მარგარეტ ტეტჩერი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
მარგარეტ ჰილდა ტეტჩერი
Margaret Hilda Thatcher
მარგარეტ ჰილდა ტეტჩერიMargaret Hilda Thatcher
გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
4 მაისი, 1979 – 28 ნოემბერი, 1990
მონარქი   ელისაბედ II
წინამორბედი ჯეიმზ კალაჰანი
მემკვიდრე ჯონ მეიჯორი

თანამდებობაზე ყოფნის დრო
11 თებერვალი, 1975 – 4 მაისი, 1979
წინამორბედი ედვარდ ჰიტი
მემკვიდრე ჯეიმზ კალაჰანი

თანამდებობაზე ყოფნის დრო
11 თებერვალი, 1975 – 28 ნოემბერი, 1990
წინამორბედი ედუარდ ჰიტი
მემკვიდრე ჯონ მეიჯორი

დაბადებული 13 ოქტომბერი, 1925
გრენტჰემი, ლინკოლნშირი, ინგლისი
გარდაცვლილი 8 აპრილი, 2013 (87 წლის)
ლონდონი, ინგლისი
ეროვნება ბრიტანელი
პოლიტიკური პარტია კონსერვატიული პარტია
მეუღლე დენის ტეტჩერი
შვილები ქეროლ ტეტჩერი
მარკ ტეტჩერი
პროფესია ქიმიკოსი
სამართალმცოდნე
რონალდ რეიგანი და მარგარეტ ტეტჩერი კემპ დევიდში.

ბარონესა მარგარეტ ჰილდა ტეტჩერი (Margaret Hilda Thatcher, ქალიშვილობაში რობერტსი; დ. 13 ოქტომბერი, 1925 - გ. 8 აპრილი, 2013) — გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ მინისტრი 1979-1990 წლებში და ასევე, კონსერვატიული პარტიის ლიდერი 1975-1990 წლებში. ის იყო მე-20 საუკუნის ყველაზე ხანგრძლივი ვადით არჩეული პრემიერ-მინისტრი და ერთადერთი ქალბატონი ამ პოსტზე. საბჭოთა ჟურნალისტიკა მას ეძახდა „რკინის ლედის“, მეტსახელი, რომელიც ასოცირდებოდა მის უკომპრომისო პოლიტიკასა და ლიდერობის სტილთან. მან დანერგა პოლიტიკა, რომელიც ცნობილი გახდა, როგორც ტეტჩერიზმი.

თავდაპირველად, მკვლევარი ქიმიკოსი, მოგვიანებით კი ბარისტერი, ტეტჩერი აირჩიეს პარლამენტის წევრად ფინჩლიდან 1959 წელს. ედვარდ ჰიტმა დანიშნა ის განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად 1970 წლის მთავრობაში. 1975 წელს ტეტჩერმა დაამარცხა ჰიტი კონსერვატიული პარტიის ლიდერის არჩევნებში და იქცა ოპოზიციის ლიდერად. ის იყო პირველი ქალი, რომელიც ლიდერობდა ძირითად პოლიტიკურ ძალას გაერთიანებულ სამეფოში. ის გახდა პრემიერ მინისტრი 1979 წლის არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ.

დაუნინგის ქუჩა ნომერ ათში გადასვლის შემდეგ, ტეტჩერმა გამოიგონა პოლიტიკური და ეკონომიკური ინიციატივების სერიები, რათა შემოებრუნებინა ბრიტანეთის დაღმასვლა. მისი პოლიტიკური ფილოსოფია და ეკონომიკური პოლიტიკა ეყრდნობოდა დერეგულაციას(კერძოდ, ფინანსური სექტორის), მოქნილ შრომის ბაზარს, სამთავრობო მფლობელობაში მყოფი კომპანიების პრივატიზაციასა და სავაჭრო კავშირების ძალისა და გავლენის შემცირებას. ტეტჩერის პოპულარობა პირველ წლებში საგრძნობლად მცირდებოდა რეცესიისა და მაღალი უმუშევრობის გამო, სანამ ეკონომიკის გამოცოცხლება არ დაიწყო და 1982 წლის ფოლკლენდის ომმა არ გაზარდა მისი რეიტინგი მსოფლიო მასშტაბით, რასაც მოჰყვა ხელახალი არჩევა 1983 წელს.

ტეტჩერი მესამე ვადითაც აირჩიეს 1987 წელს, მაგრამ მისი სათემო გადასახადი იყო ძალიან არაპოპულარული და მის შეხედულებებს ევროპულ კავშირზე არ იზიარებდნენ მისი კაბინეტის წევრები. ის გადადგა პრემიერის პოსტიდან 1990 წლის ნოემბერში.

ტეტჩერის პრემიერობა ყველაზე ხანგრძლივი იყო მე-20 საუკუნეში. გადადგომის შემდეგ დაწერა წიგნი „სახელმწიფოს მართვის ხელოვნება“. 1992 წლის ივნისში ბარონესის ტიტული მიანიჭეს. იგი ბილდერბერგის კლუბის მუდმივი წევრი იყო.

გარდაიცვალა 2013 წლის 8 აპრილს.[1]

ადრეული ცხოვრება და განათლება[რედაქტირება]

მარგარეტ ჰილდა რობერტსი დაიბადა 1925 წლის 13 ოქტომბერს, ინგლისის პატარ ქალაქ გრენტჰემში (ლინკოლნშირი). მარგარეტის მამა იყო ალფრედ რობერტსი, დედა ბეატრის სტეფენსონი. ახალგაზრდა ცოლ-ქმარს გრენტჰემში ორსართულიანი სახლი ჰქონდათ, რომლის პირველი სართული სურსათ-სანოვაგის სათავსოდ გამოიყენებოდა, მეორე სართულზე კი მათი ოჯახი ცხოვრობდა. სწორედ ამ სახლში 1921 წლის მაისში დაიბადა მარგარეტ რობერტსის ერთადერთი და - მიურიელი. 4 წლის შემდეგ კი მარგარეტი.

მარგარეტ რობერტსი 1930 წლის 3 სექტემბერს ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაში შეიყვანეს. 1936 წლის ზაფხულში კი კესთვენის გოგონების კერძო სკოლაში გადაიყვანეს. ახალგაზრდა მარგარეტმა 1941 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტში ჩაბარება გადაწყვიტა, ამისთვის კი ლათინური ენა უნდა შეესწავლა. 1942 წლის დეკემბერში ოქსფორდის ერთ-ერთ უძველეს კოლეჯში, სამერვილში ჩააბარა მისაღები გამოცდები. პარალელურად ჩააბარა ნოტინჰემის უნივერსიტეტში და ლონდონის უნივერსიტეტის ბედფორდ-კოლეჯში. მარგარეტს სამერვილიდან უარი შემოუთვალეს. საბოლოოდ მან მიზანს მიაღწია და სამერვილში დაიწყო სწავლა.

მარგარეტ რობერტსი ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდიდან ჩაება პოლიტიკურ საქმიანობაში და ოქსფორდის უნივერსიტეტის კონსერვატორთა ასოციაციის წევრი გახდა. მალე ის ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს და ეს მის ცხოვრებაში ერთ-ერთი პირველი დიდი წარმატება იყო. 1947 წელს მარგარეტმა გამოსაშვები გამოცდები ჩააბარა და მეორე კლასის მეცნიერებათა (ქიმია) ბაკალავრის ხარისხი მიენიჭა.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. BBC News - Ex-Prime Minister Baroness Thatcher dies. bbc.co.uk (8 April 2013). წაკითხვის თარიღი: 8 April 2013.