ამაზონი
|
|
|
|---|---|
| Rio Amazonas | |
 ამაზონის შესართავი, თანამგზავრული ფოტო |
|
| დახასიათება | |
| სიგრძე | 6 400 კმ |
| აუზის ფართობი | 7 მლნ. კმ² |
| წყლის ხარჯი | 209 000 მ³/წმ |
| წყლის ნაკადი | |
| სათავე | მწვერვალი ნევადო-მისიმი |
| · მდებარეობა |  პერუ |
| · სიმაღლე | 5 170 მ |
| · კოორდინატები |
/ |
| შესართავი | ატლანტის ოკეანე |
| · სიმაღლე | 0 მ |
| · კოორდინატები |
/ / |
| ჩაედინება | ატლანტის ოკეანე |
| განლაგებულია | |
 ამაზონის აუზი |
|
| ქვეყნები |  ბრაზილია, პერუ,  ბოლივია,  კოლუმბია,  ეკვადორი , ვენესუელა |
| ქალაქები | იკიტოსი (პერუ), მანაუსი (ბრაზილია), ბელენი (ბრაზილია), მაკაპა (ბრაზილია) |
| ამაზონი ვიკისაწყობზე | |
ამაზონი — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. მდინარე უდიდესია მსოფლიოში აუზითა და წყალუხვობით. წარმოქმნილია მდინარე მარანიონისა და უკაიალის შეერთებით. მდინარის სიგრძე მარანიონის სათავიდან 6400 კილომეტრია, უკაიალის სათავიდან - 7025 კმ. აუზის ფართობი - 7180 ათასი კმ2. უდიდესი შენაკადებია რიუ-ნეგრუ, მადეირა, ტოკანტინსი. მის დელტაში მდებარეობს კუნძული მარაჟო, რომელზედაც თავისუფლად დაეტეოდა ისეთი ქვეყანა როგორიცაა ბელგია.
ამაზონის აუზის დიდი ნაწილი მდებარეობს ბრაზილიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთი და აღმოსავლეთი ნაწილი - ბოლივიაში, პერუში, ვენესუელაში, ეკვადორსა და კოლუმბიაში. ამაზონი ეკვატორთან ახლოს ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
სახელწოდებას უკავშირებენ მდინარის შესართავში მოქცევით გამოწვეული ტალღების სახელს - პოროროკას, რომელსაც ტუპი-გუარანის ინდიელთა დიალექტზე „ამაზუნუ" ეწოდება. ინდიელები ამაზონს უწოდებენ პარანა-ტინგას (თეთრი მდინარე) პარანა-გუასუს (დიდი მდინარე).
მდინარე სათავეს პერუს მაღალმთიან რეგიონში იღებს და ბრაზილიის გავლით მაკაპას სანაპირომდე მიედინება. მდინარესა და მის შესართავებს გარს ერტყმის ტროპიკული ნოტიო ტყეები. ამ ტყეებში ხეები 20-სართულიანი შენობის სიმაღლის იზრდება. ამაზონის ჯუნგლებში მსოფლიოში ყველაზე მეტი სახეობის ცხოველი ბინადრობს,ტყეში დაახლოებით 1500 სახეობის ფრინველი ბუდობს, ამაზონის წყლებში კი 3000 სახეობის თევზი დაცურავს. ხვლიკები და გველები ხმელეთზე დასრიალებენ. ამაზონის ტყეებში 800-ზე მეტი ტიპის ძუძუმწოვარი ცხოველი (მათ შორის მსოფლიოში ყველაზე ბევრი ღამურა) და ურიცხვი მწერიც ბინადრობს.
[რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში
- Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
- Information on the Amazon from Extreme Science
- Information and a map of the Amazon's watershed
- Amazon Alive: Light & Shadow documentary film about the Amazon river
- Amazon River Ecosystem
