მონღოლური ტუგრიკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
მონღოლური ტუგრიკი
ᠮᠣᠨᠭᠭᠣᠯ ᠲᠥᠭᠥᠷᠢᠭ; Монгол төгрөг
20000 Togrog.jpg
კოდი ISO 4217 MNT
ქვეყანა მონღოლეთი
ოფიციალური
მომხმარებლები
მონღოლეთი
შედგება 100 100 მიონგიოსგან
სიმბოლო
მონეტები ₮20, ₮50, ₮100, ₮200, ₮500
ბანკნოტები ₮1, ₮5, ₮10, ₮20, ₮50, ₮100, ₮500, ₮1,000, ₮5,000, ₮10,000, ₮20,000
ცენტრალური ბანკი მონღოლეთის ბანკი
საიტი [1]

ტიოგრიოგი ან ტუგრიკი ( მონღოლური კირილიცა : төгрөг, მონღოლური დამწერლობა :ᠲᠥᠭᠥᠷᠢᠭ, ნიშანი :₮; კოდი : MNT ) — მონღოლეთის ოფიციალური ვალუტა. იგი ისტორიულად იყოფა 100 მიონგიოდ (мөнгө). ამჟამად, რეგულარულად გამოიყენებადი ყველაზე დაბალი ნომინალია 10 ტუგრიკიანი, ხოლო ყველაზე მაღალი - 20 000 ტუგრიკიანი. უნიკოდში ვალუტის ნიშანი არის ₮.

2010 წელს მონღოლეთში ტუგრიკი დოლართან მიმართებაში 15%-ით გამყარდა, შიდა მრეწველობის ზრდის გამო. გაუფასურების შედეგა მრეწველობის ზრდის გამო, დოლარი 15% -ით გაიზარდა დოლარი.[1] ამის საპირისპიროდ, მისი გაცვლითი კურსი 24% გაუფასურდა 2013 წლის დასაწყისიდან 2014 წლის ივნისამდე, უცხოური ინვესტიციების და სამთომოპოვებითი შემოსავლების შემცირების გამო.[2]

ეტიმოლოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სიტყვა ტიოგრიოგი (төгрөг) ითარგმნება როგორც ,,წრე", ,,წრიული ობიექი". ამ სიტყვას ვალუტის აღნიშვნის გარდა ძალიან იშვიათად გამოიყენებენ. ის მხოლოდ შემორჩენილია ფრაზაში ტიოგრიოგ სარ (төгрөг сар), რაც ითარგმნება როგორც ,,სავსე მთვარე“.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტუგრიკი, როგორც ვალუტა შეიქმნა 1925 წლის 9 დეკემბერს,[3] მისი მნიშვნელობა კი ერთი საბჭოური რუბლი იყო. მან შეცვალა მონღოლური დოლარი და სხვა ვალუტა და გახდა ერთადერთი ლეგალური ვალუტა მონღოლეთში 1928 წლის 1 აპრილს.

მიონგიოს მონეტები აღარ არის მიმოქცევაში, როგორც ვალუტა, მათი უმნიშვნელო ღირებულების გამო. დღეს ეს მონეტები ონლაინ იყიდება კოლექციონერებზე.

მონეტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სოციალიზმის დროს, მონეტის ნომინალები იყო 1, 2, 5, 10, 15, 20, 50 მიონგიო და 1 ტოგრიკი. მას შემდეგ, რაც მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა დაიშალა 1992 წელს და ინფლაცია გაიზარდა, მონეტები აღარ გამოიყენება.

მონეტების სერია მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის პერიოდში [2]
სურათები სერიები პირველი მოჭრა გაუფასურების თარიღი დამწერლობა მოჭრილი
[3] 1925 წ 1950 წ 1970 წ მონღოლური საბჭოთა კავშირი
[4] 1937 წ 1960 წ 1970 წ
[5] 1945 წ 1970 წ 1970 წ კირილიცა
[6] 1959 წ 1990 წ 1990 წ ჩინეთის სახალხო რესპუბლია
[7], [8] 1970, 77, 80, 81 წლები 1970, 77: აღმოსავლეთი გერმანია



1980, 81: მონღოლეთი
[9] მიმოქცევაში მყიოფი

სამახსოვრო 1 ტუგრიკიანი

? ? 1971: აღმოსავლეთი გერმანია



1981: მონღოლეთი
1981–88: სამახსოვრო 1ტუგრიკიანი ? ? მონღოლეთი
ამჟამინდელი მონეტები [10]
სურათი მნიშვნელობა ტექნიკური პარამეტრები აღწერა პირველი მოჭრის თარიღი
ავერსი უკუ დიამეტრი სისქე მასა კომპოზიცია პირას ავერსი უკუ
[11] [12] 20 თვე 17.5 მმ 1.5 მმ 0,78 გ ალუმინის სადა მნიშვნელობა სოიომბო 1994 წ
[13] [14] 50 გრამი 23 მმ 1.8 მმ 1,68 გ
[15] [16] 100 გრამი 22 მმ 1.5 მმ 3,84 გ კუპრონიკელი ღირებულება, ჯანრაიზიგის ტაძარი
[17] [18] 200 გრამი 25 მმ 1.7 მმ 6,2 გ მნიშვნელობა, მთავრობის სახლი
[19] [20] 500 გრამი 22 მმ 1.7 მმ 4,1 გ გლუვი ღირებულება, სოიომბო დამდინ სუხბაატარი 2001 წ

ბანკნოტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მონეტების მსგავსად, რუგრიკის ბანკნოტები ძალიან ჰგავდა მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის ეპოქაში შექმნილ საბჭოთა რუბლს . მსგავსება შეიცავდა ფერთა თემას, საერთო დიზაინს და დასახელების ხაზს, რომელიც იყო 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100 ბანკნოტიანები.

1 ტუგრიკი: ყავისფერი

3 ტუგრიკი: მწვანე

5 ტუგრიკი: ლურჯი

10 ტუგრიკი: მწვანე

20 ტუგრიკი: წითელი

25 ტუგრიკი: იასამნისფერი

50 ტუგრიკი: მწვანე

100 ტუგრიკი: ყავისფერი

ადრე ყველა ბანკნოტი იბეჭდებოდა საბჭოთა კავშირში . თანამედროვე ტუგრიკის ბანკნოტები ზოგადად იბეჭდება გაერთიანებულ სამეფოში .

ბანკნოტების სერია მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის პერიოდში [21]
სურათი სერიები შექმნის თარიღი გამოიყენება დამწერლობა
[22] 1925 წ 1940 წ 1966 წლიდან მონღოლური
[23] 1939 წ 1955 წ 1966 წლიდან
1941 წ ? ? ორივე
[24] 1955 წ 1966 წ 1966 წლიდან კირილიცა
[25] 1966 წ ორივე
1981, 83 წწ
1993 წლის სერია [26]
სურათი ღირებულება ფიზიკური მახასიათებელი დომინანტი ფერი აღწერა დაბეჭდვის თარიღი გამოყენება
ავერსი რევერსი დასამახსოვრებელი ნიშანი
10MongoObverse.jpg 10MongoReverse.jpg 10 მიონგიო 45 × 90 მილიმეტრი ვარდისფერი 1993 ძალიან იშვიათი მიმოქცევაში. მეტწილად აქვთ კოლექციონერებს
20MongoObverse.jpg 20MongoReverse.jpg 20 მიონგიო 45 × 90 მილიმეტრი ყვითელ- ყავისფერი
50MongoObverse.jpg 50MongoReverse.jpg 50 მიონგიო 45 × 90 მილიმეტრი ჭაობისფერი
[27] [28] 1 ტუგრიკი 115 × 57 მილიმეტრი მოყვითალო- მოყავისფრო ჩიგიზ-ყაენი 1993, 2008, 2014
[29] [30] 5 ტუგრიკი 120 × 60 mm ნარინჯისფერი ძალიან იშვიათად გამოიყენება
10TugrikObverse.jpg 10TugrikReverse.jpg 10 ტუგრიკი 125 × 61 mm მწვანე 1993, 2002, 2005, 2007, 2009, 2011, 2013, 2014, 2017 ყველაზე ხშირად მოხმარებადი ყველაზე მცირე ნომინალის ბანკნოტი
20tfront.png 20tback.png 20 ტუგრიკი 130 × 64 mm მოწითალო იასამნისფერი
50 Tugriks - Recto.jpg 50 Tugriks - Verso.jpg 50 ტუგრიკი 135 × 66 mm ყავისფერი 1993, 2000, 2008, 2013, 2014, 2016, 2019
100 Tugriks - Recto.jpg 100 Tugriks - Verso.jpg 100 ტუგრიკი 140 × 68 mm იისფერი
[31] [32] 500 ტუგრიკი 145 × 70 mm მწვანე 1993, 1997, 2003, 2007, 2011, 2013

2000, 2003
1000 Tugriks - Recto.jpg 1000 Tugriks - Verso.jpg 1000 ტუგრიკი 150 × 72 mm ლურჯი 1993, 1997, 2003, 2007, 2011, 2013

2003
5000 Tugriks - Recto.jpg 5000 Tugriks - Verso.jpg 5000 ტუგრიკი 150 × 72 mm ვარდისფერ- იასამნისფერი 1994, 2003, 2013, 2018
10000 Tugriks - Recto.jpg 10000 Tugriks - Verso.jpg 10,000 ტუგრიკი 150 × 72 mm ყვითელი 1995, 2002, 2009, 2014
[33] [34] 20,000 ტუგრიკი) 151 × 72 mm ღია მწვანე და იისფერი 2006, 2009, 2013, 2019

ჩინური ექვივალენტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

RMB1-5000-3B.gif

ჩინეთში, არის ჰომონიმური ვალუტა, რომელსაც ეწოდება ტიუგიურიგი, მონღოლური სახელი, რომელიც ასევე იყოფა 100 მიონგგიუდ.

მსყიდველობითი უნარი აშშ დოლართან მიმართებით[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1 ტუგრიკი: აღარ არის საერთო გამოყენება

5 ტუგრიკი: აღარ არის საერთო გამოყენება

10 ტუგრიკი: ( 0,0038 აშშ დოლარი) გამოიყენება მეტწილად მხოლოდ წყლის შესაძენად.

100 ტუგრიკი: (0,038 აშშ დოლარი) კევებისა და ჩუპაჩუპსების შესაძენად

200 ტუგრიკი: (0,076 აშშ დოლარი) გამოიყენება ნაყინებისთვის, ასევე ამდენი ღირს ბავშვთა მგზავრობა საზოგადოებრივი ტრანსპორტით (ავტობუსი)

500 ტუგრიკი: (0,19 აშშ დოლარი) მოზრდილებში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ფასი (ავტობუსი) ულანბატარში ; ასევე მცირე სასმელების ფასი.

1000 ტუგრიკი: (0,38 აშშ დოლარი) სასმელის საშუალო ფასი

2500 ტუგრიკი: (0.95 აშშ დოლარი) ერთი კვება პატარა რესტორანში.

3500 ტუგრიკი: (1,30 აშშ დოლარი) სიგარეტის კოლოფის საშუალო ფასი

10 000 ტუგრიკი : (3,80 აშშ დოლარი) ორი წიგნის ფასი ადგილობრივ წიგნის მაღაზიებში.

20 000 ტუგრიკი: (7.60 აშშ დოლარი) ტაქსის მგზავრობის საშუალო ფასი ბუიანატ-ყხაას საერთაშორისო აეროპორტიდან ულანბატორის ცენტრამდე (დაახლ. 20 კმ)

40 000 ტუგრიკი: (15,20 აშშ დოლარი) ერთი ღამის ფასი სასტუმროში

200 000 ტუგრიკი: (76 აშშ დოლარი) იაფი გაჯეტი

640,000 ტუგრიკი: (243,20 აშშ დოლარი) უახლესი თაობის სმარტფონი

90 000 000 მანქანა: (33,300 აშშ დოლარი) უახლესი თაობის მანქანის ფასი.

(ეს მაჩვენებლები მოცემულია 2019 წლის 16 აპრილის მდგომარეობით)

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Frangos, Alex (3 January 2011). "Hot Money Roils Growth Currencies". The Wall Street Journal. Retrieved 2018-01-01.
  2. Chi, Leisha (17 August 2016). "The sudden slide of the world's worst performing currency". BBC News. Retrieved 2018-01-01.
  3. Bank of Mongolia. History – National Currency – Togrog. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-12. ციტირების თარიღი: 2007-12-15.