თურქეთის პრემიერ-მინისტრი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
თურქეთის პრემიერ-მინისტრი
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı
Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg
მიმართვის სტილი მისი უდიდებულესობა
რეზიდენცია ჩანქაიას სასახლე ანკარა
თურქეთის დროშა თურქეთი
დამნიშვნელი თურქეთის პრეზიდენტი
ვადის ხანგრძლივობა 4 წელი, ულიმიტო
დაარსდა 3 მაისი, 1920 (ანკარის მთავრობა)
1 ნოემბერი, 1923 (რესპუბლიკა)
პირველი თანამდებობაზე ქემალ ათათურქი (ანკარის მთავრობა)
ისმეთ ინენიუ (რესპუბლიკა)
გაუქმდა 9 ივლისი, 2018
ბოლო თანამდებობაზე ბინალი ილდირიმი
საიტი basbakanlik.gov.tr
თურქეთი
თურქეთის დროშა

ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა
თურქეთის პოლიტიკა

      

თურქეთის პრემიერ-მინისტრი (თურქ. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı) — თურქეთის მთავრობის ხელმძღვანელი. თურქეთის პრემიერ-მინისტრი არის პოლიტიკური კოალიციის ლიდერი თურქეთის პარლამენტში (მეჯლისი) და თურქეთის მთავრობის კაბინეტის ლიდერი. ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი აჰმეთ დავუთოღლუ შეირჩა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად 2014 წლის აგვისტოში, რომელიც შეცვალა ამ პოსტზე რეჯეფ თაიფ ერდოღანი, რომელიც გახდა თურქეთის პრეზიდენტი 2014 წლის 28 აგვისტოს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოსმალეთის იმპერიის დროს, პრემიერ-მინისტრს, ეწოდა დიდი ვეზირი. მე-19 საუკუნის თანზიმათის პერიოდის შემდეგ, დიდი ვეზირის როლი უფრო ჰგავს თანამედროვე დასავლეთ ევროპის მონარქიათა პრემიერ-მინისტრების როლს. მოგვიანებით, ოსმალეთის კონსტიტუცია 1876 წელს, შეიქმნა პარლამენტი, რომ გააკონტროლოს პრემიერ-მინისტრი და ცვლილებები, რომლებიც კონსტიტუციაში მეორე საკონსტიტუციო ერის დროს შეიტანეს, რომლის თანახმად პრემიერ-მინისტრი პასუხისმგებელი იყო პარლამენტის წინაშე და არა სულთანის. და ბოლოს, რესპუბლიკის შექმნიდან, 1923 წლიდან, პრემიერ-მინისტრის დამნიშვნელი პრეზიდენტი გახდა, სულთანის ნაცვლად.

თურქეთის პრემიერ-მინისტრების სია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ეს არის ქრონოლოგიური სია თურქეთის პრემიერ-მინისტრების, დაარსების დღიდან, თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომიდან, 1920 წლიდან. პრემიერ-მინისტრი ასევე აღმასრულებელი ხელისუფლების და მინისტრთა საბჭოს ხელმძღვანელია.

თურქეთის პრემიერ-მინისტრების სია 1920 წლიდან დღემდე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დიდი ეროვნული კრების მთავრობის პრემიერ-მინისტრები (1920-1923)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი
(დ. – გ.)
სურათი უფლებამოსილების ვადა პოლიტიკური პარტია
1 ქემალ ათათურქი
(1881–1938)
Atatürk.jpg 1 3 მაისი 1920 24 იანვარი 1921 სახალხო პარტია
2 ფევზი ჩაქმაქი
(1876–1950)
Fevzi cakmak.png 2 24 იანვარი 1921 19 მაისი 1921 სახალხო პარტია
3 19 მაისი 1921 9 ივლისი 1922
3 რაუფ ორბეი
(1881–1964)
Hüseyn Rauf Orbay.png 4 12 ივლისი 1922 4 აგვისტო 1923 სახალხო პარტია
4 ფეთჰი ოქიარი
(1880–1943)
Ali Fethi Okyar.jpg 5 14 აგვისტო 1923 27 ოქტომბერი 1923 სახალხო პარტია

თურქეთის პრემიერ-მინისტრები (1923 - დღემდე)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

# სურათი სახელი, გვარი ჩაიბარა გადადგა პოლიტიკური პარტია
1 Inonu Ismet.jpg ისმეთ ინენიუ 1 ნოემბერი 1923 21 ნოემბერი 1924 სახალხო პარტია
2 Ali Fethi Okyar.jpg ფეთჰი ოქიარი 21 ნოემბერი 1924 6 მარტი 1925 სახალხო პარტია
3 Inonu Ismet.jpg ისმეთ ინენიუ, მე-2 ვადა 6 მარტი 1925 27 სექტემბერი 1937 სახალხო პარტია
4 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ჯელალ ბაიარი 27 სექტემბერი 1937 25 იანვარი 1939 სახალხო პარტია
5 Refik Saydam.jpg რეფიქ საიდამი 25 იანვარი 1939 8 ივლისი 1942[1] სახალხო პარტია
- Ahmet Fikri Tüzer.jpg აჰმეთ ფიქრი თუზერი(მ/შ) 8 ივლისი 1942 9 ივლისი 1942 სახალხო პარტია
6 Sukru Saracoglu.jpg შუქრუ სარაჯოღლუ 9 ივლისი 1942 7 აგვისტო 1946 სახალხო პარტია
7 RECEP PEKER.jpg რეჯეფ ფექერი 7 აგვისტო 1946 9 სექტემბერი 1947 სახალხო პარტია
8 Hasan Hüsnü Saka.jpg ჰასან საქა 10 სექტემბერი 1947 16 იანვარი 1949 სახალხო პარტია
9 Mehmet Şemsettin Bey Günaltay.jpg შემშეტინ გიულნათაი 16 იანვარი 1949 22 მაისი 1950 სახალხო პარტია
10 Adnan Menderes VI. Yasama Dönemi.jpg ადნან მენდერესი 22 მაისი 1950 27 მაისი 1960[2] თურქეთის დემოკრატიული პარტია
11 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ჯემალ გიურსელი 28 მაისი 1960 30 ოქტომბერი 1961 თურქეთის შეიარაღებული ძალები
- Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ფაჰრეტინ ოზდილექი (მ/შ) 30 ოქტომბერი 1961 20 ნოემბერი 1961 თურქეთის შეიარაღებული ძალები
12 Inonu Ismet.jpg ისმეთ ინენიუ, მე-3 ვადა 20 ნოემბერი 1961 21 თებერვალი 1965 სახალხო პარტია
13 Suat Ürgüplü.jpg სუათ ჰაირი ურგუფლუ 21 თებერვალი 1965 27 ოქტომბერი 1965 უპარტიო
14 Demirel.jpg სულეიმან დემირელი 27 ოქტომბერი 1965 26 მარტი 1971 სამართლიანობის პარტია
15 Prime Mnister Nihat Erim of the Republic of Turkey.jpg ნიჰათ ერიმი 26 მარტი 1971 17 აპრილი 1972 უპარტიო
16 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ფერიტ მელენი 17 აპრილი 1972 15 აპრილი 1973 რესპუბლიკური ნდობის პარტია
17 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ნაიმ თალუ 15 აპრილი 1973 25 იანვარი 1974 უპარტიო
18 Bülent Ecevit-Davos 2000 cropped.jpg ბიულენთ ეჯევითი 25 იანვარი 1974 17 ნოემბერი 1974 სახალხო პარტია
19 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg სადი ირმაქი 17 ნოემბერი 1974 31 მარტი 1975 უპარტიო
20 Demirel.jpg სულეიმან დემირელი, მე-2 ვადა 31 მარტი 1975 21 ივნისი 1977 სამართლიანობის პარტია
21 Bülent Ecevit-Davos 2000 cropped.jpg ბიულენთ ეჯევითი, მე-2 ვადა 21 ივნისი 1977 11 ივლისი 1977 სახალხო პარტია
22 Demirel.jpg სულეიმან დემირელი, მე-3 ვადა 11 ივლისი 1977 5 იანვარი 1978 სამართლიანობის პარტია
23 Bülent Ecevit-Davos 2000 cropped.jpg ბიულენთ ეჯევითი, მე-3 ვადა 5 იანვარი 1978 12 ნოემბერი 1979 სახალხო პარტია
24 Demirel.jpg სულეიმან დემირელი, მე-4 ვადა 12 ნოემბერი 1979 12 სექტემბერი 1980 სამართლიანობის პარტია
25 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ბულენთ ულუსუ 20 სექტემბერი 1980 13 დეკემბერი 1983 თურქეთის შეიარაღებული ძალები
26 Turgut Özal cropped.jpg თურგუთ ოზალი 13 დეკემბერი 1983 31 ოქტომბერი 1989 პარტია სამშობლო
- Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ალი ბოზერი (მ/შ) 31 ოქტომბერი 1989 9 ნოემბერი 1989 პარტია სამშობლო
27 Yildirim Akbulut (1988).jpg ილდირემ აქბულუთი 9 ნოემბერი 1989 23 ივნისი 1991 პარტია სამშობლო
28 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg მესუთ ილმაზი 23 ივნისი 1991 20 ნოემბერი 1991 პარტია სამშობლო
29 Demirel.jpg სულეიმან დემირელი, მე-5 ვადა 20 ნოემბერი 1991 16 მაისი 1993 თურქეთის დემოკრატიული პარტია
- Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg ერდალ ინენიუ (მ/შ) 16 მაისი 1993 25 ივნისი 1993 სოციალ-დემოკრატიული პოპულისტური პარტია
30 Tansu Çiller 2015 (Cropped).jpg თანსუ ჩილერი 25 ივნისი 1993 6 მარტი 1996 თურქეთის დემოკრატიული პარტია
31 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg მესუთ ილმაზი, მე-2 ვადა 6 მარტი 1996 28 ივნისი 1996 პარტია სამშობლო
32 Necmettin-Erbakan.jpg ნეჯმეთინ ერბაქანი 28 ივნისი 1996 30 ივლისი 1997 კეთილდღეობის პარტია
33 Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey.svg მესუთ ილმაზი, მე-3 ვადა 30 ივნისი 1997 11 იანვარი 1999 პარტია სამშობლო
34 Bülent Ecevit-Davos 2000 cropped.jpg ბიულენთ ეჯევითი, მე-4 ვადა 11 იანვარი 1999 18 ნოემბერი 2002 დემოკრატიულ მემარცხენეთა პარტია
35 Abdullah Gül Senate of Poland.JPG აბდულა გიული 18 ნოემბერი 2002 14 მარტი 2003 სამართლიანობისა და განვითარების პარტია
36 Recep Tayyip Erdogan.PNG რეჯეფ თაიფ ერდოღანი 14 მარტი 2003 28 აგვისტო 2014 სამართლიანობისა და განვითარების პარტია
37 Secretary Kerry Meets With Turkish Foreign Minister Davutoglu (2) (cropped).jpg აჰმეთ დავუთოღლუ 28 აგვისტო 2014 24 მაისი 2016 სამართლიანობისა და განვითარების პარტია
38 Portrait of Binali Yıldırım (cropped).jpg ბინალი ილდირიმი 24 მაისი 2016 9 ივლისი 2018 სამართლიანობისა და განვითარების პარტია

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. გარდაიცვალა პრემიერობის დროს.
  2. გადააყენა თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალება (1960) დროს.