა;
  • სიგარდ გველისთვალა, რაგნარის ვაჟი. მისი მეფობის დროს დანიის დაქვემდებარებაში შევიდა კუნძული ზელანდი და სამხრეთ შვედური რეგიონი სკონე;
  • ჰარტაკნუტი, სიგარდის ვაჟი. ვინაიდან დედამისი ნორთუმბრიის პრინცესა და ქრისტიანი ქალი იყო, ბევრი მას თავის ნამდვილ მონარქად არ თვლიდა და იგი დანიის მხოლოდ პატარა ნაწილს მართავდა. შემდგომში მისმა ვაჟმა, გორმმა მოახერხა 936 წელს ერთიანი დანიის ტახტზე ასვლა და საკუთარი დინასტიის დაარსება.

გორმების დინასტია (936-1042)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
გორმ

მოხუცი

Gorm of Denmark cropped.jpg ?? 936 - 958/9 958/9 ჰარტაკნუტის ვაჟი
ჰარალდ I

ლურჯკბილა

HaraldusBlaatand.jpg ?? 958/9 - 985/6 1 ნოემბერი,

985 ან 986

გორმის ვაჟი
სვენ I

ჩანგლისწვერა

Sweyn Forkbeard.jpg 960 985/986 - 1014 3 თებერვალი,

1014

(53 წლის)

ჰარალდ I-ის ვაჟი
ჰარალდ II Harald 2 ukendt kunstner 1685.jpg ?? 1014-1018 1018 სვენ I-ის უმცროსი ვაჟი
კნუტ I

დიდი

Canute and Ælfgifu cropped (Canute).jpg 985/95 1019-1035 12 ნოემბერი,

1035

(40-50 წლის)

სვენ I-ის უფროსი ვაჟი
ჰარდეკნუტი Hardeknut.jpg 1020 1035-1042 8 ივნისი,

1042

კნუტ I-ის უფროსი ვაჟი

ფაირჰეარების დინასტია (1042-1047)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
მაგნუს

კეთილი

Magnus den Gode.jpg 1024 1042-1047 25 ოქტომბერი,

1047

არ აქვს

ესტრიდსენების დინასტია (1047-1375)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
სვენ II Svend estridsen.jpg 1019 1047-1076 28 აპრილი,

1076

(57-58 წლის)

სვენ I-ის ქალიშვილ ასტრიდ სვენსდოტერის უფროსი ვაჟი
ჰარალდ III

სუფთა

Harald 3. Hen.jpg 1040 28 აპრილი, 1076 - 17 აპრილი, 1080 17 აპრილი,

1080

(40 წლის)

სვენ II-ის უკანონო ვაჟი
კნუტ IV

წმინდა

Sankt Knud.JPG 1042 17 აპრილი, 1080 - 10 ივლისი, 1086 10 ივლისი,

1086

(43-44 წლის)

სვენ II-ის უკანონო ვაჟი
ოლაფ I

მშიერი

Oluf hunger.jpg 1050 10 ივლისი, 1086 - 18 აგვისტო, 1095 18 აგვისტო,

1095

(44-45 წლის)

სვენ II-ის უკანონო ვაჟი
ერიკ I

საუკეთესო

Erik 1. Ejegod.jpg 1050 18 აგვისტო, 1095 - 10 ივლისი, 1103 10 ივლისი,

1103

(42-43 წლის)

სვენ II-ის უკანონო ვაჟი
ნიელსი Kong niels.jpg 1065 10 ივლისი, 1103 - 25 ივნისი, 1134 25 ივნისი,

1134

(68-69 წლის)

სვენ II-ის უკანონო ვაჟი
ერიკ II

დამახსოვრებული

Erik emune.jpg 1090 25 ივნისი, 1134 - 18 ივლისი, 1137 18 ივლისი,

1137

(46-47 წლის)

ერიკ I-ის უკანონო ვაჟი
ერიკ III

ცხვარი

Erik lam.jpg 1120 18 ივლისი, 1137 - 27 აგვისტო, 1146 27 აგვისტო,

1146

(25-26 წლის)

ერიკ II-ის ქალიშვილ რაგნჰილდა ერიკსდოტერის ვაჟი
სვენ III

ნიჭიერი

Swen.jpg 1125 27 აგვისტო, 1146 - 23 ოქტომბერი, 1157

(კნუტ V-ის თანამმართველი)

23 ოქტომბერი,

1157

(31-32 წლის)

ერიკ II-ის ვაჟი
კნუტ V Knud 5. Magnussen coin.jpg 1129 27 აგვისტო, 1146 - 9 აგვისტო, 1157

(სვენ III-ის თანამმართველი)

9 აგვისტო,

1157

(27-28 წლის)

ნიელსის შვილიშვილი
ვალდემარ I

დიდი

Valdemar 1. den Store.jpg 14 იანვარი,

1131

1154 - 12 მაისი, 1182
12 მაისი,

1182

(51 წლის)

ერიკ I-ის შვილიშვილი
კნუტ VI Knud 4. Valdemarsen.jpg 1163 12 მაისი, 1182 - 12 ნოემბერი, 1202 12 ნოემბერი,

1202

(38-39 წლის)

ვალდემარ I-ის უფროსი ვაჟი
ვალდემარ II

გამარჯვებული

Valdemar sejr.jpg 9 მაისი,

1170

12 ნოემბერი, 1202 - 28 მარტი, 1241 28 მარტი,

1241

(70 წლის)

ვალდემარ I-ის უმცროსი ვაჟი
ვალდემარ

უმცროსი

Valdemar den Unge 1209-1231.jpg 1209 1215-1231

(ვალდემარ II-ის თანამმართველი)

28 ნოემბერი,

1231

(21-22 წლის)

ვალდემარ II-ის უფროსი ვაჟი
ერიკ IV Erik d4 Plovpenning cropped.jpg 1216 28 მარტი, 1241 - 9 აგვისტო, 1250 9 აგვისტო,

1250

(33-34 წლის)

ვალდემარ II-ის შუათანა ვაჟი
აბელი Kong abel cropped.jpg 1218 9 აგვისტო, 1250 - 29 ივნისი, 1252 29 ივნისი,

1250

(33-34 წლის)

ვალდემარ II-ის შუათანა ვაჟი
კრისტოფერ I Kong Christoffer 1. (1219-1259).jpg 1219 29 ივნისი, 1252 - 29 მაისი, 1259 29 მაისი,

1259

(39-40 წლის)

ვალდემარ II-ის ნაბოლარა ვაჟი
ერიკ V Eric V of Denmark.jpg 1249 29 მაისი, 1259 - 22 ნოემბერი, 1286 22 ნოემბერი,

1286

(36-37 წლის)

კრისტოფერ I-ის ვაჟი
ერიკ VI Erik menved cropped.jpg 1274 22 ნოემბერი, 1286 - 13 ნოემბერი, 1319 13 ნოემბერი,

1319

(44-45 წლის)

ერიკ V-ის უფროსი ვაჟი
კრისტოფერ II Krzysztof2 sorø.JPG 29 სექტემბერი,

1276

1320-1326

(ჩამოაგდო მისმა უფროსმა ვაჟმა)

2 აგვისტო,

1332

(55 წლის)

ერიკ V-ის უმცროსი ვაჟი
ერიკი Begravede kongelige i St Bendts.jpg 1307 1326-1326

(ჩამოაგდო მისმა უმცროსმა

ნახევარ-ძმამ)

1332

(დაახლ.

25 წლის)

კრისტოფერ II-ის უფროსი ვაჟი
ვალდემარ III Valdemar 3 kongesegl.jpg 1314 1326-1329

(ჩამოაგდო მამამისმა)

1364

(49-50 წლის)

კრისტოფერ II-ის უმცროსი ვაჟი
კრისტოფერ II Krzysztof2 sorø.JPG 29 სექტემბერი,

1276

1329-1332 2 აგვისტო,

1332

(55 წლის)

ერიკ V-ის უმცროსი ვაჟი
ერიკი Begravede kongelige i St Bendts.jpg 1307 1332-1332 1332

(დაახლ.

25 წლის)

კრისტოფერ II-ის უფროსი ვაჟი
უმეფობის ხანა (1332-1340)
ვალდემარ IV Waldemar IV Otherday of Denmark c 1375 crop.jpg 1320 1340 - 21 ივნისი, 1375

(ჩამოაგდო მისმა შვილიშვილმა)

24 ოქტომბერი,

1375

(54-55 წლის)

კრისტოფერ II-ის ნაბოლარა ვაჟი

ბიელბოს დინასტია (1375-1387)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
ოლაფ II Oluf 2 of Denmark (Kronborg tapestries) cropped.jpg დეკემბერი,

1370

3 მაისი, 1376 - 23 აგვისტო, 1387

(დედის, დედოფალ მარგარეტე I-ის

თანამმართველი)

23 აგვისტო,

1387

(16 წლის)

ვალდემარ IV-ის ასულ მარგარეტეს ვაჟი

ესტრიდსენების დინასტია (1376-1412)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
მარგარეტე I Margaret of Denmark, Norway & Sweden (1389) effigy 2010 (2).jpg 1353 3 მაისი, 1376 - 28 ოქტომბერი, 1412 28 ოქტომბერი,

1412

(58-59 წლის)

ვალდემარ IV-ის ასული და ოლაფ II-ის დედა

პომერანიული დინასტია (1397-1439)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
ერიკ VII Eryk I Pomorski Darłowo.jpg 1381/82 17 ივნისი, 1397 - 1439

(დაამხო მისმა დის შვილმა)

3 მაისი,

1459

(76-78 წლის)

ვალდემარ IV-ის ასულ ინგებორგ დანიელის შვილიშვილი

ვიტელსბახების დინასტია (1440-1448)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
კრისტოფერ III

ბავარიელი

Christopher of Bavaria crop.jpg 26 თებერვალი,

1416

9 აპრილი, 1440 - 5/6 იანვარი, 1448 5/6 იანვარი,

1448

(31 წლის)

ვალდემარ IV-ის შვილთაშვილის შვილი და ერიკ VII-ის დის შვილი

ოლდენბურგების დინასტია (1448-1863)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
კრისტიან I Christian I of Denmark, Norway & Sweden 1440s.jpg თებერვალი,

1426

28 სექტემბერი, 1448 - 21 მაისი, 1481 21 მაისი,

1481

(51 წლის)

ერიკ IV-ის შვილთაშვილის შვილთაშვილის შვილი
ჰანსი 1455 Johann.JPG 2 თებერვალი,

1455

21 მაისი, 1481 - 20 თებერვალი, 1513 20 თებერვალი,

1513

(58 წლის)

კრისტიან I-ის უფროსი ვაჟი
კრისტიან II ChristianII of denmark.jpg 1 ივლისი,

1481

20 თებერვალი, 1513 - 20 იანვარი, 1523

(ჩამოაგდო საკუთარმა ბიძამ)

25 იანვარი,

1559

(77 წლის)

ჰანსის ვაჟი
ფრედერიკ I Frederik Hendrik by Michiel Jansz van Mierevelt.jpg 7 ოქტომბერი,

1471

20 იანვარი, 1523 - 10 აპრილი, 1533 10 აპრილი,

1533

(61 წლის)

კრისტიან I-ის უმცროსი ვაჟი
უმეფობის ხანა (1533-1534)
კრისტიან III Christian III of Denmark (colors).jpg 12 აგვისტო,

1503

4 ივლისი, 1534 - 1 იანვარი, 1559 1 იანვარი,

1559

(55 წლის)

ფრედერიკ I-ის ვაჟი
ფრედერიკ II 1581 Lorck Frederik 2.(crop).jpg 1 ივლისი,

1534

1 იანვარი, 1559 - 4 აპრილი, 1588 4 აპრილი,

1588

(53 წლის)

კრისტიან III-ის ვაჟი
კრისტიან IV Kristian IV av Danmark, malning av Pieter Isaacsz 1611-1616.jpg 12 აპრილი,

1577

4 აპრილი, 1588 - 28 თებერვალი, 1648 28 თებერვალი,

1648

(70 წლის)

ფრედერიკ II-ის ვაჟი
ფრედერიკ III Frederik 3 by window.jpg 18 მარტი,

1609

28 თებერვალი, 1648 - 9 თებერვალი, 1670 9 თებერვალი,

1670

(60 წლის)

კრისტიან IV-ის ვაჟი
კრისტიან V Christian V of Denmark.jpg 15 აპრილი,

1646

9 თებერვალი, 1670 - 25 აგვისტო, 1699 25 აგვისტო,

1699

(53 წლის)

ფრედერიკ III-ის ვაჟი
ფრედერიკ IV Frederik den 4.jpg 11 ოქტომბერი,

1671

25 აგვისტო, 1699 - 12 ოქტომბერი, 1730 12 ოქტომბერი,

1730

(59 წლის)

კრისტიან V-ის ვაჟი
კრისტიან VI Christian 6.jpg 30 ნოემბერი,

1699

12 ოქტომბერი, 1730 - 6 აგვისტო, 1746 6 აგვისტო,

1746

(46 წლის)

ფრედერიკ IV-ის ვაჟი
ფრედერიკ V Pilo - Frederik V of Denmark.jpg 31 მარტი,

1723

6 აგვისტო, 1746 - 14 იანვარი, 1766 14 იანვარი,

1766

(42 წლის)

კრისტიან VI-ის ვაჟი
კრისტიან VII Christian VII 1772 by Roslin.jpg 29 იანვარი,

1749

14 იანვარი, 1766 - 13 მარტი, 1808 13 მარტი,

1808

(59 წლის)

ფრედერიკ V-ის ვაჟი
ფრედერიკ VI Fiedrichvidenmark.jpg 28 იანვარი,

1768

13 მარტი, 1808 - 3 დეკემბერი, 1839 3 დეკემბერი,

1839

(71 წლის)

კრისტიან VII-ის ვაჟი
კრისტიან VIII Christian VIII af Wilhelm Marstrand.jpg 18 სექტემბერი,

1786

3 დეკემბერი, 1839 - 20 იანვარი, 1848 20 იანვარი,

1848

(61 წლის)

ფრედერიკ V-ის უმცროსი ვაჟის, პრინცი ფრედერიკის

ვაჟი

ფრედერიკ VII Frederik VII af August Schiøtt.jpg 6 ოქტომბერი,

1808

20 იანვარი, 1848 - 15 ნოემბერი, 1863 15 ნოემბერი,

1863

(55 წლის)

კრისტიან VIII-ის ვაჟი

გლიუქსბურგების დინასტია (1863-დღემდე)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი სურათი დაიბადა თანამდებობაზე იყო გარდაიცვალა კავშირი წინამორბედთან
კრისტიან IX Christian IX af Henrik Olrik.jpg 8 აპრილი,

1818

15 ნოემბერი, 1863 - 29 იანვარი, 1906 29 იანვარი,

1906

(87 წლის)

ფრედერიკ V-ის ასულ ლუიზა დანიელის შვილიშვილი
ფრედერიკ VIII King Frederik VIII of Denmark.jpg 3 ივნისი,

1843

29 იანვარი, 1906 - 14 მაისი, 1912 14 მაისი,

1912

(68 წლის)

კრისტიან IX-ის ვაჟი
კრისტიან X King Christian X of Denmark - Knud Larsen.jpg 26 სექტემბერი,

1870

14 მაისი, 1912 - 20 აპრილი, 1946 20 აპრილი,

1946

(76 წლის)

ფრედერიკ VIII-ის ვაჟი
ფრედერიკ IX Frederick IX of Denmark.jpg 11 მარტი,

1899

20 აპრილი, 1946 - 14 იანვარი, 1972 14 იანვარი,

1972

(72 წლის)

კრისტიან X-ის ვაჟი
მარგარეტე II Drottning Margrethe av Danmark.jpg 16 აპრილი,

1940

(78 წლის)

14 იანვარი, 1972 - დღემდე ცოცხალია ფრიდრიხ IX-ის უფროსი ქალიშვილი

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • kongehuset.dk: Kongehuset Arkivert 24. november 2011 hos Wayback Machine.